Tanym • 25 Jeltoqsan, 2018

Túrkologııadaǵy ózekti máseleler aıtyldy

794 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sońǵy jyldary álemde túrkologııa ǵylymyna qyzyǵýshylyq arta túsip, ǵylym tarıhyn júıelep, jınaqtaý baǵytynda aıryqsha mindetter qoıylyp otyr. Memleket basshysynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda kóterilgen «Túrki órkenıeti: túp-tamyrynan qazirgi zamanǵa deıin» atty jobasy túrkologııanyń zamanaýı sıpatyn tanyp-bilýge jol ashyp otyr. Osy maqsatta Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada Túrkologııa oqý zalynyń saltanatty ashylýy ótti.

Túrkologııadaǵy ózekti máseleler aıtyldy

Jıynǵa Mádenıet jáne sport mınıstri A.Muhamedıuly, memleket jáne qoǵam qaıratkeri, professor M.Joldasbek, UǴA akademıgi S.Qasqabasov, fılo­logııa ǵy­lym­darynyń doktory Sh.Ybyraı jáne N.Rahmanov (Tashkent), T.Sadykov (Bishkek), R.Asker (Baký) syndy sheteldik ǵalymdar qatysty.

Oqý zaly qazaqstandaǵy áde­bı­et­taný ǵylymynyń túrko­lo­gııa­lyq baǵytta damýyna súbeli úles qosqan ádebıettanýshy, ǵalym Beı­­senbaı Kenjebaev pen Nemat Ke­lim­be­tovtiń qurmetine ashylyp otyr. Túr­kologııanyń qazirgi zama­na­ýı damý tendensııasy týraly sóz qozǵaǵan professor Myrzataı Joldasbek ǵylymnyń qalyptasý jolyn­daǵy izdenisterdi tilge tıek etti. 

«Túrki halyqtarynyń ejelgi dáýirde jasaǵan ádebı murasyna qaz­aq halqynyń da murager bolýyna quqy­ly dep tanyǵan Beısenbaı Kenje­baev maqsatty josparlar qur­yp, ornyqtyrdy. Beısekeń bo­ıyn jasyrǵan tulpar sııaqty syrttaı qarasań momyn, ishki dúnıesi astań-kesteń bolyp turatyn kisi edi. О́te ǵulama ǵalym edi, Beısekeń. Sol bııa­zy­­lyǵyna qaramaı sumdyq batyl bolatyn», dep atap ótti M.Joldasbekov. 

Is-shara kórnekti túrkitanýshy ǵalym Nemat Kelimbetovtiń ǵylymı-shyǵarmashylyq murasyna arnal­ǵan «Qazaqstannyń qazirgi damý úde­risindegi túrkitaný ǵylymy» atty halyqaralyq konferensııasy­men jalǵasty. Konferensııa qa­ty­sý­shylary túrkologııany búgingi qo­ǵamdyq-gýmanıtarlyq ǵylym sala­la­rynyń jetistikteri turǵysynan sarap­qa salyp, teorııalyq jáne prak­tıkalyq aspektileri týraly baıan­damalar jasady. Sondaı-aq, jıyn aıasynda qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde basylyp shyqqan dúnıe júzi túrkologııasynyń tarıhyna arnalǵan «Túrkologııa. Dúnıejúzi túrkologııasynyń tarıhy» atty kitabynyń tusaýkeseri ótti. Álemdik túrkologııanyń júrip ótken tarıhı jolyn, damý tájirıbesin, jetistikterin jınaqtaý maqsatynda jazylǵan qundy eńbek osy baǵyttaǵy alǵashqy is-tájirıbe deýge bolady. Osynaý ıgilikti iske muryndyq bolǵan «Astana» qarjy ortalyǵynyń basqa­rý­shysy Q.Kelimbetovtiń «Túrko­lo­gııa ǵylymynyń jańa deńgeıge kóterilýi, teorııalyq-ádistemelik izdenisteriniń qaıta zerdelenýi ja­qyn bolashaqtyń mindeti. Bul eńbek osy bir mańyzdy iske jol sil­teý bolady degen úmittemiz», degen pikiri ǵylymnyń zertteý óris­te­rin jańasha kún tártibine qoıý kerek ekendigin aıqyndaı túsedi. Basy­lym­nyń túrkologııanyń túrli zertteý baǵyttaryna qyzyǵýshylyq tany­tatyn ǵalymdar úshin jáne ǵy­lym tarıhnamasymen aınalysa­tyn zertteýshiler úshin paıdaly bola­ty­nyna senimdimiz. Atalǵan eńbekke atsalys­qan Reseı, Ázerbaıjan, Qyr­ǵyz­­stan, Túrkııa, О́zbekstan, Qytaı, Ja­ponııa, Mońǵolııa ǵalymdary usyn­ǵan zertteý materıaldary XVIII ǵasyrdan bastap túrkologııa ǵylymynyń damý erekshelikteri men kópparadıgmalyq qasıetin jan-jaqty qamtıdy.

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»