Jaýapkershilik – zań jetistigi
Beısenbi, 28 naýryz 2013 1:33
Keshe elordada «Qazaqstan Respýblıkasynyń medıa zańnamasyn reformalaýdyń keleshegi» atty dóńgelek ústel bolyp ótti. Onyń jumysyna elimizdegi memlekettik organdardyń, úkimettik emes jáne dıplomatııalyq mıssııalar men halyqaralyq uıymdardyń ókilderi men zańgerler, sarapshylar, jýrnalıster qatysty. Onda, joǵaryda aıtylǵan, ártúrli mınıstrlikter men vedomstvolardan kelgen mamandar, halyqaralyq jáne ulttyq sarapshylar, azamattyq qoǵamnyń ókilderi medıa zańnamany jumsartýdyń múmkindikterin talqylap, Qylmystyq kodekstiń jańa jobasyna arnalǵan óz usynystaryn ortaǵa saldy.
Beısenbi, 28 naýryz 2013 1:33
Keshe elordada «Qazaqstan Respýblıkasynyń medıa zańnamasyn reformalaýdyń keleshegi» atty dóńgelek ústel bolyp ótti. Onyń jumysyna elimizdegi memlekettik organdardyń, úkimettik emes jáne dıplomatııalyq mıssııalar men halyqaralyq uıymdardyń ókilderi men zańgerler, sarapshylar, jýrnalıster qatysty. Onda, joǵaryda aıtylǵan, ártúrli mınıstrlikter men vedomstvolardan kelgen mamandar, halyqaralyq jáne ulttyq sarapshylar, azamattyq qoǵamnyń ókilderi medıa zańnamany jumsartýdyń múmkindikterin talqylap, Qylmystyq kodekstiń jańa jobasyna arnalǵan óz usynystaryn ortaǵa saldy. Sóıtip, jınalǵandar Azamattyq, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske jáne «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Zańǵa ózgerister qajettigin jetkizdi.
Munda, aldymen, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksi jobasynyń jańa rekdaksııasynda sóz erkindigin teris paıdalanǵany úshin kózdelgen qylmystyq jaýapkershilik týraly aıtyldy. Osyǵan baılanysty jala japqany úshin qylmystyq qýdalaýdy toqtatý qajettigi de sóz boldy. Bul aıtylǵan pikirler mazmuny Qylmystyq kodekske ózgeris engizý jala japqany úshin qylmystyq qýdalaýdy azamattyq-ákimshilik jaýapkershilikke aýystyrýǵa múmkindik beredi eken. О́ıtkeni, «Jala japqany jáne til tıgizgeni úshin qylmystyq qýdalaý tek jýrnalıster úshin ǵana emes, sonymen qatar, jazýshylar men aqyndar, rejısserler men dramatýrgter sekildi barlyq shyǵarmashylyq ókilderi úshin repressıvti shara bolyp tabylady», dep esepteıdi Soros-Qazaqstan qorynyń basqarma tóraǵasy A.Artemev.
Ol joǵaryda aıtylǵan jaǵdaı otandyq jýrnalıstıkanyń damýyna úlken soqqy bolatyndyǵyn, sebebi, sot kıkiljińiniń shyǵyndyq qaýipterin bile tura ári sheneýnikterdiń ozbyrlyǵynan ózderin qorǵalmaǵandyǵyn biletin jýrnalıster el úshin, qoǵam úshin mańyzdy jáıtterdi ashýdan, synaýdan sanaly túrde bas tartady, deıdi. Onyń ústine «Ádil sóz» qoǵamdyq qory júrgizgen monıtorıngke sáıkes, ótken jyly azamattyq ister boıynsha moraldyq zııan úshin ótemaqyny tóleýdi talap etken talap aryzdardyń jalpy somasy 4,5 mlrd. teńgeni quraǵan. «Al endi Qylmystyq kodekstiń jańa redaksııasynda jala japqany úshin aıyppul on esege ósti. Sonda bes mıllıon teńgeden asatyn somany birden tóleý jýrnalıster úshin aýyr bolyp tabylady», – deıdi «Ádil sóz» QQ-nyń prezıdenti T. Kaleeva.
О́ıtkeni, Qylmystyq kodekste laýazymdy tulǵalardyń jeke múliktik emes quqyqtaryn qorǵaýdyń asa joǵary sharalaryn kózdegen bes birdeı bap bar, deıdi jınalǵandar. Jala jabý baptary boıynsha jazalaý túrleriniń ishinde úsh jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý taǵy bar. BAQ pen jýrnalısterge qarsy berilgen múliktik emes quqyqtardy qorǵaý týraly talap aryzdardy qabyldaýdyń merzimi shektelmegen, moraldyq zııannyń somasy kórsetilmegen. Munyń bárin tirkeı kelgende, Ákimshilik zańnamada buqaralyq aqparat quraldarynyń qyzmetiniń salasyna qarasty ákimshilik quqyq buzýshylyqtyń qyryqtan astam ózindik quramy bar kórinedi.
Osylaısha dóńgelek ústel basynda óris alǵan atalǵan máseleler boıynsha jáne Qylmystyq kodeks jobasynyń jańa redaksııasyndaǵy azamattar men laýazymdy tulǵalardyń jeke múliktik emes quqyqtaryn tómendetkeni úshin jaýapkershilik týraly atalǵan Kodekstiń jańa jobasyn daıyndaý jónindegi qyzmettik toptyń sarapshylary da oılarymen bólisti. Odan ári medıa zańnamasyn memleket pen qoǵam múddesi úshin reformalaýdyń joldary, Qylmystyq kodeks jobasynyń jańa redaksııasynda – halyqaralyq standarttar, jeke ómirge qol suqpaý, Internette sóz bostandyǵyn teris paıdalanǵany úshin qylmystyq qýdalaý, ar-namys, qadyr-qasıet jáne iskerlik bedeldi qorǵaýdyń halyqaralyq qalyptary, moraldyq zalal men ony elimizdiń Azamattyq kodeksi arqyly óndirý, BAQ pen jýrnalısterden moraldyq zalaldardy talap etýdiń sot tájirıbesi, «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» jáne «Telehabarlardy taratý týraly» zańdardaǵy medıabıznesti damytýdyń kedergileri jóninde jáne t.b máseleler týraly sóz boldy.
Aleksandr TASBOLATOV,
«Egemen Qazaqstan».
