Bul jıynǵa qus sharýashylyǵynda qyzmet etetin kásiporyndarǵa memlekettik qoldaýdyń túgel kórsetilmeýi kásiporyndardyń kórsetkishterine teris áser etip, olardyń kópshiliginiń bankrotqa ushyraýyna ákelýi ábden múmkin degen aqparattar sebep boldy. Al bul óz kezeginde jumys oryndarynyń qysqarýyna, salyq túsimderiniń azaıýyna, ınvestorlardyń salaǵa degen seniminiń joǵalýyna, sondaı-aq, eldiń basty azyq-túlik ónimderin ımporttaýǵa táýeldi etýi kádik.
Qus sharýashylyǵymen aınalysatyn kásiporyndar «tikeleı» sýbsıdııalyq tólemder toqtaıdy, bul sýbsıdııalar kásipkerlerdi qoldaýǵa arnalǵan basqa quraldarǵa, atap aıtqanda, ınvestısııalyq sýbsıdııalarǵa almastyrylýy múmkin degen qaýesetterge qatysty alańdaýshylyq bildirýde.
«Qus sharýashylyǵy basymdyqqa ıe sala bolmaǵandyqtan ári Almaty oblysynyń bıýdjetinde qarjy jetpegendikten, Almaty oblysynyń qus fabrıkalaryna ústimizdegi jyldyń sáýirinen bastap sýbsıdııalaý toqtatyldy. Osy tusta respýblıkamyzdyń basqa oblystaryndaǵy qus sharýashylyqtary ýaqytyly túrde memlekettik qoldaýǵa ıe bolyp keledi. Qazir respýblıka naryǵynda ekonomıkalyq teńsizdik oryn alyp otyr. Sondaı-aq, qus eti men jumyrtqasy birinshi kezekte qajet ónimderge jatatyndyqtan, bul ónimderdiń baǵasyn monopolııaǵa qarsy organdar qatań qadaǵalap otyrady. Onyń ústine al osy tusta jem-shóptiń baǵasy 30%-ǵa óskenin de eskerý qajet», - dep málimdedi «Kóger LTD» JShS qus fabrıkasynyń dırektory Ivanova Svetlana Petrovna.
Ivanovanyń aıtýynsha, oblystaǵy qus sharýashylyǵy ónimderi ishki naryqta da, syrtqy naryqta da básekege qabilettiliginen aıyrylyp otyr. Osynyń nátıjesinde oblystaǵy qus sharýashylyǵy qıyn-qystaý kezeńnen ótip, Almaty oblysyndaǵy 7 qus sharýashylyǵy bankrot bolǵan.
Nátıjesinde qus fabrıkalarynyń dırektorlary óndiristik qýattylyqtardy 40-50%-ǵa azaıtý týraly sheshim qabyldaýǵa májbúr. Bul jumys oryndarynyń qysqarýyna ákelip, jalpy qus sharýashylyǵyna jáne eńbek ujymynyń áleýmettik jaǵdaıyna teris yqpalyn tıgizetini aıan.
Al 2018 jylǵa arnalǵan bıýdjet pen qarjylyq boljam sýbsıdııany eskere otyryp qurylǵandyqtan, qazir kúrdeli jaǵdaı oryn alyp otyr. Sýbsıdııa tólene me, joq pa, bul jaǵy áli túsiniksiz.
Osy máselege oraı Almaty oblysy qus sharýashylyǵynyń ókilderi 2021 jylǵa deıin qus sharýashylyǵyna memlekettik qoldaý kórsetý asa qajettigin alǵa tartýda. О́ıtkeni osy kezeń ishinde qus sharýashylyqtary, ásirese, jumyrtqamen aınalysatyn kásiporyndar qaryzdaryn ótep, óz shyǵynyn ózi óteıtindeı qaýqary paıda bolady.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
