Bıylǵy jyldyń basty básekesi
Beısenbi, 10 qańtar 2013 7:38
Bıylǵy jyldyń sporttaǵy eń basty oqıǵasy dep elimizde tuńǵysh ret bokstan eresekter arasynda ótetin álem chempıonaty men Boks akademııasynyń ashylýyn aıtýǵa bolady. Álem chempıonaty elimizde buǵan deıin Astanada jasóspirimder arasynda ǵana ótse, eresekter arasynda áli ótip kórgen emes. Al Boks akademııasy týraly sóz múldem basqa. Mundaı ǵajap boks ordasy sporttyq derjava dep sanalatyn damyǵan elderdiń ózinde de joq.
Beısenbi, 10 qańtar 2013 7:38
Bıylǵy jyldyń sporttaǵy eń basty oqıǵasy dep elimizde tuńǵysh ret bokstan eresekter arasynda ótetin álem chempıonaty men Boks akademııasynyń ashylýyn aıtýǵa bolady. Álem chempıonaty elimizde buǵan deıin Astanada jasóspirimder arasynda ǵana ótse, eresekter arasynda áli ótip kórgen emes. Al Boks akademııasy týraly sóz múldem basqa. Mundaı ǵajap boks ordasy sporttyq derjava dep sanalatyn damyǵan elderdiń ózinde de joq.
Jaqynda biz elimizdiń bokstan memlekettik jattyqtyrýshysy Bolat ABDRAHMANOVPEN kezdesip, federasııanyń ótken jyly atqarǵan jumystary, osy jyly ótetin álem chempıonaty men basqa da joba-josparlary týraly aıtyp berýin ótingen edik.
– Bolat Úkibaıuly, qaı salada bolsyn ótken jylǵa esep berip, jańa jylǵa josparlar jasaıtyn kez bolady ǵoı. Endeshe, federasııa úshin byltyrǵy jyldyń qalaı ótkenin jáne bıylǵy jylǵa qandaı maqsattar qoıylyp otyrǵanyn aıtyp berseńiz.
– Bıyl Qazaqstan sport tarıhynda tuńǵysh ret eresekter arasynda álem chempıonatynyń ótetinin bilesizder. Bul buryn-sońdy bolmaǵan oqıǵa jáne onyń bir ereksheligi ol 1986 jyldan beri alǵash ret shlemsiz ótetin bolady. Bul báseke sporttyq kúntizbege sáıkes, 4-20 qazan aralyǵynda Almatyda ótedi. Qazirdiń ózinde oǵan bizdiń ulttyq qurama komanda daıyndyǵyn bastap ketti. Quramanyń bas jattyqtyrýshysy – Myrzaǵalı Aıtjanov. Komandadaǵy ózgeristerge kelsek, Olımpıada chempıony, eki dúrkin álem chempıony Serik Sápıevtiń qolǵabyn shegege ilgenin bilesizder. Qazir onyń ornyna Danııar Eleýsinov kapıtan bolyp otyr. Álemde 69 kılo salmaqty qazaqtar salmaǵy dep te aıtyp júr ǵoı. Danııar Olımpıadadan keıin osy salmaqqa aýysyp, endi qazir álem chempıonatyna daıyndalyp jatyr. Jalpy, byltyr qarasha aıynda Astanada ótken bokstan eresekter arasyndaǵy Qazaqstan chempıonatynyń qorytyndysy boıynsha komandanyń quramy anyqtalyp otyr. Osy chempıonattaǵy jekpe-jekter AIBA-nyń jańa erejesi boıynsha synaq retinde qorǵaný bas kıiminsiz ótti. Árıne, basynda boksshylarǵa ońaı bolǵan joq. Jaraqattar alyp jatty. Degenmen, shırek fınalǵa kelgende boksshylarymyz úırenip, bas kıimsiz-aq aıqasa alatyndaryn kórsetti. Qazir shlemsiz bokstasýdyń qajeti bar ma dep kóp jerde aıtylyp jatqanyn bilemiz. Meniń oıymsha, onyń paıdasy kóp dep oılaımyn. Buryn qorǵanys shlemderi bettiń jartysyn jaýyp, boksshylaryzdyń bet-kelbetin kórsetpeıtin edi. Sosyn boksshylar rıngte turyp alyp, bir-birine jabysyp alatyn. Endi olar shlemdi tastaǵan soń, jarystyń kórigin qyzdyrý úshin tehnıkaǵa, ıaǵnı sharshy alańda júgirip, jumys isteýge mán beretin bolady.
Bıylǵy jyly elimizde Boks akademııasyn ashý da josparlanyp otyr. Mundaı ortalyqty Qazaqstanda salý týraly sheshim Shveısarııanyń Lozanna qalasynda ótken AIBA-nyń jıynynda qabyldanǵan bolatyn. Boks akademııasy álem chempıonatynyń qarsańynda qazan aıynyń alǵashqy kúnderiniń birinde ashylady. Qazir onyń qurylysy kestege sáıkes júrgizilýde. Qurylysy mamyr aıynda bitýi kerek. Jalpy, Halyqaralyq áýesqoı boks qaýymdastyǵy árbir qurlyqqa bir-birden bes akademııa salýdy josparlap otyr. Boks akademııasynda tóreshiler men jattyqtyrýshylardyń qaıtadan biliktiligin saraptaýǵa, boksshylardy daıyndaýǵa arnalǵan jumystar júrgiziledi. Ol bizdiń jattyqtyrýshylar men tóreshilerdiń óz deńgeılerin kóteretin nysanyna aınalyp qana qoımaı, is júzindegi álemniń barlyq sporttyq fýnksıonerleri Almatyǵa turaqty túrde keletin, al bizge olardy jetistikterimizben, eldegi bokstyń damý jaǵdaıymen tanystyrýǵa múmkindik beretin boks ordasy bolady.
– Qazirgi kezde boksty damytýda federasııa qandaı jumystardy qolǵa alyp, júrgizýde?
– Jalpy, búginde boks búkil álem boıynsha qarqyndy damyp keledi. Máselen, osydan 10 jyl buryn Qytaı, Mońǵolııa, Brazılııa, Irlandııa, Ázerbaıjan, Úndistan sııaqty elderde boksqa jaqsy mán bermeıtin edi. Al búginde boksqa degen kózqaras múldem ózgergen. Bul jaǵdaıdy London Olımpıadasynda da ózderińiz kórdińizder. Demek, kóptegen elderde boks fýtboldan keıin nómiri ekinshi sportqa aınalyp otyr deýge bolady. Qazaqstan Boks federasııasy da osy jaǵdaıdy eskerip, elimiz boıynsha boksty damytýdyń jańa jobalaryn iske asyra bastady. Boksty aldymen el óńirlerinde durystap damytý qolǵa alyndy. Bul isti jergilikti mekemeler men kásipkerler qaýymy qoldap jatyr. Sonyń nátıjesinde elimizdiń kóptegen qalalarynda, keıbir aýdandarynda arnaıy boks mektepteri men keshenderi iske qosyldy. Naqty jumystarǵa kelsem, birneshe jyldan beri ótkizilip kele jatqan Qazaqstan Boks federasııasynyń kýbogi úshin jarys el sportyndaǵy utymdy jobalardyń biri boldy deýge negiz bar. Qazir osyndaı úlken jarystardy ótkizý arqyly biz óńirlerde bokstyń qanshalyqty damyp jatqanyn kórip otyrmyz. Máselen, 2011 jyly Qaraǵandy oblysynyń quramasy jeńimpaz atansa, byltyr Ońtústik Qazaqstan oblysyn jeńgen Mańǵystaý oblysynyń komandasy federasııa kýbogyn jeńip aldy. Bul degenimiz, naǵyz básekeni kórsetedi emes pe?! Boks osylaısha ishten jandanyp, ishten jetilgeni óte durys dep oılaımyn. Sonda negizgi qu-ramalarǵa naǵyz myqtylardy irikteýge jol ashylady.
– Endi halyqaralyq jarystarda el namysyn qorǵap júrgen boksshylarymyz týraly aıtyp berseńiz. Olardyń kórsetkishine kóńilińiz tola ma?
– Byltyrǵy Olımpıadada Serik Sápıev altyn medaldi, Ádilbek Nııazymbetov kúmis jáne Ivan Dychko men áıelder arasynda Marına Volnova qola júldeger atanyp, elimizdiń abyroıyn asyrdy. Eldik turǵydan qaraǵanda, biz kóbine osyndaı iri resmı jarystardyń kórsetkishin alǵa tartamyz. Osy oraıda men Marınanyń Olımpııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna alǵash ret engizilgen jarysta qola júldege ıe bolýyn úlken jetistik dep baǵalaımyn. Al Serik Sápıevtiń jóni basqa. Ol bul jetistikke jetý úshin kóp ýaqytyn ótkizdi. Olımpıada chempıony atanǵan soń, soǵan laıyqty baǵasyn aldy dep oılaımyn. О́ıtkeni, Olımpııa oıyndary, bul – sporttyń eń bıik shyńy. Olımpıada chempıony – máńgilik ataq. Tek qana sportshynyń ataǵy emes, memlekettiń mereıi, ulttyń abyroıy. Osy oraıda biz Qazaqstan Boks federasııasynyń prezıdenti Tımýr Qulybaev barlyq mamandarǵa joǵary talap qoıyp otyrǵanyn aıta ketýimiz kerek. Qazirgi kezde osyndaı talaptyń nátıjesinde elimizdiń kók baıraǵy bıikte jelbirep, qasıetti Ánuranymyz talaı elderde oınalyp keledi. Taǵy aıtatyn nárse, byltyr Serik Sápıev pen Rýslan Myrsataev Azııa boks konfederasııasynyń sheshimi boıynsha úzdik boksshylar atandy. Jalpy, boksshylarymyzǵa kóńilimiz tolady. Degenmen, áli de jumys isteý kerek. 81 kıloda Almat Serımovke, asa aýyr salmaqtaǵy Jan Kosobýskıııge kóp úmit artýǵa bolady.
– Qazir jastar men jasóspirimderge, ıaǵnı Qazaqstan boksynyń rezervine kóńil bólý jaǵy qalaı bolyp jatyr?
– Bul jerde, birinshiden, myna jaǵdaıdy aıtyp ótsem deımin. Qazir elimiz boıynsha uıymdastyrylatyn barlyq jarystar halyqaralyq talaptarǵa saı ótkiziledi. Ekinshiden, sportshylarǵa medısınalyq qyzmet kórsetýge erekshe talap qoıylǵan. Jastar men jasóspirimder komandalaryn da túrli jarystarǵa qatystyrý júıesi qalyptasty. Bapkerler men tóreshilerdiń sheberligin jetildirý de nazarda ustalady. Osynyń bári Qazaqstan Boks federasııasynyń rezervti aldyn ala tárbıeleýge baǵyttap jasap jatqan jumystary. Mundaı maqsatty jumystardyń nátıjesi bolatyny sózsiz.
Áńgimelesken
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan».
