Áýpirimdep Túıe asýynan túsip kele jatqan jolaýshylardyń aldynan áıgili Sýsamyr jaılaýy kórindi. «Shirkin, jaz aılarynda bul jer qulpyryp, gúlge oranyp jatatyn shyǵar-aý?!» degen oı keldi olarǵa. Ishki saraılaryn tátti muń terbedi. Kóńil kóginde án qalyqtady...
Sýsamyr – eldiń jaılaýy-aı,
О́mirdiń bar ma baılaýy-aı!..
Kózdi ashyp-jumǵansha-aq zyr etip óte shyqqandaı kóringen jazdan keıingi bal tatyǵan saǵynyshtyń tátti dámi bar tańdaıda.
«Janǵa saıa, dertke daýa Sýsamyrdy jaılap, nebir tamasha kúnder men túnderdi ótkizdik. Ony qalaı umytamyz?.. Áıtse de, jaz ótip, kúz keldi. Kún sýytyp, el tómenge tústi. Beý, jastyq shaq, sen de óte shyǵarsyń-aý osylaı. Qystaýǵa qamalǵan qybyr-jybyr tirshilik sııaqty qalt-qult etip kárilik kele jatyr. Myna bes kúndik jalǵannyń baılaýy joq ekeni ras eken-aý!..» degendeı bir ókinish kúzgi yzǵyryq jel sııaqty esedi.
Sýsamyr qulazyp qalǵan. Qońyr kúzdiń mızam shýaǵy kúndiz mańdaıyńnan óbip, arqańdy jylytqanymen, túngi sýyq etińnen ótip, súıegińe jetedi.
Ala jazdaı ary-beri aǵylǵan jolaýshylarǵa kúndiz-túni tynbaı qyzmet kórsetken jol boıyndaǵy vagon-úıshik ashanalar, ıtarqa, bastyrmalar, dúkender men biren-saran kafeler qazir kóshken eldiń jurtynda qalǵan qora-qopsyǵa uqsap qojyraıyp tur.
О́zgelerine qaraǵanda eńsesi bıikteý, mańdaıshasyna «Kúlazyq» dep jazylǵan bir dúkenniń aldyna toqtap, jolaýshylar azyq-túlik satyp aldy.
Kúlazyq... Qulaqqa birtúrli tosyndaý estiledi eken. Sodan ba, «Bul ne azyq?» degen oı keledi olardyń basyna.
Baqsa, Kúlazyq - ilgeride, jaýgershilik zamandarda aıshylyq alys jolǵa shyǵatyn sarbazdardyń azyǵy eken.
Al ony ázirleý syrt kózge qarapaıym kóringenimen, shyntýaıtynda, mehnaty mol jumys kórinedi. Jolaýshylardyń uqqany, áýeli etti maıdalap týrap, kúnge keptirip, sonsoń kelige túıip, talqan sııaqty qapshyqqa, dorbaǵa salyp beredi eken. Áne, sonsoń, alys jolǵa shyqqanda ony sýǵa shylap jeısiń be, jaı ánsheıin qurǵaq kúıinde shaınaısyń ba, óz erkiń.
Qalaı deseńiz de, boıǵa qýat, janǵa azyq bolatyn kúshti tamaq – Kúlazyq.
Nurǵalı ORAZ,
«Egemen Qazaqstan»
