Táýekel han

Táýekel hannyń esimi ortaǵasyrlyq musylman málimetterinde Tavakkýl-sul­­tan, Taýke-han, Tavakkýl-han, Tókeı han dep kezdesse, orys derek­terinde – Tevekkel-han, Tevkel-sare­vıch sar, Tevkel-sar dep jıi atalady. 

Táýekel han – Shyǵaı hannyń on shaq­ty ulynyń ishindegi úshinshisi. Shyǵaı hannyń urpaqtarynan mol habardar Qa­dyrǵalı Jalaıyr bylaı dep jazady: «Shyǵaı hannyń áıelderi kóp edi, olar belgili úsh qara shańyraqtan (ordadan) turatyn. Olardan týǵan uldar my­nalar: Seıitqul sultan, Ondan sul­tan jáne Altyn hanym – Baım begim atty báı­bisheden týǵan edi. Tókeı han (Táýe­kel han –  B.K.), Esim sultan, Sultan Sabyr bek ha­nym. Bul úsheýiniń anasy Jaǵat qyzy Iаh­shym begim edi. Álı sul­tan, Ibragım sul­tan, Shahım sultan – bulardyń anasy Bu­ryndyq hannyń qyzy Dadam hanym edi».

Táýekel sultannyń tarıhı bolmysyn shartty túrde sultandyq jáne han­dyq kezeń dep ekige bólýge bolady.

Sultan laýazymymen onyń esimi alǵash ret jazba derekterde Hafız Ta­nysh eńbeginde XVI ǵasyrdyń 80-jyl­darynyń basyndaǵy oqıǵalarǵa qatysty kezdese bastaıdy. 1581 jyly Shyǵaı han Maýerennahr bıleýshisi shaıbanılyq II Abdallah hannyń sa­­raıy­na kelgende, «Sharaf-name-ıı sha­hı» av­tory qazaq hanynyń janynda­ uldary bol­dy dep jazady da, tek Táýe­kel sul­tannyń esimin ǵana ataıdy. 

II Abdallah han óziniń basty qar­sylasy Baba sultanǵa baǵyttalǵan 1581 jylǵy joryǵyna Shyǵaı han men onyń uldaryn qatystyrady da, jeńiske jetkennen keıin áskerbasylaryn óz ýálaıat­taryna qaıtarady. Shyǵaı hannyń Hod­jentke oralýyna ruhsat berip, Táýe­kel sul­tandy óziniń eń senimdi adamda­rymen birge Buharaǵa ertip ketedi. Bu­hara hanynyń bul jerde qandaı oıy bolǵanyn dóp basyp aıtý qıyn. Degen­men, kórshi el bıleýshileriniń basty ókilderiniń birin janynda ustaýy tegin emes dep oılaımyz.

II Abdallah hannyń Baba sultanǵa qarsy kezekti joryǵy 1582 jyldyń kókteminde, sáýir aıynyń alǵashqy kún­de­ri bastalady. Bul joryqqa taǵy da­ Shyǵaı han jáne onyń uldary ­qatys­tyrylady. Baba sultannyń so­ńyna túsken Buhara hany Ortalyq Qazaq­standaǵy Ulytaýǵa deıin jetedi. Derekte sol mańdaǵy Jo­shy hannyń mazary aıtylady. Urys qarsańynda shaıbanılyq bıleýshi oń qanattaǵy áskerdiń aldyń­ǵy bóligindegi topqa Shyǵaı handy, qa­zaq sultandaryn jáne Táýekel sul­­tan­dy buıryqpen bekitedi. Derekte avtor Táýekel sultanǵa: «Deshti Qyp­shaqta dańqy shyqqan jáne erligi, batyrlyǵy, qaısarlyǵy jaǵynan búkil álemde jalǵyz ózi», degen sı­pat­­ta­­­­­­ǵy baǵa beredi. Joryq barysyn­da shaı­­­ba­nılyq han áskeriniń bir to­by qar­­­­sylasynyń sońyna túsip, Sa­ýyq ózeni (ortaǵasyrlardaǵy Torǵaı ózeni­niń ataýy) boıynda urysqa túsedi. Ba­ba sultan áskeri qatty tabandylyq kórsetse de, urys barysyn Táýekel sul­tan basqarǵan ásker toby sheshedi. Ol jó­­ninde derekte bylaı dep sıpattalady: «...Sol ýaqytta basqa jaqtan jaýynyń qu­tyn qashyryp, Táýekel sultan jeke áskerimen urysqa endi de, alǵashqy ekpinmen qarsylasyn joıyp jiberdi». Baba sultan bolsa, mańǵyttarǵa qaraı qa­shýǵa májbúr bolady.

Táýekel sultannyń osy joryq ba­­rysyndaǵy kelesi bir erligi – onyń Ba­ba sul­tannyń týǵan baýyry Tahır sul­­tandy Sozaq pen Saýran arasynda tut­qynǵa alýy. Bul oqıǵa 1582 jyldyń 16 maýsymy kúni bolady. Osy erligi úshin II Abdallah han qazaq sultanyna óte rıza bolyp, altyn jiptermen tigilgen halat, bórik jáne qym­bat tastarmen ór­nektelgen beldikti syıǵa tartady.

Táýekel sultannyń Maýerennahr bı­leýshisimen birge Baba sultanǵa qar­sy kúresiniń qorytyndysy retinde onyń Ba­ba sultandy óltirip, basyn II Ab­dal­lah hanǵa alyp kelýin aıtýǵa bolady. Hafız Ta­nysh ol oqıǵany bylaısha áń­gi­melep baıan­daıdy. Onyń qysqasha maz­muny mynadaı: 

Mańǵyt eline bas saýǵalap qashyp kelgen Baba sultan janyndaǵy adam­­dardyń keńesine qulaq asyp, mańǵyt bıleri men myrzalaryn qastandyqpen óltirip, mańǵyt eliniń bıligin tartyp alýdy oı­­­­lastyrady. Onyń bul oıyn senimdi adam­dar mańǵyt bıleýshilerine habarlap qoıady. Aram oıy iske as­paǵannan keıin mańǵyttar tarapynan qaýiptengen Baba sultan adamdarymen qaıtadan Túrkistan ýálaıaty jaqqa qaraı qashady. Syǵanaq janynan ótip, Iаsy qalasyna azyq-tú­lik pen kıim keshek alý úshin ózine qyz­­­­met jasap júrgen eki qalmaqty ji­­beredi. Ol ekeýi Iаsydan mol kıim-ke­shek alyp keıin qaıtady. Dál osy kez­­de eki qal­maq­­ty Táýekel sultannyń adam­dary kez­­deısoq keziktirip qalady. Eki qal­maqty qatty qınap, jónderin su­­ra­ǵanda olar Baba sultan týraly aq­parattyń bárin jaıyp salady.

Bul habardy shaıbanılyq hanǵa jetkizý úshin Táýekel sultan óz adamyn jiberedi. Biraq odan kómek kelgenin kútpeı, az ǵana áskerimen Baba sultan or­­­­nalasqan jerge shuǵyl attanyp ketedi. Baba sultan adamdary Táýekel sultan ás­kerin alystan kórip, qarsylasýǵa dát­­­teri shydamaı, jan-jaqqa qasha bas­­taıdy. Baba sultannyń eń senimdi adamy, ony­men birge talaı ystyq pen sýyq­ty basynan ótkergen Býzahýr sultan Saıramǵa qaraı atynyń basyn burady.

Baba sultan balasy Latıf sultanmen qoshtasyp, Jan-Muhammed atalyqpen birge taýǵa qaraı qashady. Táýekel sul­tan adamdary Latıf sultandy tutqyn­dap, qashqyndardyń sońynan qýý­dy jal­ǵastyrady. Qashqyndar qashyp qutyla almasyn bilgen soń, attaryn keri buryp, sadaqpen atysa bastaıdy. Sol kezde sadaq oǵy Baba sultanǵa tıip, aty­nan qulap túsedi. Táýekel sultannyń buı­ryǵymen jaýlarynyń basy kesilip, 1582 jyldyń 7 tamyzy kúni II Abdallah hannyń aıaǵynyń astyna tastalady. Táýekel sultannyń erligine ábden rıza bolǵan Maýerennahr bıleýshisi mol syı-sııapattar berip, Soǵdy men Samarqand aralyǵynda ornalasqan Afrıkent ýálaıa­tyn syıǵa tartady.

Táýekel sultannyń Baba sultanǵa jáne onyń janyndaǵy adamdaryna qar­sy jan aıamaı kúresiniń ózindik sebebi bolǵan. Ol sebep – Haqnazar han úshin, Jalym sultan úshin jáne olardyń uldarynyń ólimi úshin «qanǵa qan» degen qaǵıdaǵa saı kek qaıtarý bolatyn.

Táýekel sultan Buhara bıleýshisiniń ja­nyn­da taǵy da bir jyldaı bolady. Onyń 1583 jylǵy Andıjan men­ Ferǵana aımaqtaryna jasaǵan jo­ry­ǵyna qatysady, qaıtar jolda II Ab­dallah han tarapynan ózine degen senimsizdiktiń paıda bolǵanyn baı­qap, Táýekel sultan Deshti Qypshaqqa oralady. M.Q.Ábýseıitova Táýekel sul­tannyń Buhara hanynan irgesin ajyratýyn bylaısha túsindiredi. 1583 jy­ly Abdallahtyń ákesi Eskendir han qaı­tys bolyp, Abdallah ózin zańsyz han dep jarııalaıdy. Taqqa úmitker shaı­banılyqtardyń kóbi kúres barysynda qaza tabady. Shyńǵys urpaǵy bol­ǵandyqtan bedeli zor Táýekel sultannan da qaýiptene bastaǵan sekildi. Táýekel sultan muny sezip, Deshti Qypshaqqa ketýge májbúr bolady.

Táýekel sultannyń Deshti Qypshaq aýmaǵyna kelgennen keıingi alǵashqy 3 jyly eshbir jazba derekte aıtylmaıdy. Degenmen, onyń Shyǵaı han uldary ishinde, tipti sol jyldardaǵy Jánibek han áýleti ishinde eń bedeldi tulǵalardyń biri bolyp sanalýy, ony han taǵyna ákelgen deýge negiz bola alady. Ortaǵasyrlyq tarıhshy Eskendir Mýnshıdiń Táýekel sultandy «han ata­ǵyn ózine alyp alǵan» dep jazýyna qa­­­ra­ǵanda, alǵashqyda ony shyǵaılyq sul­­­­tandar men jaqtastary ǵana han dep moıyndaǵan dep túsinýge bolady.

Osy jyldardan bastap Táýekeldiń ómirindegi handyq kezeń bastalady. 

Táýekel han Deshti Qypshaqta júrip, Maýe­­rennahrdaǵy jaǵdaıdy jiti baqy­lap otyrady. Buhara bıleýshisiniń qatty kúsheıýine baılanysty ol birte-birte onyń qarsylasyna aınala bastaıdy. 1586 jyly ol II Abdallah hannyń ońtústik óńirlerde júrgenin paıdalanyp, Buhara bı­leýshisiniń soltústiktegi shekarasyna jaqyndaıdy da, Túrkistandy, Tash­kentti, tipti Samarqandy basyp alýǵa nıeti bar ekenin jasyrmaıdy. Tash­kent­tikter azǵantaı ǵana áskerimen qa­­zaq­­tarǵa qarsy shyǵyp, Sharaphana ma­ńynda kezdesedi. Urys barysynda qazaq áskerleri qarsylasyn tas-tal­qan etip jeńedi. Bul habar tez arada Samar­qanǵa jetedi. Ondaǵy II Abdallah hannyń baýyry Ibadýlla sultan búkil aımaqtan ásker jıyp, shuǵyl túrde Tashkent mańyna keledi. Táýekel han bul kezde Saıram túbinde bolatyn. Qarsylasynyń is-áreketinen habardar bolǵan Táýekel han ashyq urysqa shyqpaı, dalaly aı­maqqa sheginip ketedi. 

Táýekel hannyń II Abdallah han ıe­­lik etip otyrǵan Syr boıyndaǵy qala­lar men Tashkent óńirine alǵashqy jory­ǵy oǵan eshqandaı nátıje ákelmese de, ol bul joryǵymen resmı qazaq hany retinde osy aımaqtarda óziniń múd­desi bar ekendigin ashyq kórsetedi. Kúsh­terdiń ara salmaǵy teń bolmaýy sebepti Táýekel han Syr boıyndaǵy qalalar men óńirler úshin kúresti ýaqytsha keıinge shegeredi. Jalpy alǵanda, bul kúres q­azaq handarynyń qazaq halqy­nyń et­nostyq aýmaǵyn biriktirý jolyn­da­ǵy XV ǵasyrdyń 70-shi jyldarynan beri jalǵasyp kele jatqan kúresiniń bir epı­zody ǵana bolatyn.

Táýekel han 1586 jylǵy Tashkentke jasaǵan sátsiz joryǵynan keıin Buhara bıleýshisimen qarym-qatynasynda ýaqytsha beıtaraptyq pozısııa ustanady. Tipti, 1588 jylǵy II Abdallah hanǵa qarsy Tashkent aımaǵyndaǵy jergilikti bıler men bekterdiń úsh aıǵa sozylǵan kóterilisine qatyspaıdy. О́ıtkeni búkil Maýerennahr men Horasan aımaǵynyń ekonomıkalyq qýatyna súıengen shaıba­nılyq bıleýshiniń saıası-áskerı áleýeti óte zor edi. Alysty kóre biletin Táýekel han Maýerennahr bıleýshisimen ashyq kúreske barýdan bas tartyp, basqa kór­shiles eldermen qarym-qatynasyn beı­bit túrde, biraq belsendi júrgize bas­taıdy. 

XVI ǵasyrdyń 80-jyldarynyń sońy men 90-shy jyldardyń basynda Táýekel hannyń syrtqy saıasattaǵy belsendiligi Shyǵys Túrkistan men oǵan kórshiles aýmaqta kóship júrgen oı­rat taıpalaryna qarsy baǵyttalady. Shah Mahmýd Shorastyń «Tarıh» atty eńbeginde Qashǵarııanyń ishki saıa­sı is­terine Abd ar-Rashıd han qaıtys bol­ǵan­nan keıin Táýekel hannyń óte bel­sendi túrde aralasqany jóninde bir má­limet kezdesedi. Shyǵystanýshy-ǵa­lym V.P.Iýdın osy málimetti negizge alyp, Shyǵys Túrkistan aýmaǵyndaǵy Chalysh pen Turfan qalalaryndaǵy bılikke kimniń otyratyndyǵyn Táýekel hannyń pozı­sııasy anyqtady degen tujyrym jasaıdy.

Derekterde Abd ar-Ra­shıd han qaıtys bolǵannan keıin onyń kóp­tegen uly arasynda bılik úshin talas-tartystardyń bolyp, onyń uzaq­­qa sozylǵany jóninde aıtylady. Olar ózara kúres barysynda kórshiles elderdiń bıleýshilerine arqa súıeıdi. Kú­resýshi toptyń keıbir ókilderi Táýe­kel hannan da kómek suraǵan sekildi. Mun­daı jaǵdaıda Táýekel han ol jaq­taǵy yqpalyn ke­ńeıtý úshin kómegin aıa­maıdy. Tarıhshy Shah Mahmýd Choras 1580-jyldardyń sońynda Abd ar-Rashıd hannyń Quraıysh sultannan týǵan uly Hudabanda sultannyń Táýekel hannyń kómegimen Turfan men Chalysh qalalaryndaǵy bılikti basyp alǵandyǵyn baıandaıdy. Bul derek ázirge jalǵyz bolsa da, Táýekel hannyń óz elindegi ishki saıa­sı jaǵdaılardy rettep, belgili bir dá­rejede halyqaralyq deńgeıge shyq­qan­dyǵyn kórsetedi. Bizdiń bul oıymyzdy sol jyldardaǵy qazaq-oırat qarym-qa­tynastaryndaǵy Táýekel hannyń atqar­ǵ­an róli rastaı túsedi. 

XVI ǵasyrdyń ekinshi jartysynda Qazaq handyǵynyń shyǵysyndaǵy oırat taıpalarynda saıası bytyrańqylyq beleń alyp turǵan bolatyn. Olar uzaq ýaqyt boıy halha mońǵoldarmen jaıy­lymdyq jerler úshin kúres júrgizip, kóp jaǵdaıda jeńiliske ushyrap otyrdy. Sol sebepti bytyrańqy oırat taıpalary batysqa qaraı jyljyp, qazaqtardyń jáne shyǵystúrkistandyq bıleýshilerdiń ıelikterine taqap keledi. О́z kezeginde qazaq handary men shaǵataılyq handar oırattarǵa qarsy shabýyldar jasap otyrady. 1588 jyly Turfan bıleýshileri oı­rat­tarǵa kezekti soqqy jasap, olardy shy­ǵysqa qaraı qashýǵa májbúrleıdi. Oı­rattardyń qazaqtarmen de kúresi nátıjesiz júredi. Bul kezde birshama kúsheıip alǵan Táýekel han oırattardy jeńip qana qoımaı, olardyń jekelegen taıpalaryna óz bıligin moıyndatady. Bul týraly 1594 jyldyń qańtar aıynda Máskeýge kelgen Táýekel hannyń elshisi Qul-Muhammed pen Oraz-Muhammed sultannyń arasynda bolǵan áńgimeniń jazbasynda aıtylady. Onda Oraz-Muhammed sultannyń óziniń jaqyn týystarynyń jaǵdaıy men qazaq eliniń kórshilerimen qarym-qatynasy týraly qoıǵan suraqtaryna elshi bylaı dep jaýap qaıtarady: «...Qazir seniń kókeń Táýekel han Qazaq Ordasynda han bolyp otyr, óziniń inisi Shah-Muhammed sultandy qalmaqtarǵa otyrǵyzdy, olar bir-birine jaqyn jerde kóship-qonyp júr jáne bári yntymaqta. Al Buhara patshasymen ýaqytsha beı­bit ómir súrýde, noǵaılarmen de, al­tyuldyqtarmen de beıbit jaǵdaıda, Din-Ahmet urpaqtarymen jáne Orys ur­paq­tarymen – birde olaı, birde bulaı ómir súrip jatyr». 

Bul málimet sol kezdegi Qazaq handy­ǵynyń shekarasyn jáne Táýekel hannyń bedeliniń qandaı bolǵandyǵyn bilýge kó­mektesedi. Batysta Qazaq eliniń she­karasy Jem men Jaıyq ózenderi ara­lyǵyndaǵy noǵaılarmen, shyǵysta oırat taıpalarynyń jaıylymdarymen túıi­sip jatqanyn ańǵaramyz. Al Táýekel han­nyń qazaq qoǵamyndaǵy bıligi ábden or­nyqqanyn jáne kórshiles eldermen saıası qarym-qatynasynda belsendi ról atqaryp otyrǵanyn kóremiz.

Táýekel hannyń XVI ǵasyrdyń 90-jyldarynyń ortasynda júrgizgen syrtqy saıasatyndaǵy basty baǵyttyń birine – Orys memleketimen elshilik baılanystardy ornatýyn qosýǵa bolady. Maýerennahrdyń óte qýatty bıleýshisi II Abdallah hanǵa qarsy kúresý úshin Táýekel hanǵa qýaty jaǵynan odan kem emes áskerı odaqtas qajet bolatyn. Sol jyldardaǵy Qazaq handyǵyna kórshiles bolǵan elderdiń ishki-syrtqy saıası jaǵ­daılaryna qysqasha sholý jasasaq, jaǵdaı mynadaı bolatyn. 

Táýekel hannyń sheber dıplomatııa­lyq óneri osy tusta taǵy da baıqalady. Kúsheıip turǵan II Abdallah hanǵa qar­sy kúreste eń senimdi odaqtas Orys mem­le­keti bola alatynyn bilgen Táýekel han Más­keýge elshilik jiberýdi oı­las­tyrady. Bul jyldary Orys mem­leketiniń shekarasy ońtústikte de, ba­tys­ta da Qazaq handy­ǵymen túıise bas­taǵan edi. 

Táýekel hannyń Qul-Muhammed bı bastaǵan elshiligi Máskeýge 1594 jyly bardy. Elshiliktiń aldyna birneshe maqsat qoıǵany belgili. Olar: II Abdal­lah hanǵa qarsy kúresý úshin Orys mem­leketimen áskerı odaq qurý, Táýekel han­nyń nemere inisi, Ondan sultannyń uly Oraz-Muhammedti Máskeýdegi tut­qynnan qaıtarý; Orys patshasynan Bu­haraǵa qar­sy kúresý úshin «ot shashatyn qarý» alý edi. Bul maqsattyń bári dál sol jyldary Qazaq handyǵy úshin óte mańyzdy bola­tyn.

Qul-Muhammed bıdiń elshiligi jó­ninde tarıhnamada arnaıy qaras­tyryl­ǵan. Táýekel han elshiliginiń atqarǵan jumysy men oǵan jaýap retinde Orys mem­leketi tarapynan kelesi, 1595 jyly Qazaq ordasyna kelgen orys elshisi Ve­lıa­­mın Stepanovtyń baıandaýy men jaz­balarynda qazaq-orys elshilik baılanystarynan basqa, sol kezeńdegi Qazaq handyǵynyń syrtqy baılanystary jóninde birshama málimetter bar. 

Joǵaryda atap ótkenimizdeı, O­raz-­­­Mu­­ham­med sultannyń Qul-Muham­med­ bımen áńgimesiniń jazbasynda Táýe­kel hannyń jaǵdaıy jáne onyń qalmaqtarmen, Buhara bıleýshisimen, no­ǵaılarmen qarym-qa­tynasy týraly málimetti keltirgenbiz. Osy qundy derekte Qul-Muhammed bı Orys eline Irannan elshilik kelip jat­qa­nynan habardar bolyp, Buhara hanyna qarsy birigip kúresý úshin qyzylbas eliniń elshisimen kezdesýge kúsh salady. Qul-­Muhammed bı orys patshasynyń ruh­satymen Iran elshisimen kezdesedi. Eki elshi arasyndaǵy negizgi taqyryptyń Bu­haraǵa qarsy birigip kúres júrgizý týraly bolǵany anyq. Qazaq elshisi Maýe­rennahrdaǵy shaıbanılyq áýlettiń bıligine qarsy qazaq-ıran odaǵyn qa­lyptastyrý máselesin kóterip, ony naqtylaý úshin qazaq elshiliginen bir adamdy Iran elshiligine qosyp, qyzyl­bastar eline jiberý týraly, al Máskeýde júrgen Iran elshiliginiń bir adamyn qazaq elshiligimen birge Táýekel hanǵa jiberý týraly usynys bildiredi jáne ol usynys qabyldanady. Kelesi jyly qazaq eline orys elshiligin basqaryp kelgen Velıamın Stepanovpen birge ırandyq elshiliktiń bir ókili erip baryp, orys elshiligimen birge keıin oralǵandyǵy týraly aıtylady. Al qazaq elshiliginen Iranǵa barǵan adam týraly eshqandaı málimet joq. 

Jalpy alǵanda, Qul-Muhammed bıdiń elshiliginen baıqaǵanymyz, Táýekel han úshin sol kezdegi Qazaq handyǵynyń eń basty qarsylasy – Maýerennahrdaǵy shaıbanılyq bıleýshi II Abdallah han bolǵanyn kóremiz. Sol sebepti de Táýekel han oǵan qarsy kúresý úshin múm­kin bol­ǵan jaǵdaıdyń bárin paıdalanady.

1595 jyldyń naýryz aıynda Táýekel hanǵa Orys memleketinen Velıamın Ste­panov bastaǵan elshilik attandyrylady. Ári orys elshiliginiń quramynda joǵa­rydaǵy kelisim boıynsha Iran elshiliginiń Dervısh Muhammed esimdi bir ókili bolady. Sol jyldyń mamyr aıy­nyń sońǵy kúni Qazaq ordasyna jet­ken orys elshiligi 60 kún qazaqtar ara­synda bolyp, shildeniń sońǵy kúni keri qaıtady. Qyrkúıektiń sońyna taman elshilik aman-saý Máskeýge jetedi. Velıamın Stepanovtyń baıandamasy men jazbasynda onyń qandaı marshrýtpen Qazaq eline kelgendigi, qandaı qıynshylyqtardy basynan ótkergeni, Táýekel hannyń ony qalaı qabyldaǵany, patsha gramotasyn qalaı tapsyrǵany jáne taǵy basqa elshiliktiń jaıttary aıtylady. Orys elshisi Táýekel hannyń ordasy qaı jerde bolǵanyn naqtylap aıtpasa da, onyń qaı óńirde bolǵanyn shamalaýǵa bolady. Elshiniń baıan­damasynda bir orys boıarynyń uly Ileıka Menshıkov degen tutqynnyń Tashkentten qashyp shyǵyp, Qazaq or­dasyndaǵy orys elshiligine kelgenin, onyń sońynan qýyp kelgenderge elshiniń 14 som berip bosatyp alǵanyn jazady. Soǵan qaraǵanda, sol kezdegi Táýekel hannyń ordasyn Tashkentten Deshti Qypshaqqa qaraı, onsha qashyq emes jerde ornalasqan dep sanaımyz.

(Jalǵasy bar) 

Bereket KÁRIBAEV,

UǴA korrespondent-múshesi, tarıh ǵylymdarynyń doktory