Álem • 17 Maýsym, 2019

Túrki álemin zertteýge arnalǵan sımpozıým ótti

286 retkórsetildi

Ázerbaıjan astanasy Baký qalasynda Halyqaralyq Túrki álemi zertteýleri sımpozıýmy ótti.

Baký Eýrazııa ýnıversıtetiniń uıymdastyrýymen altynshy ret uıymdastyrylǵan alqaly basqosýǵa Túrkııa, Qazaqstan, Ázerbaıjan jáne Bashqurtstannan 500-ge jýyq ǵalym men buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi jáne óner ujymdary qatysty.

Dástúrli jıynnyń resmı ashylýy 13-maýsym kúni Baký qalasyndaǵy «Caspian Business Hotel» qonaq úıiniń konferens zalynda ótti. Keńesti Baký Eýrazııa ýnıversıtetiniń rektory Nazım Gýseınlı ashyp, sımpozıým jumysyna sáttilik tiledi. Ol óz sózinde bul shara týystas túrki memleketteri ǵylymynyń keregesiniń keńeıýine tyń serpin, jańasha tynys beretindigin atap ótti.Al Túrkııanyń Nııde О́mer Halısdemır ýnıversıtetiniń rektory Mýhsın Kar qazirgi kúnde túrki əlemin zertteý – rýhanı brend ekendigin tilge tıek etti.О́z kezeginde Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory Gaýhar Aldambergenova jıyn qatysýshylaryna 75 jyldyq tarıhy bar Qyzdar ýnıversıtetiniń ujymy men stýdentteri atynan joldaǵan quttyqtaýyn oqydy.

– Túrki dúnıesine ortaq qundylyqtyń biri de biregeıi – ǵylym. Túbi bir týysqan halyqtardyń tól tarıhyna úńiler bolsaq, túrki áleminen shyqqan ǵalymdar álemdik ǵylymnyń shamshyraǵyn jaǵyp, jahandyq órkenıettiń óristeýine eleýli úles qosty. Bir bul ǵana emes. Túrki dúnıesi álemdik óner men mádenıettiń jáne ekonomıkanyń qaryshty damyp, gúldenýine jol ashty.  «Ekinshi ustaz» retinde tanylǵan Ábý Nasyr ál-Farabı babamyz orta ǵasyrda Qazaq elindegi Otyrar qalasynda fılosofııa, matematıka, óner jáne ádebıet salasy boıynsha 150-ge jýyq ǵylymı eńbek jazdy. Uly oıshyldyń qundy traktattary áli kúnge deıin óziniń máni men mańyzyn joıǵan joq. Al kúlli túrki áleminiń rýhanı kósemi Qoja Ahmet Iassaýı Túrkistan qalasynda ómir súrip, dinı ilim taratty. Júsip Balasaǵun, Mahmut Qashǵarı, Ábý Raıhan ál-Bırýnı, Ahmet Iúginekı syndy ǵalymdar tek túrki dúnıesiniń ǵana emes, sonymen qatar álemdik ǵylymda da ózindik dara qoltańbalaryn qaldyrdy, – dep atap ótti Gaýhar Aldambergenova.

Sondaı-aq ol babadan balaǵa jalǵasyp kele jatqan altyn arqaýdy úzbeý maqsatynda jáne tegi bir, tamyry ortaq týystas halyqtardyń ǵylymdaǵy ózara yntamaqtastyǵyn odan ármen nyǵaıtý oraıyndaǵy Halyqaralyq Túrki álemi zertteýleri sımpozıýmynyń mańyzyna nazar aýdardy.Gaýhar Aldambergenova óz sózinde sonymen qatar Qazaqstannyń týysqan túrki halyqtarynyń birligine uıytqy bolyp otyrǵanyn da baıandady.Álemdegi ǵylym, bilim salasynda túrki álemine qatysty zertteý jasap júrgen ǵalymdardyń basyn qosyp, ǵylymı baǵytta pikir almasýdy qamtamasyz etý, jańa ǵylymı zertteýlerge jol ashyp, túrki álemi ádebıeti men mádenıetiniń keńeıýine yqpal jasaý sımpozıýmnyń basty maqsaty.Basqosýdyń seksııalyq jumysynda ǵalymdar pedagogıka, til, ádebıet, tarıh, mádenıet, óner, halyqaralyq qatynastar, ekonomıka, fılosofııa, áleýmettaný, genderlik máseleler jaıynda jáne jaratylystaný ǵylymdary salasynda pikir almasyp, bolashaqta túrki áleminde ortaq ǵylymı jobalardy júzege asyrý týrasynda ýaǵdalasty. Túbi bir túrki halyqtarynyń ózara yntymaqtastyǵynyń nyǵaıýyn, álemde beıbitshilik pen tynyshtyqtyń qamtamasyz etilýin kózdeıtin jıyn «Jahandyq básekege qabiletti fılolog maman daıarlaýdyń álemdik tájirıbesi», «Ádebıet arqyly ulttyq sanany kemeldendirý», «Jahandyq bilim berý júıesi: áleýmettik-gýmanıtarlyq pánderdi jańasha oqytý ádistemesi», «Latyn grafıkasy: tarıhy, teorııasy jáne oqytý ádistemesi», «Túrki qaýymy: tarıhy men mádenıeti», «Qazirgi zamandaǵy bilim berý úrdisiniń ulttyq jáne halyqaralyq damý tendensııasy» jáne «Túrki tildes memleketterdegi genderlik bilim berýdiń ózekti máseleleri» baǵyttary boıynsha ótkizilmek.

Aıta keteıik, Túrkııanyń Nııde О́mer Halısdemır ýnıversıteti, Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti, Baký Eýrazııa ýnıversıteti jáne M. Akmýlla Bashqurt memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń uıytqy bolýymen Halyqaralyq túrki álemi zertteýleri sımpozıýmy alǵash ret Túrkııanyń О́mer Halısdemır ýnıversıtetinde 2014 jyldyń 18-21 naýryz kúnderi aralyǵynda ótken bolatyn. Sonymen qatar shara aıasynda atalǵan joǵary oqý oryndarynyń stýdentteriniń qatysýymen «Túbimiz bir Túrikpiz» festıvali da turaqty túrde uıymdastyrylyp keledi.

Jıyn sońynda sımpozıýmǵa qatysýshy ýnıversıtet basshylary ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyp, arnaıy qarar qabyldady.

Jandar ASANOV

Sońǵy jańalyqtar

Qazalyda retro-festıval ótti

Aımaqtar • Búgin, 16:58

Qarqaraly aýdanyna jańa ákim taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:02

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Keshe

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar