Sekseninshi jyldary Chehoslovakııa, Bolgarııa, Úndistan, Bangladesh, Germanııa, Polsha memleketterine án saparymen baryp, Ermek Serkebaev, Nurǵısa Tilendıev, Bıbigúl Tólegenova, Álibek Dinishev sııaqty qazaq óneriniń nar tulǵalarymen birge óner kórsetý mártebesine ıe boldy. Bir aıta keterligi, «Alataý» qazaq dalasynda qurylǵan alǵashqy trıo bolatyn. Sondyqtan da qazaqqa burynda tańsyq dúnıe kórermenniń kóńiline kórkemdik uıalatyp, tyńdarman talǵamyn tánti etti. Onyń quramynda sol kezdegi jas ónerpazdar Altynbek Qorazbaev, Muhtar Rahmanqulov jáne Altynbek Bekmuratov úsheýi óner kórsetken.
Jetpisinshi jyldardyń orta sheninen bastap qazaq saharasyn ánmen áldılegen trıonyń taǵdyry búginde kópshilikke beımálim dese de bolǵandaı. Kezinde halqymyzdyń án ónerin bıik beleske kóterýge talpynǵan tuńǵysh trıo óziniń negizgi mindetin oryndap ta úlgerdi. Keńes dáýiriniń ózinde halyq áni «Áláýlim-áı», Kenen Ázirbaevtiń «Kóksholaq» ánderin halyqqa keńinen tanystyrdy. «Alataý» trıosy óziniń shyǵarmashylyq jolyn Altynbek Qorazbaevtyń «Ágýgáı, dombyra» ánimen bastaǵan.
Búginde áıgili ánshi, kompozıtor Altynbek Qorazbaev sol bir aıaýly jyldardy saǵynyshpen eske alady. Bala kúninen qazaqtyń qara dombyrasyn janyna serik etken ol «Alataý» trıosy arqyly halyqqa tanyldy. Jambyl jerinde júrgen ónerpaz jigitterdiń úshtik quryp, úlken úmitpen uly jolǵa qadam basqany kimdi de bolsyn qyzyqtyrmaı qoımaıdy. Aıta keterligi, sol «Alataý» trıosy Altynbek Qorazbaevtyń ıdeıasymen qurylǵan eken.
О́tken ǵasyrdyń jetpisinshi jyly Jambyl jerine Reseıden «Iаroslavskıe rebıata» trıosy kelip, jergilikti teatrda óner kórsetedi. Balalaıka tartyp, orystyń halyq ánderin, ataqty kompozıtorlarynyń shyǵarmalaryn oryndaǵan toptyń óneri jas ónerpazdarǵa erekshe áser etedi. Arada biraz ýaqyt ótken soń «Alataý» trıosy qurylady. Sóıtip olar Qadyr Myrzalıevtiń sózine jazylǵan Nurǵısa Tilendıevtiń «Alataý» ánin toptyń gımni etip alady. Bul ýaqytta Altynbek Qorazbaev Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy Ǵaınıken Bıbatyrovanyń shaqyrýymen osy qaladaǵy mádenı-aǵartý ýchılıshesinde qyzmet atqarady. Al trıo múshesi Muhtar Rahmanqulov «Alataý» án-bı ansamblinde óner kórsetse, Altynbek Bekmuratov Jambyl tehnıkalyq ınstıtýtynyń stýdenti eken.
«Ol kezde Jambyl tehnıkalyq ınstıtýtynyń úıirmesinde ónerli qyzdar men jigitter kóp bolatyn. Trıo múshesi Altynbek Bekmuratovty ınstıtýt qabyrǵasynan izdep taptyq. Shyny kerek, sol jyldary ansambl men trıo juptasyp, elimizde ǵana emes, shetelderde de óner kórsetý baqytyna ıe boldy», deıdi Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Muhtar Rahmanqulov.
Jalpy, «Alataý» trıosy jaıly áńgime bolǵanda, «Alataý» án-bı ansambli týraly da aıtpaı ketýge bolmaıdy. Jetpisinshi jyldary kompozıtor Sadyhan Áýbákirov, sol kezde Jambyl oblystyq halyq shyǵarmashylyǵy ortalyǵynyń dırektory qyzmetin atqaryp júrgen aqyn Jaqsylyq Sátibekov syndy azamattardyń bastamasymen qurylǵan ansambl quramynda otyzǵa tarta ónerpaz qyzmet atqarady. Almaty qalasyndaǵy «Gúlder» ansamblinen Áýlıeataǵa arnaıy kelip, óner kórsetken baletmeıster Eldos Ýsın, «Gúlder» ansamblinen kelgen rejısser Serik Eleýsizov, vıolonchel aspabynda oınaǵan sheber Sheker Ahmetjanov, ánshi, Talastyń týmasy, Manarbekshe shyrqaıtyn marqum Altynbek Orazbekov, Quttybaı Tileýmuratov, Gúlnár О́tepova, Asylbek Janǵarın sııaqty ónerpazdardy halyq áli kúnge deıin izdeıdi. Al kópshilik úshin kúıshi Saqyp Ábdirásilov, qobyzshy Beket Jetpisov, syrnaıshy Áýesbaı Baqbergenuly sııaqty azamattardyń orny bir bólek. Saǵyndyrǵan sahna sańlaqtarynyń keıbiri búginde taǵdyrdyń jazýymen ómirden ótip ketken bolsa, keıbiri tirshiliktiń buıryǵymen ózge salada qyzmet atqarýda.
Osylaı «Alataý» trıosynyń juldyzdy shaǵy sharyqtap kete berdi. Áýlıeata aımaǵynan án bulaǵy aǵytylyp, áýen qudireti sharyqtap turdy. Ázilderi jarasqan ónerpazdar Altynbek Qorazbaevty «Sary Altynbek», al Altynbek Bekmuratovty «Qara Altynbek» dep ataıtyn boldy. Sonymen qatar ansamblde óner kórsetip júrgen Altynbek Bekmuratovty qosqanda, kópshilik arasynda «Úsh Altynbek» degen uǵym qalyptasty. Deı turǵanmen, ómir bir ornynda turmaıdy. О́zgeristiń ózi ýaqyt talaby. 1979 jyly Altynbek Qorazbaev Jambyl oblystyq fılarmonııasynyń dırektory bolyp taǵaıyndaldy. 1978 jyldan bastap Jambyl gıdromelıoratıvtik ınstıtýtynyń stýdenti bolyp júrgende «Alataý» án-bı ansambline jumysqa qabyldanǵan Asylhan Shúńirekov trıo quramyna alyndy. Sol ýaqyttarda «Alataý» trıosy halyqaralyq, respýblıkalyq túrli konkýrstarǵa qatysyp, júldeger atandy.
Jyl ótken saıyn «Alataý» aty asqaqtap, onyń quramynda ár jyldary Pernebek Ospanov, Berik Qalıev sııaqty ónerpazdar óner kórsetti. Bul sekseninshi jyldardyń orta sheni edi. Al toqsanynshy jyldary elimizde oryn alǵan qıyndyqtarǵa baılanysty taratylǵan óner ujymdarynyń qatarynda «Alataý» án-bı ansambli men trıo da bar edi. Taraz qalasynyń 2000 jyldyq toıynyń qarsańynda baıyrǵy «Alataý» trıosy «Taraz» bolyp ózgertilip, onyń quramynda Asylhan Shúńirekov, Berik Qalıev, Noıan Seıdildaev óner kórsetedi.
Búgingi tańda mádenıet salasyna tıisti deńgeıde qarajat bólinedi. Deı turǵanmen, kezinde qazaq ónerin áıgilegen ataqty «Alataý» ansambliniń jáne qazaq dalasyndaǵy tuńǵysh trıonyń taǵdyry kópshilikti oılantpaı qoımaıdy. Tipti osy salaǵa jetkilikti deńgeıde qarajat bólinip jatsa da, ansambldyń jabylyp qalýy kóńil kónshiterlik kórinis emes. Búginde óńirimizde talaı mádenı sharalardyń ótýine muryndyq bolyp kele jatqan oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasy tarapynan ansambldy qaıta qurýǵa, oǵan qarajat bólýge nıeti bolsa durys bolar edi. Kezinde asqaqtaǵan «Alataýdyń» aryny qazaq dalasynan jarqyraǵan juldyzdaı kóptegen elderge qazaq óneriniń rýhyn shashqan sáýle sııaqty kóringeni de ras. Sol rýhanı sáýleniń synyǵy Áýlıeata óńirinde áli de saqtalǵan.
Sýrette: «Alataý» trıosynyń músheleri: sol jaqtan birinshi Altynbek Bekmuratov, Muhtar Rahmanqulov, Altynbek Qorazbaev
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
