Syǵanaq – aýdan atyna suranyp tur

Q.A. Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ Arheologııa ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory, professor Sáıden Joldasbaev «Syǵanaq qalasy aspan astyn­daǵy ulttyq murajaıǵa aınalýda» atty ǵylymı eń­beginde HVI ǵasyrdaǵy ataq­ty tarıhshy Fazzallah ıbn Rý­z­bı­hannyń Syǵanaq qa­la­sy­nyń janynan Deshti Qypshaq bastalady», degen deregin keltiredi.

Basqa da zertteýshiler osyndaı qundy derek kózderiniń mol bolýy Syǵanaq qalasynyń qazaq tarıhyndaǵy ózindik orny bar ekendigin aıryqsha ataıdy. Osyndaı tereń tarıhy bar Syǵanaq qalasyn keńinen nası­hattaý men Syǵanaq qala­shyǵynan tabylǵan qundy jádi­gerlerdi halyq ıgiligine aı­nal­dyrý maqsatynda 2017 jyldyń 18 mamyrynda Halyq­aralyq mýzeıler kúni­ne oraı, halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesi aıasyn­da «Syǵanaq tarıhı-máde­nı qoryq murajaıy» qoǵam­dyq birlestiginiń uıymdas­tyrýy­men, ıaǵnı onyń tóraǵasy Rysbek Asqarulynyń qoldaýymen Jańaqorǵanda «Syǵanaq tarıhy» mýzeıi ashylyp, búgingi kúni mektep oqýshylary men jergilikti turǵyndarǵa qyzmet atqaryp keledi.

Elbasynyń «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» atty maqa­­lasynda atalyp ótilgen «Týǵan jer» baǵdarlamasy­na arnaıy oraılastyryl­ǵan «Tarıh­ta qalǵan Syǵa­naq» at­ty respýblıkalyq ǵyly­mı-tanymdyq konfe­ren­sııa­ǵa (18 mamyr 2017 jyl) Máskeýden, Astana, Almaty, Shym­kent, Túr­kistan, Qyzylorda, t.b. alys-jaqyn jerlerden kelgen ǵalymdar Syǵanaq shaha­ry­nyń tarıhyna, arheolo­gııa­lyq jumystaryna, nýmız­matı­kalyq jádigerlerge qatysty tolymdy baıandamalar jasady.

Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty tarıhı-tanymdyq eńbe­ginde «Bizdiń jerimiz mate­rıaldyq mádenıettiń kóptegen dúnıeleriniń paıda bolǵan orny, bastaý bulaǵy desek, asyra aıt­qandyq emes», dep búkil túrki dú­nıesiniń túp­­qazyǵy bolǵan jer­di erek­­she atap ótken bola­tyn. Bul degenińiz elimizdiń uly qalalary men mádenı oshaq­taryna qurmetpen qaraýdyń dara joly emes pe?

Osyndaı asa qundy qa­sıetti oryndy ulyqtaý úshin, Jańa­qorǵan aýdanynyń aty «Syǵa­naq aýdany» dep ózger­tilse, bul ıgilikti shara halyq­tyń qoldaýyna ıe bolar edi. Muny Túrkistan oblysyna qarasty Otyrar aýdany sııaqty eldiń mereıin kóterip, tarıhymyzdy jańǵyrtýdyń jańa sara joly dep baǵalaýǵa turarlyq.

Tarıhy tereńde jatqan Syǵa­­naq shaharynyń ataýyn bir aýdanǵa berip jatsa, tarıhy­myzdyń rýhyn jańǵyrtyp, búgi­nimizdiń jarqyn kórinisi bolatynyna senim mol. 

Asan SARQULOV,

Mádenıet qaıratkeri

Qyzylorda oblysy