Medısına • 08 Naýryz, 2019

Er minezdi Eńlik

2175 retkórsetildi

Qyzdar aralaspaǵan, qyzdar meńgermegen mamandyq kemde-kem. Eńlik Myrzabekova – Astanadaǵy áskerı brondy tehnıka jasaıtyn kásiporynda konfıgýrasııa boıynsha meńgerýshi. 

Mashına qurylysyna kerekti jabdyqtardy retteý, taktıkalyq-tehnıkalyq sıpattamalary negizinde kólikterdi qarýlandyrý – konfıgýrasııa meńgerýshisiniń mindeti. Qysqasha aıtqanda, ár kóliktiń túsindirmesi men qurylymy, óndirisi týraly derekterdi túgendep, jobany basynan aıaǵyna deıin qadaǵalap jetkizý osy Eńliktiń moınynda.

Eńlik Qaraǵandy oblysynyń Jáı­rem kentinde týyp-ósken. Qaraǵandy qalasyndaǵy №53­ jalpy bilim beretin or­ta mek­tep-lıseıinde oqyp, keıin Qa­raǵandy memlekettik teh­nı­­kalyq ýnıversıtetine oqý­ǵa túsedi. Ol munda da qarap júrmeı shákirtaqysynan únem­dep, aǵylshyn tilin jetik meń­gerip alǵan. «Materıaltaný já­ne jańa materıaldar tehnolo­gııasy» mamandyǵyn úzdik ıgergen jas mamandy alda ju­mys izdeý beıneti kútip tur eken. Qaladaǵy irili-usaqty seh, za­ýyttardyń tabaldyryǵyn toz­dyr­­­ǵanmen, kóbi tájirıbeń joq dep jyly jymıyp shyǵa­ryp salǵan. 

– Oqýdy jańa bitirgen jas mamannyń jumysqa ornalasý mashaqaty jurttyń barlyǵyna tanys jaǵdaı shyǵar. Jarty jyldan astam ýaqyt jumys taba almadym. «Materıaltaný» mamandyǵy Qaraǵandyda esh­kimge qajet bolmaı shyqty. «Kó­lik-jol» fakýlteti bolǵan soń, osy saladaǵy yńǵaıly ju­mys­tardy da qarastyryp kór­dim. Qyzyl dıplomymdy ustap, isteımin degen yntam bolsa da, eshkim kerek ete qoımady, – dep eske aldy Eńlik.

Aqyry sáti túsip, ol Túrkııanyń ónerkásip sektory kompanııalar jelisine kiretin «Borýsan Makına Qazaq­stan» ortalyǵyna qarasty «Ból­­shek­terdi qalpyna keltirý» sha­ǵyn sehyna ınjener bolyp ornalasady. 17 er jigittiń ortasyna túsken Eńlik, bul ortanyń shynaıy qutqarýshysy boldy desek artyq emes. О́ıtkeni Eńlik kelgenge deıin seh tek kólik qozǵaltqyshtaryn jóndeýmen shektelip kelgen. Seh basshysy Almas Kenjetaev pen Eńlik ekeýi aqyldasa kele, shyǵyn men túsim, qyzmet kórsetý aqysyna qatysty jańa jospar quryp, qurylysqa arnalǵan, jol jón­deýge jáne ken baıytýǵa qa­jetti kólikterdi tıimdi baǵada jón­deýdi uıǵarady. Osylaısha bir jyl ishinde seh jumysy qaı­ta jandanyp, qyzmetkerler sany 25 adamǵa deıin artypty. Ol ýaqytta óndiris qu­rylymyn endi-endi jasaqtap jat­qan «Qa­zaq­stan Paramaýnt In­jınırıng» JShS zaýytynyń irge­tasy áli qalanbaǵan kez-tu­ǵyn. 

– Jańa zaýyt qurylatyn bolyp, tájirıbeli mamandardy izdestire kele, meni de keńesýge shaqyrdy. Kompanııanyń serik­tesi Ońtústik Afrıka Respýblı­kasynyń azamaty Iohan Del­port ózi qabyldady. Sózine qa­ra­sam, eshqandaı óndiris joq. Qoı­ǵan suraqtaryna ja­ýap berip, ekiudaı oımen shyǵyp ket­­tim. Artymnan Iohan myrza júgirip kelip, jumysqa qa­lýymdy surady. О́ıtkeni sehta júrip biraz tájirıbe jınap qalǵan edim. Jalaqysyna kel­isken soń, úı-ishimniń ruqsa­tymen Astanaǵa qonys aýdardym. Bir ja­ǵynan zaýyttyń ir­getasyn bir­ge qalasqan soń, óndiris barysyn búge-shigesine deıin bilesiń. Bıyl tórtinshi jyl sonda jumys is­tep kelemin, – deıdi ınjener qyz.

«Qazaqstan Paramaýnt Injınırıng» JShS – Ortalyq Azııa aýmaǵynda bron­­­dalǵan dóńge­lekti mashınalardy shy­­­ǵa­ra­tyn iri kásiporyn. Qazaqstan ar­mııasynyń jaraqtandyryp otyrǵan zaýytta mashına kor­pýsyn kesý, ma­ıys­­tyrý, dáne­kerleý, daıyndaý, boıaý, sy­naý sııaqty óndiris úderisi to­­­lyq ıgerilgen. 2016 jyldan beri kásiporyn qazaqstandyq ás­kerdi, sonymen qatar eldiń basqa da áskerı vedomstvolaryn qarýlandyrýǵa otandyq óndiristiń «Arlan» jáne «Alan» brondalǵan dóń­gelekti mashı­nalaryn tabysty jet­kizip ke­ledi. Eńliktiń aıtýynsha, mun­daı kólikter jaýyngerlik is-qı­myldar oshaǵyna ekıpaj­dy jetkizýge arnalǵan. NATO standarttary boıynsha bal­lıs­tıkalyq, oqqa qarsy qorǵanys­pen qaptalǵan kóliktiń salmaǵy sha­mamen 13 tonna bolsa, sa­ǵatyna 110-120 shaqyrym jyl­­dam­dyqpen júıtkıdi. Al dóń­gelekteri 70 oqqa deıin tótep be­retin kórinedi. 

– Jobadan keıin kólikterdiń 3 D mo­deliniń ımıtasııasy jasa­lady. Daıyn bolǵan úl­gini polıgon alańdarynda ish­­­­­ki synaqtardan ótkizemiz. Ar­naıy qurylǵy arqyly naq­tyly ólshemderi alynady. Kóp­maqsatty brondy mashına­nyń eń basty ereksheligi, kólik ishin­degi adamdy jarylystan aman saqtaıdy. V pishindes kor­pýsy túrli jarylǵysh zat­tarǵa tótep beredi, – degen ınjener mundaı mashınalardyń kóp­tegen aldyńǵy qatarly elderde qoldanysta ekenin aıtady.

Shyǵarylatyn tehnıkanyń bar­lyq túri -50⁰S-den +50⁰S temperatýrasyna deıingi qatań klımat jaǵdaıynda paıdalanýǵa tolyǵymen yńǵaılanǵan. Tap­­syrys berýshiniń qalaýy boıynsha qarý-jaraqtyń bar­lyq túri, tipti mınometti qon­dyr­ǵy jáne tankke qarsy bas­qary­latyn raketa júıesin or­natýǵa múmkindik bar. 

«О́ńkeı er adamdarmen ju­mys isteı kele er men áıel­diń tabıǵatynyń múlde bólek eke­nin uqtym. Er adam – kúsh­tiń, áıel adam – sezimniń, para­sattyń ıesi. Bul tabıǵat zań­dylyǵy. Sondyqtan er men áıel­diń múmkindigin salystyra almaımyz, kerisinshe bir-birin tolyqtyrý arqyly tamasha mehanızm qurady», deıdi bizdiń keıipkerimiz. 

Bıik taýda ósetin eńlik gúlin fransýz halqy Alpi juldyzy dese, Italııada kúmis jartas gúli dep ataıdy. Al aty da, zaty da kórkem bizdiń Eńlikti eń­bekke degen qulshynysy men­ ornyqty minezi talaı bıik­ shyńdarǵa shyǵaratynyna sene­miz. Dál osyndaı jandar ıgilik­ti qoǵamnyń jarshysy bolmaq!

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Jaqsy ákim jalǵyz júredi

Tanym • Búgin, 17:02

Betperde kıgen kóktem

Tanym • Búgin, 16:55

Qyzylorda: Kásipkerler jaýapqa tartyldy

Aımaqtar • Búgin, 16:31

Jambyldyq eriktiler jarap tur

Aımaqtar • Búgin, 16:30

Avtovolonterler azyq-túlik jetkizýde

Qazaqstan • Búgin, 16:19

Sóz qasıeti – em qasıeti

Qoǵam • Búgin, 16:11

Ustalyq – kıeli kásip

Qazaqstan • Búgin, 16:05

Qarataýdy ańsaǵan qyran

Tanym • Búgin, 15:54

Áýlıeaǵash týraly áńgime

Tanym • Búgin, 15:38

Aqmola oblysynda karantın

Aımaqtar • Búgin, 15:22

Armannyń azamattyǵy

Aımaqtar • Búgin, 15:13

Jetisýda jetinshi adam indet juqtyrdy

Aımaqtar • Búgin, 15:08

Aınurdyń ádemi álemi

Rýhanııat • Búgin, 14:13

Atyraýda 700-ge jýyq ekspress-test bar

Aımaqtar • Búgin, 14:07

Memleket qoldaýy eńse kótertti

Aımaqtar • Búgin, 13:25

Qyzylorda: Naýqastardyń jaǵdaıy qalypty

Koronavırýs • Búgin, 13:21

«Barysqa» daýys bereıik!

Sport • Búgin, 13:15

Almatyda indet oshaǵy qaıta kóbeıdi

Aımaqtar • Búgin, 13:15

Uqsas jańalyqtar