Jıynǵa Djavaharlal Nerý atyndaǵy ýnıversıtet professory Krıshan Lobııal, Varshava arheologııalyq ınstıtýtynyń ókili Mıhal Adamıak, máshhúrtanýshylar, Dıhan Qamzabekuly, Jantas Jaqypov bastaǵan fılologııa, tarıh, fılosofııa, lıngvıstıka salalarynyń ǵalymdary qatysty.
Negizi ýnıversıtette 2004 jyldan beri Máshhúrtaný ǵylymı-tájirıbelik ortalyǵy qyzmet etýde. Máshhúr Júsip shyǵarmalarynyń 20 tomdyq jınaǵy, ensıklopedııa atalǵan ortalyqtyń uıytqy bolýymen basylyp shyqty.
Buǵan deıin oblys ortalyǵynda «Uly Dala murasy: tarıh, tulǵa, taǵylym» atty taǵy bir tarıhı-ǵylymı jıyn ótken-di. Ol jıynnyń basty taqyryby óz zamanynyń uly tulǵalary atanǵan Buqar jyraý Qalqamanuly, ataqty Musa Shormanov, ǵulama Máshhúr Júsip, ánshi, kompozıtor Estaı Berkimbaıuly, Sultanmahmut aqynǵa arnalǵan bolatyn. Bul rette uly babalardyń mereıtoılaryna oraılastyrǵan «Kóne ǵasyr kúmbiri» atty respýblıkalyq baıqaýǵa elimizdiń ár óńirinen jyrshy-jyraý, termeshiler kelgenin aıta ketken jón.
Konferensııadan bólek, oblys ákimdiginiń qoldaýymen Máshhúr Júsiptiń 20 tomdyq shyǵarmalar jınaǵy sıfrly formatqa kóshti. Aqyn Sultanmahmuttyń Toraıǵyr aýylyndaǵy mýzeıi kúrdeli jóndeýden ótip, qajetti jabdyqtarmen qamtamasyz etildi.
Al ýnıversıtette ótken «Máshhúrtanýdyń ǵylymı negizderi – «Máńgilik el» ulttyq ıdeıasy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa osy rýhanı sharalardy ári qaraı jalǵastyrdy. Oqý ornynyń ǵylymı kitaphanasy sırek kitaptar qoryndaǵy ǵulamanyń rýhanı-tarıhı murasy boıynsha kitaptar kórmesin usyndy.
Bul kúnniń taǵy bir ereksheligi, atalǵan oqý ornyndaǵy Pedagogıka fakýltetine qarasty «J.Aımaýytov atyndaǵy etnopedagogıka jáne bilim berýdiń ınnovasııalyq tehnologııalary» ǵylymı-tájirıbelik ortalyǵynda «Máshhúr Júsip álemi» atty balalarǵa arnalǵan bólim ashyldy.
Professor Eńlik Jumataıqyzynyń aıtýynsha, bólimge qoıylǵan kitaptardaǵy ertegiler Máshhúr Júsip shyǵarmalarynyń negizinde jazylǵan. Ertegilerdiń avtory Eńlik apaıymyz balalarǵa arnalǵan kórneki áńgimeler men ertegiler jınaǵy shyǵarmashylyq izdenispen jazylǵanyn aıtyp ótti. Kitaptardaǵy ertegilerdiń ıllıýstrasııalyq sýretterin oqý ornynyń sáýlet-qurylys fakýltetiniń stýdentteri jasaǵanyn da aıta ketkenimiz jón. Ǵylymı jıyn barysynda Máshhúr Júsiptiń mol murasyn nasıhattaý men zertteýge úles qosqan ǵalymdar oqýshylardyń mektep qabyrǵasynda júrip ǵylymı jumyspen aınalysýynyń mańyzdylyǵyna erekshe toqtaldy.
Aıtalyq óńirdegi «Ertis daryny» qosymsha bilim berý oqý-ádistemelik ortalyǵynyń dırektory Ǵajdembek Tursynovtyń aıtýynsha, halyqaralyq dárejede ótken osy ǵylymı jıynda ýnıversıtet rektory Gaýhar Ahmetova marapattaǵan oqýshylar jyl saıyn uıymdastyrylatyn «Máshhúr Júsip oqýlaryna», bıyl «Máshhúr Júsip: ómirdiń fılosofııalyq máni, izdenisteri» atty
H aımaqtyq zııatkerlik konkýrsqa qatysqan. Ǵulamanyń murasyn zertteýde atalǵan ortalyq aýyl, qala ustazdarymen birge oqýshylardy on jyl boıy daıyndap keledi.
О́ńirdegi oqý oryndarynyń rýhanı-tarıhı ǵylymı tanymdyq bul jumystary árıne keler urpaqtyń qolyna tıip, kózderi túser, oqyp bilim alar degen maqsattan týǵan sharalar deýge bolady.
Jıynǵa qatysqan ǵalymdardyń aıtýynsha, Máshhúr Júsiptiń ıdeıalary ýaqytqa baǵynbaıdy, búginge deıin ózekti. Sheteldik ǵalymdar da Máshhúr Júsip fenomenin zertteýde birshama jumystar istep jatqanyn aıta ketken durys. Osy sııaqty aldaǵy ýaqytta qazaq jeriniń uly ǵulamalarynyń eńbekterin shet tilderge aýdaryp, qazaq mádenıeti men ádebıetin álemge nasıhattaý jumysy qolǵa alynady.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
PAVLODAR