***
Qandaı qyzyq kóktemmenen kezdesken –
Baqyttan jylaǵan.
Kúrsindirip, kúz kelgenin sezbesten,
Kúnge unaǵan...
Qandaı qyzyq kóktemmenen kezdesken –
Qımaı qarasqan.
Aqyl-oıdyń ný ormanyn kezbesten,
Adasqan...
Qandaı qyzyq oramalmen kezdesken –
Súrtken kózińdi.
Hám shyǵarý erteń erer sózdi esten
Jáne ózińdi.
Qandaı qyzyq oryndyqpen kezdesken –
Teńizge qaraǵan.
Tirshiliktiń tizimine enbesten,
Saǵat sanaǵan...
Qandaı qyzyq aǵynmenen kezdesken –
Alys súıregen.
Berekesiz dúnıeden bezbesten,
Qaıta bılegen.
Qandaı qyzyq japyraqpen kezdesken –
Jańa tańy atqan.
Kóshelerde kúndiz-túni kóz kóshken
Kúlip baratqan...
Qandaı qyzyq qyzǵaldaqpen kezdesken –
Saǵan terilgen.
Sodan keıin samal jelge jolda esken
Jaqsy kórilgen.
Qandaı qyzyq teńizbenen kezdesken –
tuzdy sý alǵan.
Eshkimge de, eshteńege senbesten,
Qýanǵan...
Gúlnár SALYQBAI
***
Báısheshekter on kún ǵana ómir súredi eken.
Avtor
Qys taýsyldy.
Qaldy alys sary jibek kúz.
Erteń-aq qulpyrady úlbirep túz.
Kelip qalǵan kóktemnen záresi ushyp,
Shatyrdan qulap óldi sý júrek muz.
Shýaǵyna tánti bop órt aspannyń,
Aq bulaq tańdaı qaǵyp qolpashtar myń.
Maýjyrap kún shýaqqa jonyn tosar,
qartaıǵan qý súıegi jartastardyń.
Kóktem keldi kógildir.
Jylydy baq.
Tirshilikke júgirdi tiri bulaq.
Kemiredi aq kúshik joqshylyqty,
qoǵamnyń bir buryshyna tyǵylyp ap.
О́tti-aý ómir!
Toqtamas aǵys múlde,
qysqa ǵumyr qaraıdy alys kúnge.
Kúlip turyp jáne de jylap turyp,
Báısheshekter bıleıdi qar ústinde.
Ońaıgúl TURJAN
***
Hanamıde,
Sakýra gúldegende,
Shıe aǵashyn madaqta,
Kúnde kel de,
Júregińe jetkendeı beıish lebi,
Fýdzı jaqtan jel demi úrlegende.
Áppaq gúli aǵashtyń – erekshe gúl,
Kúlki syılar aralǵa bólekshe bir,
Saıgıotanka arnaǵan,
Basıo– haıký,
«Sakýrany saıalap, – dep, – ótse ómir...»
Fýdzı taýyn bókterlep júrer tirlik,
Umytarsyń muńyńdy birer kúndik.
Qyrǵaýyldar qıyrdan sálem joldap,
Beriledi tylsymnan bir erkindik!!!
Kóktem keldi – Jyl keldi, gúldendi aımaq,
Jadyraıdy jabyrqap júrgen beıbaq.
Sarqyrama bıikten túsedi yrshyp,
kúltemen qaýyshar kúnderdi oılap...
Kúnshyǵysta – sakýra gúl jarǵanda,
Qol jetkendeı bolady kúlli armanǵa.
Sake ishedi samýraı shólin basyp,
Asqaq qarap, О́tkinshi bul jalǵanǵa...
Janat ÁSKERBEKQYZY
***
Dalany súıip qaıtsa tań samaly,
qaraǵaı qaladaǵy án salady…
Janyńnan pyr-pyr ushsa aqqý-óleń,
Júrektiń sezilmeıdi-aý sharshaǵany…
Aqpannyń artta qalyp daýyldary,
Aqkóńil bulttyń bári aýyldaǵy –
ańqyldap jaýyp ketse Aqtóbege!.
Júrektiń umytylar aýyrǵany…
Bul kóktem…kóktem emes, tylsym ba edi?
Bul ómir ómir emes, qyrshyn ba edi…
Kúrkirep bir naızaǵaı oınap ketse –
Júrektiń bilinbes ed kúrsingeni!..
Kúnderdiń qyzyly ne, kúreńi ne…
Bir dúmpý berińdershi Júregime!..
Janna ELEÝSIZ
***
Siz jaı ǵana álemime enińiz,
Dál mendeı bop tarylady demińiz.
Qaırańdaǵy qaıran balyq tunshyǵyp,
– О́ldim! – dese, shyn aıtady ol, senińiz.
Birinshi bop habarlashy kóktemdi.
Qutqaryp qal oı túbine shókkendi.
Birinshi bop «Qaıyrly tań!» deı salshy,
Keregi joq kóp núkte de, kóp belgi.
Qarda ósken báısheshekti qolda shyn,
Erte oıanǵan, erkelik-aý, tońbashy.
Baqyt degen taýdaı shyǵar dep júrsem,
Baqyt degen nárse eken ǵoı bolmashy.
Tanagóz TOLQYNQYZY
***
О́ziń jaıly armanymnyń túsi appaq,
О́zge dúnıe ketsin qum bop usaqtap.
Eki keshtiń ortasynda otyram,
Elesińdi esim ketip qushaqtap.
Úreı sazyn sarnatqanda ulyp tún,
Únsiz ǵana úrlep shoǵyn úmittiń.
Qarashyǵym qara aspanǵa qadalyp,
Qansha kóktem aýysqanyn umyttym.
Kúreń ústel. Kúńgirt bólme. Kók shamdal.
Muń arylmas myń bir shyraq jaqsam da.
Aýyq-aýyq aýyr oıǵa shomdyrdy,
Alabóten jamyraǵan aqshamdar.
Sup-sýyq aı. O, ne degen suǵanaq,
Kók sáýlesi kók perdeden syǵalap.
Syryma ortaq bolmaqshy ǵoı bul- daǵy
Meniń dertti júregimdi dýalap.
О́shpendi tún. О́ń menen tús arbasyp,
Jaza almadym bul jyrdyń da jalǵasyn.
Juldyzdardyń buldyrady janary,
Boz tańnan bir habar kelip bolmashy.
Túsi appaq óziń jaıly armannyń,
Tylsymyńa til jetpeıtin arbaldym.
Tek ózińmen tilek qosqan kúnderden,
Abaısyzda aýlaq ketip qalǵanmyn.
Jolyǵar ma ekenbiz...
Álııa DÁÝLETBAEVA
***
Áı, degenmen, besinshi bir maýsym bar...
Tynyshtyqbek
Tórt-aq maýsym, tórt mezgil, tórt qubyla,
Talaıyna pendeniń shaq ǵumyr, á?!
Bir maýsymnan kóshkenshe bir maýsymǵa,
Basyńnan da kóshedi baq qubyla.
Baq kóshedi, qonady qaıda baryp,
Aqyn otyr alaryp, Aıǵa nalyp.
Qulager-qalamyna minip alyp,
Qalyńdyq izdep ketti boıdaq árip.
Aspanda alaqanyn jaıǵan Aı-dy,
Alaıda ol da bizdi oılamaıdy.
Qalamyn jetektegen árip-aqyn,
Qaǵazdyń appaq tánin aımalaıdy.
Taǵdyrdyń tisin sanap ketilmegen,
Keledi aqyn tobyr, nópirmenen.
Eki ǵasyr ómirge buryn kelip,
Eline jany ashıdy jetilmegen.
Es – bútin, aqyl – aman, sana – sergek,
О́mir ózi júzińe salady órnek.
Besinshi bir maýsymdy kútip aqyn,
Beıitiniń basynda qala bermek.
Qys óter kórpeleri quraqtanyp,
Kóktem keler kózinen shýaq tamyp.
Jaz ben Kúz, sonan keıin turady ylǵı,
Taǵy da bir maýsym bar sııaqtanyp.
Tórt maýsym jol tartady kezeńderge,
Taǵdyrdyń talqysyna tózer men be?
...Beý, aqyn, bu jaqta emes, baqı jaqta,
Besinshi maýsym baryn sezem men de.
Asylzat ARYSTANBEK
***
Bárinen sharshap kettim:
Janymdy muzdatqan kóktemnen,
Júrekti syzdatqan ótkennen.
Ap-aýyr azapty shegýden,
Ún-túnsiz jasymdy tógýden.
Máni joq ǵumyrdy kezýden,
Qajet emestigimdi sezýden.
Kólikter sabylǵan kósheden,
Aıyptaı beretin kesheden.
Úmitim tonalyp qalǵannan,
Aldamshy bes kúndik jalǵannan.
Sharshadym taýsylmas muńymnan
...Eshteńe shyqpady bunymnan...
Quralaı OMAR
***
Kóktem deıdi...
Kóńilimde kúz meniń.
Qarsy almadym qaıtqan qustyń tizbegin.
Qanatyna hat jazar em...
Jazbaımyn.
Búgin meniń sanam sýyq, az qaıǵym.
Alystamyz. Mende - sher de, Sizde – muń.
Saǵynasyz?
Saǵynbaısyz! (Saǵynar...)
Kim bar eken bizdiń qusnı haldi uǵar?
Az deısiz be, myna dúnıe-ǵaıypta,
Men sekildi,
Siz sekildi,
Adasyp,
Biz sekildi toǵyspaǵan taǵdyrlar?
Syrtta jańbyr...
Jasy emes ol aspannyń,
Men de endi jylamaımyn.
Basqamyn.
Kóktem, kúz be, mezgildiń joq bereri,
Qý janyma bul ómirden keregi –
Tek Siz aman bolyńyzshy, asqarym!
Baqytgúl BABASh
***
Gúl-Kóktem jetse aptyǵyp,
Qalarsyń qalaı ańǵarmaı.
Daýystyń bári sap tynyp,
Qus úni ǵana qalǵandaı.
Biz jaqqa jetsem deýmenen,
Sarqylǵan shyǵar kúsh talaı,
Sarnatyp áýen keýdemnen,
Saǵyntyp jetken qustar-aı.
Dos sanap barlyq adamdy,
Uıa da saldyń butaqqa.
Kóktemdi kútken ǵalamdy,
Qanatyńmenen qushaqta.
Qarasań sonaý alysqa,
Kóriner me eken túp shynar?!
Jer degen, bálkim ǵaryshta
Qalyqtap júrgen qus shyǵar.
Kóńilimdi shat qyp kótergen
baılanyp qaldym bir únge.
Bir kúni sóılep ketem men
Qanatty qustyń tilinde.
Saǵynysh NAMAZShAMOVA
***
Men osy ǵajaıypqa senem-aý kóp,
«Qýanysh pen shattyqqa bóler-aý» dep.
Sol kúndi saǵynyshpen tosam jıi,
Kóktemin kóńilimniń «Keler-aý» dep.
Muńaıyp, júrek qansha syzdamady,
Janymda júr sol shaqtyń yzǵary áli.
Men ańsaǵan bir kóktem keledi áli,
Aýyspaı ma, Qashanǵy kúz bolady?!
Qarsy alsam qýanyshpen tań nurlaryn,
Kútemin kóktemimniń jańbyrlaryn.
Sol kóktem jetkizedi keýdemdegi
Keremet kúısandyqtyń san jyrlaryn.
Júrekte aıalaǵan án qundaǵyn,
Terbetken jyr jelkenin taǵdyr baryn!
Salatyn ol kóktemniń áni erekshe,
Oranǵan jasyl jelek sáni erekshe
Tamasha qubylys der kóktem degen,
Kóńildiń perishtesi eleń etse.
Syldyrap jylǵalardan sý aǵady,
Sý aǵady, estilip bulaq áni.
Dalany kórip turyp gúl jaınaǵan,
Meniń qos qyzǵaldaǵym qýanady.
«Kórsem, – dep, – jaıqalǵanyn jasyl jyrdyń»,
Senimniń san monshaǵyn qasyma ildim.
Bir sýret kóz ushynda saǵymdanyp,
Kóktemdi kóńilimdegi tosyp júrmin.
Nurgúl MAÝLINA
***
Kóktem kep, kók maısasyn tósegen be,
Gúlder óleń oqyp tur kóshelerde!
Jıyrma tórt jyl júregim jaıqalǵaly,
Qansha kóktem qaldy eken peshenemde?!
Kóktem kep, kógertken be aınalany,
Qyz-ǵumyr qyr basynda oılanady.
Kóbelek-kóńil qurǵyr alyp-ushyp,
Kóktemniń burymyna baılanady.
Gúl-álem, shymyldyǵyn ashqany ma,
Kórkemdik, qonap aldy aspanyma.
Túnniń ǵana ısi shyǵýshy edi-aý,
Kúnniń ısi sińipti shashtaryma!
Shynymen, qanat bitip ushqanym ba?
Ǵashyq bop qalsam qaıtem, qas-qaǵymda?
Ár sáýlesin keýdeme quıyp turmyn,
Aıyrbastap ala almaı basqa muńǵa.
Kóktem kep kók maısasyn tósegen be,
Gúlder óleń oqyp tur kóshelerde!
Dınara MÁLIK
***
Kóktemdi ertip kelemin! Kóktemdi ertip!
Kóp ókingen ekenmin ótkenge eltip...
Muńly adamsha jylasam, sókpeńder túk,
Jyndy adamsha qýansam, sókpeńder túk!
Kóktemdi ertip baramyn, qaıda barsam,
Jarasa ma Gúlden Táj baılap alsam?
Renjimeńder shattanyp, kúlimdesem,
Renjimeńder birtoǵa oıǵa qalsam...
Bir estilmeı daýysy, bir estilip,
О́tken sátter qalady kil eskirip...
Júrektegi Kún nurly Kóktemimnen,
Barlyǵyńa bereıin úlestirip!
Jalǵan jeńip sońynda, Jyr utylyp,
Sen de sonda ketersiń umytylyp...
Kóktem degen – kónbeıtin "Umyt, umyt..."
Kóktem degen – sónbeıtin Úmit... Úmit...
Jadyra BAIBULANOVA
***
Qalaı qalyń?
Júrsiń be aman, tekti adam?
Osy seni izdegende, keýdemde,
Júrek emes, syzdaýyq bar dep qalam...
Álem-ǵashyq,
Júrek syndy syzdaıdy eken búr degen,
Jarylardaı deminen, kóktem-qyzdyń úrlegen.
Jylp-jylp etken jylǵadan,
Keń dúnıeniń etegi,
Myń san ret tazaryp,
San myń márte kirlegen.
Kelesiń be?
Saǵynyshym, sarala qaz qańqylyna ulasty.
Sańǵyryqtan kirlemeıdi Kún asty.
Amalsyzdan aqtap alyp ózińdi,
Aıyptaımyn ashylmaǵan qulashty.
Haos keshe úrkip ushqan qansyrap,
Qanatynan muń-úılesim tamshylap,
Úniń seniń ótken shaqta tunshyqty,
Úılesimder tamǵan tusqa gúl shyqty.
Kóktem saıyn kúshiktedi júz úmit,
Biz úmitke qaraı berdik súzilip.
Qaı kóktemde kep turady ekensiń,
Meıirimsiz mezgilderge mújilip?..
Aınur TО́LEÝ
***
Júrsem de oılap kún qatyp,
Júrekpen únsiz til qatyp.
Tańdardyń qaǵyp qanatyn
Saǵyna bilý – bir baqyt...
Súıgizip kúnge mańdaıyn,
Baqytyn kútken jandaıyn.
Jyryma jyr bop qosylshy,
Ánińdi án bop jalǵaıyn.
Kóńilmen kóktem uǵystyq,
Kúnderdiń úni, syry ystyq.
– Súıemin!
– Tynysh! Úndeme!
Baqytym qalar tynyshtyq.
Maqpal MYSA
***
Kóktem jaıly adamdar bosqa aıtady,
Eske alǵysy kelmeıdi eshteńeni.
...Bizdiń jaqqa Qustar da kesh qaıtady,
Bizdiń jaqqa Kóktem de kesh keledi...
Kútý...Kútý – Mendegi Tózim – shynar,
Uǵyńdarshy, shyqsa eger naz-únim kóp.
...Bir Baqytqa asyqqan ózim shyǵar,
Kóktem, seniń eshqandaı jazyǵyń joq!
Qanatynda Qustardyń ketken Kúlkim,
Jylatady Janymdy. (Nege esimde?)
Keshikse de keledi Kóktem bir kún,
Al, Sen she? Kelesiń be?
Nurgúl OQAShEVA
***
Kóńilimdegi kóktemdi kútkem...
kútkem...
Kelmedi.
Qýanyp qyzyl kóılegin kıdi qyz bitken –
Jerdegi.
Gúl óspeı jatyp semgeni,
Saǵyna almasa-eshkimiń.
Kesh, kúnim.
Kóktem keldi dep qýandy qurbym –
Kórmedim,
Estidim.
Kináli men be?
Kóktem be?
Kóktem ǵoı... (el sener...)
Shyn jazyqtynyń kinási – О́zgede eken ǵoı,
О́kpelegisi kelse eger.
Kóp gúlder óspes ornyna órteń – qateniń.
Qate uǵym,
kóktemmen sezim kelmeıdi!
О́tken erıdi!
Keshirim – jalǵyz aty Onyń.
Qundyz JUBAEVA
***
Kóktem kelip oıatty búgin meni,
«Sulýym, eń asylym, kúnim» dedi.
Júregim jas balasha júgiredi,
Shýaqqa onyń syńǵyr únindegi.
Meıirimmen qustardyń tilindegi,
Kóktem ózi oıatty búgin meni!
Bilesiń be, dál solaı bul ómirde –
Eshkimge de erkeleı almaǵanym,
Tuńǵysh ret janymdy tilimdedi...
Álııa IŃKÁRBEK
***
Kóktem keldi aǵashtar búrin ashqan,
Adamzatqa tógip tur jyryn aspan.
Jyr degenim – jaýyn ǵoı sirkiregen,
Tabıǵattyń kún keshken ǵurpymenen.
Topyraqtyń nər alam ıisinen,
Tal-shybyqtyń buralǵan bı isinen.
Kógershinder ən salyp jyr tilinde,
Sol bir sezim bıleıdi kirpigimde.
Bul qalaǵa syrymdy taǵy aqtardym,
Tyrsylyna ǵashyqpyn saǵattardyń.
Ǵashyqpyn Təńirdiń ər sheshimine,
Jəne ózimniń araıly esimime.
Shattyq izdep nesine sandalamyn
Sol shattyǵy menmin bul pań qalanyń.
Keıde osylaı teńizdeı tasyp alam,
Bar bolǵasyn ózime ǵashyq adam.
Júregimniń dúrsilin dúbirletip,
Ǵumyr ketip barady, ǵumyr ketip.
...Kóktem keldi aǵashtar búrin ashqan,
Adamzatqa tógip tur jyryn aspan...
Araılym MURATALIEVA
***
О́mirdiń óksigin estidim,
Kúrsinis kirpigin jumǵanda.
Syzaıyn júzine kúlkiniń keskinin,,
О́zim de umytpaı turǵanda.
Taǵdyr ǵoı,
Juldyzdan aıyrdy Tún Aıdy
Bir ǵumyr aqty da juldyzben
Jymıǵan sýreti muńaıdy.
...Qataldyq qolynan sháı iship,
Kúlkiler keı kezde dál solaı jylaıdy.
Biz múmkin shatasyp ketkenbiz,
O, bálkim, "kóktem" be ótken kúz?!
Shyn aty – "Kúz" shyǵar kóktemniń?!
"О́mir" dep atalar -ótken muń.
Kim aıtty saǵatty- ýaqyt dep?
Ǵumyrdy jyldarmen ólshemen!
Kim aıtty taǵdyrdyń muraty-baqyt dep?
Adamnyń armany-basqada! Men-senem!
Dóńgelek ǵalamshar syrtynda,
Júrektiń syńaryn izdeımiz biz nesin?
"Taǵdyr" dep atalǵan tylsymda,
Ár adam óz-ózin izdesin!
.......................................
Aıtpaqshy, sodan soń,
Endigi ár kúzdi – kóktem dep, kóktemdi – kúz desin!...
Qarlyǵash QABAI
***
Kóktemdegi eń aqyrǵy qar ushqyn...
Men onymen erteden-aq tanyspyn.
Syryn aıtyp túsip jatty jerge kep,
Men de onymen syr aıtysyp jarystym.
Sońǵy qar ma? Meniń adal dosymdaı,
Bul kóktemde qanbaı turǵan hoshymdy-aı!
Sońǵy muń men ókinishti joq qylar
Tátti dersiń sońǵy ushqyndy osyndaı!
Kóktemde sál júrdim jáne júgirdim.
Júgirdim de taǵy bir ret súrindim...
Alda qandaı ǵajap tosyp tur eken?
Eń sońǵy muń sekildendi búgingim.
Aı, qaısy bir jaýyp jatyr qar izdi,
Kóktem jaqqa kele jatyr án izgi,
Bul kóktemniń eń ǵajaıyp sátteri
Sońǵy ushqynnan bastaý alar tárizdi...
Káýsárııa SÁÝLEHAN
