Halyqaralyq jáne qazaqstandyq bıznestiń ókilderi, memlekettik jáne úkimettik emes uıymdar, sarapshylar qaýymdastyǵy jahandyq, aımaqtyq deńgeıde (TMD) jáne Qazaqstanda turaqty damý men ekonomıkalyq ózgeristerge qol jetkizýdegi bıznestiń róli týraly óz kózqarastaryn bildirdi.
Bul sessııa bıznestiń kompanııalary jumysynyń, prosesteriniń jáne strategııalarynyń jeke turaqtylyq qaǵıdattaryn engizýdegi bilim men tájirıbeni almasý jáne olardyń 2030 jylǵa deıingi Jahandyq damý kúnin nasıhattaýǵa belsene qatysý boıynsha suhbat alańy boldy.
BUU-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty úılestirýshisi Norımas Shımomýrdyń aıtýynsha, ınnovasııalar, ınvestısııalar jáne jumys oryndaryn qurý úshin teńdessiz múmkindikterdi eskere otyryp, bıznes sektor basty ekonomıkalyq memlekettik sheshimderdi tabý prosesinde mańyzdy bolmaq. Mysal retinde AQSh ekonomıkasy qarastyryldy. Sonymen qatar Qazaqstannyń oń jobalary Qazaqstanda TDM-niń damýyna sebep boldy.
«Bul arada, men Qazaqstanda memlekettik jáne jeke sektor arasyndaǵy yntymaqtastyq arqyly eń ınnovasııalyq sharalardy júzege asyrýǵa bolatyndyǵyn kórdim jáne oǵan senimdimin. Mysaly, qazirgi ýaqytta biz «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi aksıoneri bolyp tabylatyn «Damý» kásipkerlikti damytý qorymen tómen kómirtekti jobalarǵa shaǵyn kásipkerlikke jeke ınvestısııalardy yntalandyrý úshin jumys jasaýdamyz. Bul tájirıbe jáne basqa da kóptegen mysaldar memlekettik ınstıtýttar jeke sektorǵa turaqty damý salasynda kún tártibimen jumys isteýde durys yntalandyra alatyn mańyzdy róldi kórsetedi», - dedi N. Shımomýra.
Talqylaýdyń mańyzdy bóligi Qazaqstannyń kommersııalyq kásiporyndarynyń TDM-di iske asyrýǵa qatysý múmkindikterine áser etetin, Qazaqstannyń ekonomıkalyq shynaıylyǵyna baılanysty týyndaǵan qıyndyqtarǵa arnaldy. Qatysýshylar sondaı-aq memlekettik saıasat, qarjylyq retteý salasyndaǵy jáne jahandyq kún tártibine qol jetkizýde bıznestiń qatysýyn belsendirýge qajetti basqa da makroekonomıkalyq máselelerdegi basty reformalardy atap kórsetti. Osyǵan baılanysty, otyrys spıkerleri bıznes kompanııalardy ashyq bolýǵa, turaqty damýǵa, genderlik teńdikti qamtamasyz etýge jáne áıelderdiń sheshimder qabyldaý deńgeıine qatysýyn qamtamasyz etýge múmkindik beretin ınvestısııalyq jobalarǵa kóbirek qyzyǵýshylyq tanytýǵa, sondaı-aq qoǵam úshin úlken jaýapkershilikke shaqyrdy.
«Báıterek» holdıngi negizgi damý ınstıtýty bola otyryp, memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý, sondaı-aq halyqtyń turmys deńgeıin kóterý, eńbek ónimdiligin arttyrý jáne basqarý prosesterin jetildirý úshin aıryqsha mańyzy bar sıfrlyq tehnologııalardy damytý arqyly Qazaqstannyń turaqty damýyna járdemdesý úshin bar kúsh-jigerin salady», - dedi «Báıterek» UBH» AQ Basqarmasynyń tóraǵasy Aıdar Áriphanov.
Áriphanov myrzanyń aıtýynsha, Turaqty damý qaǵıdattary Uıymnyń 2014-2023 jyldarǵa arnalǵan Damý strategııasyna jáne Holdıngtiń Korporatıvtik basqarý kodeksine ıntegrasııalanǵan jáne ınvestısııalyq taldaý men ınvestısııalyq sheshimderdi qabyldaýda qoldaný úshin josparlanǵan. Investısııalyq taldaý jáne ınvestısııalyq sheshimder qabyldaý sheńberinde ekologııalyq, áleýmettik faktorlardy jáne ádil korporatıvtik basqarý faktorlaryn baǵalaýdy qamtıtyn jaýapty ınvestısııa tájirıbesi damytylatyn bolady.
Sessııa barysynda qatysýshylar óńirlik ıntegrasııa men Ortalyq Azııada Qazaqstan jetekshi ról atqaratyn TDM-di engizý áleýetine nazar aýdardy.
Turaqty damý maqsattary (TDM) – bul ádil jáne beıbitshilikke jan-jaqty qol jetkizý úshin áreket etýdiń ámbebap shaqyrýy. TDM úkimetterdi, jeke sektordy jáne azamattyq qoǵamdy qazirgi jáne bolashaq urpaqtyń ortaq ıgiligi úshin turaqty ekonomıkalyq ósýdi, áleýmettik damýdy jáne qorshaǵan ortany qorǵaýdy yntalandyrý úshin birge jumys isteýge shaqyrady.
TDM-di 2015 jyly álemdik kóshbasshylar qabyldaǵan. 17 maqsatqa kedeılikti joıý, bilim alý men densaýlyq saqtaýdy ilgeriletý, áıelderdiń quqyqtaryn nasıhattaý jáne qorshaǵan ortany qorǵaýdan bastap tıimdi memlekettik basqarýǵa deıingi kóptegen máseleler kiredi. Mundaǵy ıdeıa, bizder jaqsy ómir súrý jáne odan paıda alý prosesinde alǵa jyljý kezinde basqa eshkimniń artta qalyp qoımaýy.
Bıznes jáne turaqty damý jónindegi komıssııa jarııalaǵan baıandamaǵa sáıkes TDM-ge qol jetkizilse, 12 trıllıon dollarǵa jýyq naryqtyq múmkindikter qurylady jáne 2030 jylǵa qaraı jahandyq deńgeıde «naqty ekonomıkanyń» 60%-na teń azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy, qalalar, energetıka jáne materıaldar, densaýlyq pen ál-aýqat sııaqty tórt ekonomıkalyq júıede 380 mıllıon jańa jumys orny ashylady.
