Múgedekter arbasyna tańylǵaly on jyldan astam ýaqyt ótken Ramazan Muqataev jaıdary qarsy aldy. Álgi kóńildegi kúdik áp-sátte tarqap ketken. Burynnan etene jaqyn adamdaı amandyq-saýlyqtan soń qaýqyldasyp qaldyq. Aqjarqyn, kishipeıil, jaıdary jan eken. Áýelgi taqyryp qazirgi kásibine aýǵan.
– Buryn tigin mashınalaryn jóndeý birtúrli qyzyq bolyp kórinetin. Bir-birine uqsamaıtyn túrli mashınalardyń qurylysyn, qaptaǵan usaq tetikteriniń qyzmetin uǵý, qısynyn túsiný kóńilimdi baýrap turatyn. Syryn uqqym kelgen. Ol tusta áýesqoılyq edi, – deıdi sheber, – tigin mashınasynyń san túri bar ǵoı. Aıaqpen, qolmen júrgizetin, kóbine elektr qýatymen júrgiziletin mashınalar. Negizinen, Reseıdiń Tobyl qalasyndaǵy zaýyttan shyqqan. Keıin qytaıdyń mashınasy kóbeıdi. Qazir bir ońdy jeri – áleýmettik jeliniń kómegi zor. Birinshi ret kezdesip turǵan túrlerin sodan qarap alamyz. Eń aldymen aqaýyn tabý kerek. Odan keıingisi ońaı. Qosalqy bólshekterdi tapsyrys arqyly aldyramyz.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń Aıyrtaý aýdanyna qarasty Eleskıı eldi mekeninde týyp-ósken Ramazan orta mektepti bitirgennen keıin Selınograd qalasyndaǵy ınjenerlik-qurylys ınstıtýtyn bitirgen. Eleskıı negizinen tyńgerlerdiń mekeni. Jergilikti ult ókilderi saýsaqpen sanarlyq. Biraq keıipkerimiz ana tilin kórkemdep, kestelep sóıleıdi eken. Jetistiginiń jaıyn suraǵanbyz,
– Ájemniń baýyrynda óstim, – deıdi sheber, – eńbekqor jan edi. Qolynan kelmeıtini joq. Bálkim, boıymdaǵy eńbekke degen qushtarlyqty, ultymyzdyń ǵajaıyp salt-dástúriniń juqanasy sol kisiden juqqan-aý dep topshylaımyn. Erterekte tuńǵysh perzentti áke-sheshesiniń qolynan alyp, atasy men ájesi baýyryna saldy ǵoı. Sol durys edi.
– Eski jaranyń aýzyn tyrnady demeńiz, densaýlyǵyńyzǵa zııan kelgen oqıǵa Astanadaǵy qurylysta jumys istep júrgen kezińizde boldy ma? – dep sarymaıdan qyl sýyrǵandaı janyna tıgizbeı suradyq.
Jańa ǵana jaz gúlindeı jaınap otyrǵan qabaqqa bolar-bolmas kirbiń tústi. Kókiregi qars aırylardaı tereń kúrsingen.
Mana alǵash sóz sabaqtaǵan kezde tigin mashınalaryn jóndeý jasóspirim kezinen beri qyzyǵyp isteıtin, ańsary aýyp turatyn, áýesqoılyǵy basym sharýam edi degen bolatyn. Keıin arbaǵa tańylǵan soń kádimgideı kásipke aınalǵan.
– Tutynýshylaryńyz kóp emes shyǵar. Kelin-kepshik ıne sabaqtaýdy umytqaly qashan? Záýde bir kıim qysqartý qajet bolsa, ortalyqta tigin sehtary samsap tur ǵoı. Solardyń qyzmetine júginemiz, – dedik biz tiginshilik jaıly bastaýysh bilimimizdi negizge alyp.
Tirshilik úshin tirnektep, tyrbanyp júrgen jannyń tabysyn suraý ábesteý edi. Tek manaǵy biz qyzyqqan úıdi áýeli jaldap turyp, keıin satyp alǵanyn estigende, kóńil toǵaıyp qaldy.
Úıdiń syrty qandaı ásem bolsa, ishi de qurqyltaıdyń uıasyndaı jyp-jyly eken. Buryn da ydys-aıaq syldyrlamaǵan, al qol arbaǵa tańylǵannan beri yntymaq-birlik tipti arta túskendeı. Kóziniń aǵy men qarasyndaı eki qyzy jelkildep ósip keledi.
Ramazannyń bir oıy tipti qyzyq eken. Tigin mashınasynyń qujynaǵan tetikterin qoǵam múshelerine uqsatady. Aıtalyq, tigin mashınasynyń bar tetigi múltiksiz jumys istep tursa, jip te úzilmeıdi, tigis te túzý túsedi. Qoǵam da solaı, onyń ár múshesi qaltqysyz qyzmet etkende ǵana birtutas jasampaz álemge aınalady. Belden keletin beınetti keship júrse de, jastardyń tárbıesine óz úlesin qosyp jatyr eken. Oblys ortalyǵyndaǵy ústel tennısimen aınalysatyn múmkindigi shekteýli jandardyń jattyqtyrýshysy. Aıtýyna qaraǵanda, basym kópshiligi jastar. Oblystyq qurama komandanyń músheleri. Eńbek etý, sportpen aınalysý taǵdyr tálkegine ushyraǵan adamdardyń kókiregindegi ómirge degen qushtarlyqty arttyra túspek. Al sheber bolsa, olardyń boıyndaǵy jasý, qamyǵý tárizdi keıbir aqaýlardy túzetip, túzý jolǵa salmaq.
Kókireginde kóp arman búr jaryp otyrǵan qaısar jigittiń úıinen ári tańyrqap, ári razy bolyp attandyq. Jigittik minezine, erge tán erlik qımylyna!
