Qoǵam • 05 Maýsym, 2019

Aýyz sýmen qamtý isinde nátıje kerek

1351 ret

kórsetildi

6 mın

oqý úshin

Keshe Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda eldi mekenderdi sýmen qamtý jáne sý burý máseleleri qaraldy.

Erkejan AITQAZY

68 eldi mekende sýmen jabdyqtaý júıesi jaqsarady

Úkimet otyrysynda Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Roman Sklıar, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov halyqty sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý jóninde baıandady. Sondaı-aq Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov, Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev, Jambyl oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetov jáne Qaraǵandy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanovtyń baıandamalary tyńdaldy.

Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri R.Sklıardyń aıtýynsha, respýblıka deńgeıindegi 18,4 mln adamnyń 90,2%-y nemese 16,5 mln adam ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtalǵan. Qalalardaǵy turmys sapasyn arttyrý úshin bıyl osy kórsetkishti 97%-ǵa deıin, al 2023 jyly 100%-ǵa deıin arttyrý josparlanǵan.

Aýyldarda ortalyqtandyrylǵan sýmen 6,5 mln adam nemese 84%-dan astamy qamtylǵan. Bul rette basqa aýyldar aýyz sý úshin jergilikti sý kózderin paıdalanady. Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi bıylǵy kórsetkishti 88%-ǵa deıin jetkizýdi jáne 2023 jyly halyqtyń 100%-yn tıisti ınfraqurylymmen qamtamasyz etýdi josparlap otyr.

− Halqynyń sany 200 adamnan az shaǵyn aýyldardy sanıtarlyq normalarǵa sáıkes keletin aýyz sýmen qamtamasyz etý maqsatynda sýdy tazartatyn keshendi blok-modýlder ornatý josparlanǵan, bul 1 333 aýyldy sýmen qamtýǵa múmkindik beredi. Al turǵyndary 200 adamnan kóp 1 274 aýyl ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylatyn bolady. Osylaısha 2 607 aýylda turatyn 1,2 mln adam sanıtarlyq normalarǵa saı keletin sýmen qamtý qyzmetimen qamtamasyz etiledi, – dedi R.Sklıar.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri S.Omarov óz kezeginde óńirlerdi damytýdyń 2020 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde toptyq sý qubyrlaryn paıdalaný, salý jáne rekonstrýksııalaý «Qazsýshar» respýblıkalyq memlekettik kásipornyna júktelgenin baıandady, bul kásiporyn teńgeriminde uzyndyǵy 12 myń shaqyrymnan asatyn 33 toptyq sý qubyry bar.

– 2011-2018 jyldary 1 035 shaqyrym jeli salynyp, 1 441 shaqyrym jeli rekonstrýksııalandy, bul 49 obektini paıdalanýǵa berýge múmkindik berdi. Sonyń nátıjesinde halyq sany 553 myń adamdy quraıtyn 268 aýyldyq eldi mekende sýmen jabdyqtaý jaǵdaıy jaqsartyldy. Jalpy toptyq sý qubyrlaryndaǵy jelilerdiń tozý deńgeıi 75%-dan 56%-ǵa deıin qysqardy, – dedi S.Omarov. Belgili bolǵandaı qazirgi ýaqytta 2 281 shaqyrym jelini rekonstrýksııalaý qajet.

Budan ózge, tapsyrys berýshiniń barlyq toptyq sý qubyrlaryn jáne olarmen jalǵasqan aýyldardaǵy kent ishindegi jelilerdi salý men rekonstrýksııalaý fýnksııasy biryńǵaı operatorǵa bekitip berilmek. Sonyń nátıjesinde sýdy jetkizý ony toptyq sý qubyrlarynan sýbsıdııalanǵan tarıfpen satyp alyp, halyqqa ústeme qunmen satatyn deldaldardy boldyrmaı, sýmen jabdyqtaý kózinen bastap túpkilikti tutynýshyǵa deıin kórsetiletin bolady.

О́ńirlerdi aýyz sýmen qamtamasyz etý tapsyryldy

Máseleni qaraý barysynda sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý sektoryna belsendi túrde qatysatyn uıymdardyń ókilderi sóz sóıledi. Shymkent qalasyndaǵy «Sý resýrstary – marketıng» JShS jeke sý arnasynyń qadaǵalaýshy keńesiniń tóraǵasy A.Orman halyqaralyq qarjy uıymdary salǵan ınvestısııalardyń nátıjesinde azamattarǵa usynylatyn qyzmetterdiń sapasy artqanyn aıtty. 2010 jyldan bastap 2 MVt boıynsha kún jáne sý qýaty stansalary salynyp, paıdalanýǵa berildi, 947 shaqyrym sýmen jabdyqtaý jelisi jáne 67 shaqyrym káriz jelisi rekonstrýksııalandy. Sıfrly tehnologııalardy qoldaný arqyly aýyz sýdy óndirý jáne tasymaldaý tásilderi jańǵyrtyldy. Búginde tazartý nysandary avtomatty rejimde basqarylady.

Jıynda Eýropa qaıta qurý jáne damý banki ókildiginiń dırektory Agrıs Preımanıs TKSh sektory atalǵan bank jumysynyń basym baǵyttarynyń biri ekenin atap ótti. El óńirlerinde iske asyrylyp jatqan sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý sektoryna 30 mlrd-tan astam teńge ınvestısııalandy. Birlesip atqarǵan jumystyń nátıjesinde aýyz sý sapasy jaqsartyldy, sý berý kólemi ulǵaıtyldy, shyǵyndar tómendetildi, jetkizilgen sýdy esepke alý paıyzy artty.

Jıynda belgili bolǵandaı, Almaty jáne Qyzylorda oblystarynda aýyldardy aýyz sýmen qamtý máseleleri áli kúnge ózekti bolyp otyr. Úkimet basshysy tarapynan Jambyl, Qostanaı jáne Pavlodar oblystarynyń ákimdikterine atalǵan baǵyttaǵy jumysty jandandyryp, aýyldardy sýmen turaqty túrde qamtamasyz etý sharalaryn kúsheıtý tapsyryldy.

− Ákimdikter atqaryp otyrǵan jumystyń nátıjesi halyqtyń taza aýyz sýǵa qoljetimdiligin qamtamasyz etýmen anyqtaldy, – degen A.Mamın aýyldyq, toptyq sý taratqyshtardy jaqsartý maqsatynda osy fýnksııalardy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine ótkizý máselesin pysyqtaýdy tapsyrdy. Sonymen qatar aldaǵy tórt jylda qalalar men aýyldardy sýmen jabdyqtaýmen júz paıyz qamtamasyz etý maqsatynda óńirlik josparlarǵa túzetýler engizip, barlyq sýmen qamtý nysandaryn paıdalanýǵa berý sharalaryn qabyldaýdy tapsyrdy.

– Qalalarda kárizdik tazartý nysandaryn (KTN) salý jáne jańǵyrtý jumystaryn jedeldetýge jekeleı kóńil bólindi. Bul baǵytta KTN jobalarynyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý jumystary júrgizilip jatyr. Kóptegen halyqaralyq qarjy ınstıtýttary osyǵan uqsas jobalardy qarjylandyrýǵa qyzyǵýshylyq tanytýda, – dedi Úkimet basshysy.

Premer-Mınıstr halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, memlekettik-jekeshelik áriptestik aıasynda qarjylandyrý tetikterin pysyqtaýdy tapsyrdy.

– Elbasynyń Qaýipsizdik keńesiniń otyrysynda azamattardyń turmys sapasyn, qolaılylyǵyn jaqsartý, qala nemese aýyldyq jer ekenine qaramastan, halyqty sapaly aýyz sýmen qamtý jáne sýmen jabdyqtaý boıynsha alǵa qoıǵan mindetin oryndaý qajet, − dedi A.Mamın.