Aýdarma • 14 Qarasha, 2018

Majarstan operasy – saıasat aınasy

216 retkórsetildi

Vengrııadaǵy ulttyq Opera úıinde Brams bir kezderi Malerdiń áıgili Mosarttyń shyǵarmasyn oınaǵanyna kýá bolǵan. Munda Bartoktyń áli kúnge deıin tańdaı qaqtyratyn shyǵarmasy bir ǵasyr buryn alǵash ret tyńdarmanǵa jol tartty. Bul – sýretshi Mettıý Barneıdiń «Kremaster» sıkliniń bóligi túsirilgen jer. 

Attıla NAGI. Memlekettik opera teatry. Ban Bank operasy

Maıkl KÝPER, «Nıý-Iork Taıms» – Býdapesht (Vengrııa)

Bul kúnderi mádenıet ordasy memlekettegi óner taqy­ry­byndaǵy pikirtalastyń orta­ly­ǵyna aınaldy. 

Opera teatry qazir qaryshtaý kezeńinde. Mundaı qadam Pre­mer-mınıstr Vıktor Orban bas­qaryp otyrǵan úkimettiń basta­ma­symen quıylǵan júz mıllıon­daǵan ınvestısııanyń arqasynda júzege asýda. Ol ózi aıtyp júrgen «beılıberaldy demo­kra­tııasyn» quryp jatyr. Sony­men birge ol teatrlardy, opera teatr­­lary men konsert zaldaryn «ult­tyń óner qazynasyna» balaıdy. 

Qarajat Opera teatrynyń qyr­ǵıqabaq soǵystan bergi alǵash­qy keshendi jóndeýi úshin bó­lindi. 2019 jyly bitýi jospar­lanǵan jańa keshen úsh jeke teatrǵa bólinedi. 

 «Bizdiń mýzykalyq muramyz árqashan baı bolǵan. Sondyqtan ony dáripteýimiz qajet», deıdi Opera teatrynyń bas dırektory Sılvester Okovak.

Memlekette ońshyldardyń qarymy arta bastaǵanda Ope­ra ordasy nazarǵa ilindi. Konser­va­­tıv­terdiń gazetteriniń biri teatr usynǵan «Bıllı Elıot» qoıy­lymy jat nárseni dáripteıdi degennen keıin, ornyna «Pordjı men Bess» týyndysy sahnalandy. 

Majarstannyń kórnekti klas­­sıkalyq mýzykanttary, ási­rese álem sahnasyna tanylǵandar qazirgi jaǵdaıǵa kóńili tolmaıtynyn jasyrmady. Birtýar pıa­nıst Andrash Shıff týǵan jeri Majarstanda óner kórsetpeıdi. Adam Fısher 2010 jyly Opera úıiniń mýzykalyq dırektor mindetinen bas tartty. Onyń aǵasy Ivan áıgili «Býdapesht fes­tıval» orkestriniń basshysy – adam quqyqtaryn jaqtaýshy. Biraq aǵaıyndylar áli de Majarstanda óner kórsetip júr.

Mıster Orban ónerdi ulttyń ereksheligi deıdi. Úkimettiń resmı saıty opera juldyzy Pla­sıdo Domıngo Premer-mınıs­trdi qaıta saılanýymen qut­tyqtaǵanyn habarlady. Habar­lamada opera juldyzynyń úkimet basshysyna «óner men máde­nıettiń uly jaqtaýshysy» dep qurmet bildirgeni aıtylǵan. 

Onyń Fıdes partııa­sy mádenıet salasyndaǵy taǵaıyn­daý­lar­ǵa kóbirek kóńil bólip, onǵa jýyq teatr basshylaryn saılady. Bul tizimde mıster Okovak ta bar.  

«Bul qaı zamanda da memle­ket­tik opera teatry bolyp qalady», deıdi mıster Okovak. «Sondyqtan munda eshqashan qysym jasalmady».

Majarstan ekinshi opera úıin qaıta ashty. Memlekettik opera ordasyn basqaratyn Erkel teatr­yna qarjy az ketedi. Kele­si qyrkúıekke deıin jóndeý jumy­sy aıaqtalady dep josparlanǵan. Úshinshi teatr eski temirjol ǵıma­ratynyń ornynda salynyp jatyr. 

Memlekettik opera teatry soń­ǵy jyldary basqa teatrlarǵa qaraǵanda kóp qoıylym sahnalady. Pýchchını festıvali osy maýsymnyń eń jaqsy týyndylaryn qaıta usynbaq. Olardyń qatarynda áıgili «Edgar» da bar. 

Belgili synshy Djon Elıson mamyrda júz jyldyq mereıtoıǵa arnalǵan «Kók saqal qamaly» qoıylymyn Opera jýrnalynda maqtady. «Eshqandaı orkestr mýzykany dál bulaı kórkem oryndaǵan emes», dedi ol. 

Memlekettik opera teatrynda mańyzdy kóp qoıylym sahnalanady. Máselen, úısiz adamdardyń qonysyn izdeý jónindegi «Pordjı men Bess» qoıylymy 2015 jyly Býdapeshtiń poıyz stansasyn basyp alǵan bosqyndardy, mıster Orbannyń ımmıgrasııaǵa qatysty saıasatyn eske saldy.

Budan keıin úki­metti jaqtaýshy «Madııar Idok» gazetiniń Sofııa Horvat atty kolýmnısi «Bıllı Elıot» qoıylymyn synaǵan soń kompanııa 15 qoıylymdy baǵ­dar­lamadan alyp tastady. 

«О́mirde bolýy múmkin qu­by­lystardy sahnalaýymyz ony dáripteý degendi bildirmeıdi» dep jaýap beredi mıster Okovak.

Jazda pikirtalas tyıylǵanda mıster Okovak kelesi jylǵy opera maýsymynyń taqyrybyn ja­rııalady. Bul joly oń­shyl basylymnyń synyna ushyra­maıtyn hrıstıandyq taqyryby tańdalypty.

Maqalany aýdarǵan Svetlana Ǵalymjanqyzy, 

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Nur-Sultanda kómir qory jetkilikti

Qazaqstan • Búgin, 15:13

21 jyl boıy qujatsyz júrgen

Aımaqtar • Búgin, 10:59

VII PR forýmy Almatyda ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Fermerdiń maýsymdyq tabysy qansha?

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 09:26

MRT alýǵa jarty mıllıard jumsalǵan

Aımaqtar • Búgin, 09:21

Bas basylymnyń baıtaq belesi

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Qaıta oralǵan qumarshyq

Aımaqtar • Búgin, 07:54

Termeshiler tereńnen terbedi

Ádebıet • Búgin, 07:52

Túrik kınolary tegin kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 07:47

«Arý» – kóz arbaǵan kórkemdik álemi

Rýhanııat • Búgin, 07:45

Haziretter qazynasy

Rýhanııat • Búgin, 07:43

«Speshranda» saqtalǵan...

Rýhanııat • Búgin, 07:26

«Tákappar eken qulja alma»

Qoǵam • Búgin, 07:23

Zań kerek!

Ekologııa • Búgin, 07:20

El qurmeti erekshe

100 • Búgin, 07:14

It júgirtip, qus saldy

Aımaqtar • Búgin, 07:12

Senim hám serpin

Rýhanııat • Búgin, 07:09

Ekologııany qorǵaýǵa adaldyq kerek

Ekologııa • Búgin, 07:03

Ǵarysh salasy jańa deńgeıge kóteriledi

Tehnologııa • Búgin, 06:38

Parasattylyq – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Hat qorjyn (14.11.2019)

Ádebıet • Búgin, 06:28

Kúrish suryptary suıylyp barady

Ekonomıka • Búgin, 06:24

Sıpaty bólek kýálik

Qoǵam • Búgin, 06:14

Altyn Adam Afınada

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar