О́simdik karantınine ózgeshe kózqaras qajet

Búgin biz ósimdik karantıni týraly zańdyq turǵy­da sóz qozǵamaqpyz. Kópke túsinikti bolý úshin áýeli anyqtamadan bastaıyq. О́simdik karantıni mem­le­ketti nemese onyń jeke bir bóligin aýrýlar men zııan­kes­terdiń jáne aramshópterdiń taralýynan saqtaý úshin uıym­dastyrylady. Osyǵan baılanysty bul syrtqy jáne ishki karantın bolyp ekige bólinedi.

Syrtqy karantınniń negizgi maqsaty – el aýmaǵyn karantındik mańyzy bar nysandardan qorǵaý. Osy maqsatta shekaralardaǵy arnaıy beketterde elimizge ákelinip jatqan ósimdik ónimderiniń (dán, jemis-jıdek, orman jáne jemis aǵashtary, sándik daqyldardyń kóshetteri men tuqymdary) barlyǵy karantındik tek­serýden ótedi. Ony basqa elge tasymaldaý úshin ar­naıy karantındik sertıfıkat bolýy qajet. Ka­ran­tı­n­dik nysandardyń biri baıqalǵan jaǵdaıda bar­lyq júk zalalsyzdandyrylady, joıylady nemese keri qaıtarylady. Ár memleket úshin karantındik ny­san-
d­ar­dyń tizimderi bekitiledi.

Al elimizdiń zańnamasy boıynsha qandaı obektilerge karantındik sharalar qabyldaý qajet? «О́simdikter karantıni týraly» zańǵa sáıkes, «karantınge jatqyzylǵan ónimderge karantındi zııandy organızmderdi tasyǵyshtar bolýy jáne olardyń taralýyna áser etýi múmkin, karantınge jatqyzylǵan ónim tizbesine engen jáne karantındik sharalar qabyldaý qajet bolatyn ósimdikter, ósimdikten alynatyn ónim, ydys, oram, júkter, topyraq, organızmder nemese materıaldar enedi. Bul ónimderdi Qazaqstan aýmaǵynda oblysaralyq tasymaldaýǵa ýákiletti organnyń aýmaqtyq bólimshesiniń ósimdikter karantıni jónindegi memlekettik ınspektory beretin karantındik sertıfıkat jáne Qazaqstannan tys jerge shyǵarýǵa fıtosanıtarlyq sertıfıkat qajet. Atalǵan sertıfıkattardy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Agroónerkásiptik keshendegi memlekettik ınspeksııa komıtetiniń aýmaqtyq ınspeksııalary beredi. Memlekettik qyzmetti elektrondy jáne qaǵaz túrinde alýǵa bolady.

Memlekettik qyzmetti kórsetý merzimine toqtalsaq, karantındik sertıfıkat kórsetiletin qyzmetti berýshige qujattardyń toptamasyn tapsyrǵan sátten bastap, sondaı-aq portalǵa júgingen kezde 3 jumys kú­ni ishinde, al fıtosanıtarlyq sertıfıkat kór­se­ti­letin qyzmetti berýshige qujattardyń toptamasyn tap­syrǵan sátten bastap, sondaı-aq portalǵa jú­gingen kezde 5 jumys kúni ishinde beriledi.

Mem­le­kettik qyzmet alý úshin arnaıy ortalyqqa júgi­ngen kezde osy memlekettik qyzmet kórsetý standar­tyna sáıkes nysan boıynsha ótinim, jeke basyn kýálandyratyn qujat jáne ókildiń óki­let­tiligin rastaıtyn qujat, ımporttaýshy eldiń ósim­dikter karantıni jónindegi ulttyq qyzmetiniń ósimdikter karantıni salasyndaǵy talaptary qajet. Al e­lektrondy portalda memlekettik qyzmet kórsetý standartyndaǵy qosymshaǵa sáıkes, elektrondy qujat nysanyndaǵy ótinim, fıtosanıtarlyq sertıfıkat alý kezinde ımporttaýshy eldiń ósimdikter karantıni jónindegi ulttyq qyzmetiniń ósimdikter karantıni salasyndaǵy talaptary kerek.

Sondaı-aq ótinish berýshi karantınge jatqyzylǵan ónim­di tekserip qaraýǵa usynbasa, karantınge jat­qy­zylǵan ónimde karantındi obektiler anyq­tal­sa, ımporttaýshy eldiń fıtosanıtarlyq talaptaryna sáıkessizdigi anyqtalsa, ótinish berýshi fıto­sanı­tar­lyq sertıfıkat alýdan bas tartsa, memlekettik qyzmet kórsetilmeıdi. Iаǵnı, joǵaryda kórsetilgen qujattarsyz ónimderderdi tasymaldaý «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» kodekstiń 400-babyn buzýǵa jatady. Sondyqtan qajetti qujattar árdaıym ózińizben birge bolýy kerek.

Aıdos TILEÝJANOV,

Astana qalasy boıynsha aýmaqtyq ınspeksııanyń ósimdikter karantıni, qorǵaý jáne fıtosanıtarııalyq baqylaý beketteri jónindegi memlekettik ınspeksııa bóliminiń basshysy