О́ńirlerde sýarmaly jerlerdi paıdalaný salasyndaǵy ahýalmen jáne ózekti máselelermen jiti tanysýdy maqsat etken depýtattar aldymen Kóksaraı sý rettegishiniń qorektendirgish kanaly esebinen aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndiretin sharýashylyq sýbektileriniń ınfraqurylymymen tanysty. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Sý resýrstary komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshy Bolat Malımov jańa sýarmaly jerlerdi iske qosý boıynsha atqarylyp jatqan jumystardy baıandady.
Búginde elimizde sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirý boıynsha 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama júzege asyrylýda. Baǵdarlama boıynsha elimizde 600 myń gektar jer qalpyna keltirilýi tıis bolsa, onyń 95 myń gektary Túrkistan oblysyna tıesili. Odan bólek, 2028 jylǵa deıin 1,5 mıllıon gektar bolatyn sýarmaly jer iske qosylýy tıis. Túrkistan oblysyna qatysty jańadan qosylatyn 253 myń gektar jerdiń 70 myńy Syrdarııa ózeniniń jaǵalaýy, 94 myń gektary Keles massıvinde ornalasqan. Qyzylqum magıstraldy kanalynyń 3-4-shi kezeńderinde 60 myń gektar, Qojatoǵaı massıvinde 25 myń gektar ıgerilmek. Bolat Malımovtiń aıtýynsha, jalpy quny 135 mlrd teńgeni quraıtyn bul jumystarǵa daıyndyq sharalary bastalǵan. Al syıymdylyǵy 3 mlrd tekshe metrdi quraıtyn Kóksaraı sý rettegishine búgingi tańda Shardara sý qoımasynan sekýndyna 1000 tekshe metr sý kelýde. Onyń 600 tekshe metri Syrdarııa arqyly Qyzylordaǵa jiberilýde.
Odan bólek darııadan 1300 tekshe metr sý qosylýda. Sondaı-aq depýtattar Qyzylqum magıstraldy kanalyn, Syrdarııa ózeniniń oń jaǵalaýyn, Keles jáne Qojatoǵaı alqaptaryn aralady. Bógen sý qoımasynda bolyp, Kentaý qalasy men Ordabasy aýdanyndaǵy sý sharýashylyǵy qurylystarynyń jobalarymen tanysty. Ordabasy aýdanyndaǵy «Aleksandrovskıı sad» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigindegi tamshylatyp sýarý ádisimen sýarylatyn qarqyndy baý sharýashylyǵynda boldy. Sharýashylyq basshysy B.Taǵaev depýtattarǵa bolashaqta syıymdylyǵy 1600 tonna bolatyn jemisti saqtaý jáne qaıta óńdeý qoımasyn salýdy josparlap otyrǵanyn jetkizdi.
Depýtattar saparynyń qorytyndysy retinde Túrkistanda komıtettiń otyrysy ótti. Oǵan Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Erlan Nysanbaev, mınıstrliktiń Sý resýrstary jáne jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń, Almaty, Jambyl jáne Qyzylorda oblystary ákimdikteriniń, «Qazsýshar» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń jáne kommýnaldyq memlekettik kásiporyndar men mekemelerdiń, sondaı-aq qyzmeti sýarmaly jerlerdi paıdalanýmen baılanysty aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń ókilderi qatysty.
Otyrysta sýarmaly jerdi ulǵaıtý jobalary men jerdi tıimdi paıdalanýdyń ózekti máseleleri talqylandy. Túrkistan aımaǵyndaǵy 63,3 myń gektar sýarmaly jerdi qamtamasyz etetin jalǵyz sý nysany «Bógen» sý qoımasy arqyly jetkiziletin, uzyndyǵy 145 shaqyrym bolatyn Túrkistan magıstraldy kanalynyń jaǵdaıy da nazardan tys qalǵan joq. Syıymdylyǵy 16 mln tekshe metr bolatyn «Keńsaı-Qosqorǵan 2» sý qoımasyn salý usynyldy. Egistik alqaptardy sýmen qamtý máselesiniń bolashaqta úlken problemaǵa aınalatyny aıtyldy. «Sýdyń tapshylyǵy tek Qazaqstanda ǵana emes, búkil dúnıe júzinde problemaǵa aınalyp keledi. Demek, basty maqsat – sýdy únemdeý», dedi vıse-mınıstr Erlan Nysanbaev.
Aıta ketelik, sý kózderin tıimdi paıdalaný maqsatynda oblys ortalyǵynda nátıjeli jumystar atqarylýda. Mysaly, jaramsyz bolyp qalǵan 145 tik uńǵymalardy qaıta qalpyna keltirý arqyly Túrkistan qalasy 34,7 mln tekshe metr aǵyn sýmen qamtamasyz etiletin bolady.
Túrkistan oblysy
