Álem • 12 Maýsym, 2019

Fashion-ındýstrııa naryǵy qalaı damýda?

208 retkórsetildi

Búginde kıim-keshek naryǵyn Qytaı, Túrkııa jáne Reseı elderi toltyryp otyr. Qala berdi Qyrǵyz Respýblıkasy men О́zbekstannyń kóılek-kónshegi de ústi-basymyzdy bútindep otyrǵany taǵy ras. Osy oraıda «ForteBank» alańynda otandyq sán áleminiń jetekshi sarapshylary Qazaqstannyń sán salasyndaǵy trendteri men múmkindikterin, kenjelep turǵan keı máselelerin talqylady. Jergilikti dızaınerler bıznes-úrdisterdi zertteýge kóbirek den qoıylýy kerektigin aıtady.

Ártaraptandyrylǵan ekonomı­ka­nyń damýy jyldan-jylǵa belsendi damyp keledi. Onyń ishinde shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy fashi­on-ındýstrııasynyń orny aıryqsha. Sońǵy derekterge súıen­sek, Qazaqstanda 984 jeńil ónerkásip jumys isteıdi. Onyń basym bóligi ońtústik óńirlerde ornalasqan tigin óndiristeri men teri sehtary. Al keıingi bes jylda qazaqstandyq dızaınerlerdiń sany 3,5 esege artqan. Alaıda sán, dızaın syndy kreatıvti ónerkásip salalaryna shyndap kiriskender az. Alǵashqy ulttyq «Saukele» brendiniń negizin salýshy Sáýle Samıdınniń aıtýynsha, eń áýeli dızaınerler úshin kásibı alań bolýy shart. Onsyz fashion-ındýs­trııanyń ekonomıkanyń mańyz­dy quramdas bóligi retinde moıyndalýy jaqyn kúnderdiń sharýasy emes.

– Eki jyldan beri ulttyq brend «Saukele» jobasyn qolǵa alǵaly beri kóptegen másele aldymnan shyqty. Naryq aıasynyń soǵurlym shekteýli bolýy aıaqtan shalatyn birden-bir másele. Ekinshi, tájirıbe kórsetkendeı memlekettiń keshendi qoldaýynsyz otandyq ónimderdi eksportqa shyǵarýdyń jekelegen qıyndyqtary eńserilmeı keledi. Tek sońǵy jyldary ǵana «Made in KZ» ıdeologııasy jumys isteı bas­ta­dy. Quralaı Nurqadilova, Aıgúl Qasymova syndy 20 jyldan beri eńbek etip kele jatqan talantty dızaınerler bar, biraq ósý joq. Olar qarjylaı jaǵynan anaý aıtqandaı paıda kórdi dep aıta almaımyn, – deıdi ol.

Bul rette Fashion Night Astana syndy kóptegen iri sán jıynyn uıymdastyryp júrgen Aıman Álza­qo­va joǵary kəsibı bilim berý júıe­sin jańǵyrtýdyń negizgi talaptaryn qaıta qarastyrý kerektigin alǵa tartady. Iаǵnı, dástúrli bilim berý júıesindegi mamandyqty ıgerip qana shyǵý tıimsiz. Álemdik keńistikke ene otyryp, básekege qabiletti tul­ǵa daıyndaý maqsatynda naqty nətı­je­ge baǵdarlanǵan bilim berý júıesin usyný ózekti məselelerdiń biri bolyp qala bermek.

– London, Parıj sán ınstıtýttarynda dızaınerlerge jeke kolleksııa­ny qalaı qurýdy oqytsa, rıteılerge jekelegen taýardyń satý mehanızmin úıretedi. Búgingi kúni satýdyń ózi úlken bilimdi qajet etedi. Meniń oıymsha, barlyq máseleniń túbiri sapaly bilimniń joqtyǵynan týyndap otyr. Dızaınerler sany artty deımiz, al olardyń kásibı bilimi qaı deńgeıde?! Joǵary bilim berýdiń oqý josparlary keńestik júıeniń baǵytymen emes, zamanaýı mektepter negizinde qurylsa, bálkim, birdeńeni ózgerte alǵan bolar ma edik, – deıdi Aıman Álzaqova. О́z kezeginde atal­ǵan pikirmen kelisetindigin jet­­kiz­­gen Kazakhstan Fashion Week bren­diniń negizin salýshy, belgili sarapshy Saıat Dosybaev salalyq ınterpretasııa men taýardy pozısııalaý ádisterine toqtalyp ótti. Sarapshynyń sózinen ańǵarǵanymyz, naryq syıymdylyǵyna áser etetin jekelegen erekshe faktorlarǵa mán berilýi tıis.

– Taıaýda О́zbekstannyń Buhara qalasynda «Ipak va ziravorlar» (jibek jáne dámdeýishter) festıvali ótti. Turaqty merekege aınalǵan basqosýda sheteldik qonaqtar tolyp júr. Olardyń turmystyq dástúrleri men sán úlgisi týrızmniń qaınar kózine aınaldy. О́zbektiń taqııasyn kıip, ústińe jeńil halatyn ile sal – erekshe sándi kórinedi. Al qazaqstandyqtar oılap tapqan shapandar kııýden góri sahnalyq jabdyqqa kóbirek uqsaıdy, – deıdi Saıat Dosybaev.

Al eksportqa shyǵýdyń qıyn­dyq­tary týraly sóz etken ózge sarapshylar sán ındýstrııasyn zańnamalyq deńgeıde ilgeriletý, kásibı qoǵamdastyqqa qaraǵanda dızaınerlerdiń múddelerin joǵary deńgeıde qoldaý qajettigi týraly áńgimeledi. Eksporttyq satylymdy arttyrý úshin satyp alýshynyń qalaýyna sáıkes ónim usyna alý, son­daı-aq saýda agenttikterine du­rys tanystyra bilý úlken ról atqa­ra­dy. «Dızaın salasy bizde áýestik ıa qolóner deńgeıinde qabyl­da­nady. Shaǵyn kompanııalar tek shyǵarmashylyq baǵytta emes, bıznes retinde damýy kerek. Kásibı menedjment, maqsatty komanda qurý, marketıng jáne HR syndy álsiz tustar rettelýi tıis», deıdi Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki «Shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrý jáne damytý toby» ókili Tatıana Shpýlıng. Sarapshylardyń aıtýynsha, taýar nemese jabdyqtar ımportyna nóldik mólsherlemeler erkin ekonomıkalyq aımaq sheńberindegi iri kásiporyndarǵa ǵana belgilengen. Jergilikti naryqqa beıimdelýine qolaıly orta qalyptastyrý úshin shaǵyn jáne orta bıznes salasyna da arnaıy jeńildikter qarastyrylý qajet.

 

Sońǵy jańalyqtar

Shymkentte Alǵys aıtý kúni atalyp ótti

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:44

Stýdent qyzdy zorlaǵan kúdikti ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:38

Oralda koronavırýs bar ma?

Qoǵam • Búgin, 15:36

Oralda taǵy da káriz qubyry jaryldy

Aımaqtar • Búgin, 15:23

«Aıa» sóziniń maǵynasy qandaı?

Vıdeo • Búgin, 15:21

Prezıdent Asqar Jumaǵalıevti qabyldady

Prezıdent • Búgin, 13:38

Kóshpeli kórmemen tanysty

Abaı • Búgin, 12:57

Abaı – ulttyń ustazy

Abaı • Búgin, 12:44

Aýyr synaq, qıyn suraq

Aımaqtar • Búgin, 12:15

Beıbit jıyn qandaı bolýy kerek?

Aımaqtar • Búgin, 11:28

Túrkistan oblysynda sý tasqyny qaýpi joq

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:20

Konsýldyq kitaphanaǵa syı jasady

Rýhanııat • Búgin, 10:43

Týǵan til – tatýlyq tiregi

Qazaqstan • Búgin, 10:32

Bilim jolynda kedergi bolmaýy kerek

Aımaqtar • Búgin, 10:27

Alǵys – adamdar mereıin ósiredi

Aqtóbe • Búgin, 09:26

Qala ákimi qoǵamdyq qabyldaý ótkizdi

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Fınaldyq básekeden tys qaldy

Sport • Búgin, 08:00

Chernyshev dıvızıonynda top jardy

Hokkeı • Búgin, 07:57

Zákı Ýálıdı Toǵan. «Estelikter»

Rýhanııat • Búgin, 07:47

Halqyma alǵysym sheksiz

Rýhanııat • Búgin, 07:42

Basqosýlardy toqtatý kerek

Medısına • Búgin, 07:36

Saqtyqqa salǵyrt qaramańyz

Qoǵam • Búgin, 07:34

Indet táýekeli joǵary

Qoǵam • Búgin, 07:32

Koronavırýs qalaı taraıdy?

Medısına • Búgin, 07:31

Ádildikti tý etken azamat

Tanym • Búgin, 07:30

Boqty kóterilisi

Tarıh • Búgin, 07:28

Etnosaıasattyń ózekti tustary

Saıasat • Búgin, 07:24

Elordalyq oqýshylar tegin júredi

Qoǵam • Búgin, 07:21

Azamattyq qoǵamnyń aıtary bar

Saıasat • Búgin, 07:14

О́zara qurmet pen syılastyq meıramy

Rýhanııat • Búgin, 07:12

Dástúrli ınvestısııanyń desi artty

Ekonomıka • Búgin, 07:09

Jer telimi nege ıgerilmeı tur?

Qoǵam • Búgin, 07:07

Toı – halyq qazynasy

Tanym • Búgin, 07:04

Qaısarlyq qaǵıdaty

Rýhanııat • Búgin, 06:59

Uqsas jańalyqtar