«Úrker»: úzdikter úzeńgi qaǵystyrdy

Úzdikter úzeńgi qaǵystyrar aıtýly baıqaý Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen baspasóz, radıo jáne ınternet jýrnalıstıka salasy ókilderi arasynda bıyl osymen úshinshi jyl qatarynan uıym­dastyrylyp keledi. Jyl saıyn júzden júırik shyqqan jýr­na­lıske qurmet kórsetip, mara­pat­taýdy buljymas qaǵıdaǵa aınal­dyr­ǵan uıymdastyrý alqasy osy jy­ly da sol dástúrin jalǵas­tyr­dy.

Bıylǵy «Úrkerdiń» buryn­ǵylardan bir ereksheligi – tarıhyna ǵasyr toltyryp otyrǵan el gazeti – «Egemen Qazaqstannyń» 100 jyldyq mereıtoıyna arnalyp, jalpy 11 atalym boıynsha tańdalǵan úzdikter qataryna «Egemen Qazaqstan» gazeti atyndaǵy arnaıy syılyq ıegeri esiminiń qosylýy boldy. Osy oraıda is-sharadan bir kún buryn:

– Búgin jýrnalıster úshin erekshe kún. О́ıtkeni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jýrnalısterdiń kásibı merekesin derbes toılaýdy usyndy. Endi 28 maýsym – resmı túrde buqaralyq aqpa­rat quraldary ókilderiniń kási­bı merekesi. Tamasha sátti paı­da­lana otyryp, barlyq jýr­na­lıs­terdi aıtýly kúnmen, ási­rese 100 jyldyq tarıhy bar «Egemen Qazaqstan» gazetin mereı­­­toıymen quttyqtaımyn. Jańa jo­balar men jetistikter, esten ketpes kásibı emosııalar tileı­min. Júzden júırik shyqqan áriptes­te­ri­mizge tabys etiler búgingi «Úr­ker» syılyǵy da osy qýanysh­taryńyzdy eseleı túsedi dep sene­min, – dep atap ótken Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev «Úrker» syılyǵyn tapsyrýǵa arnalǵan saltanatty jıynda da baspasózdiń rólin erekshe atap otyryp, jýrnalısterdi kásibı merekemen quttyqtady. 

Iá, tarıhy sonaý 1919 jyldan bastaý ala­tyn ata basylymnyń júzjyldyq sheji­resi kúlli qazaq baspasózi úshin taǵy­lymdy. Osy­ǵan oraı aıtýly saltanatty jıyn­ǵa «Egemen Qazaqstan» gazetiniń ujymy men ardagerleri arnaıy qatysty.

 – Qazaqta «jol bilgen», «jón bilgen» degen jaqsy bir sóz bar. Aqparat jáne qoǵamdyq damý mı­nıstrliginiń «Úrker» ulttyq syı­lyǵynyń arnaýly atalymyn el gazeti – «Egemen Qazaqstan­nyń» ǵasyrlyq to­ıyna arnaýy shyn máninde jón bil­gendik, jol bilgendik. Zor alǵy­symyz­dy bildi­remiz, – dedi óziniń quttyq­taý só­zinde Májilis depý­taty Saýytbek Abdrahmanov.

Sóıtip, júrek lúpil qaǵyp, je­­ńimpazdar esimi jarııa etiler sát te kelip jetti. «Qazmedıa» orta­lyǵynyń konserttik zalyn­da ótken merekelik jıyn kóz tar­tarlyq saltanatymen este qaldy. Jýrnalıster qy­zyl ki­lemmen júrip ótip, marapattaý rásimi óter zalǵa kelip jaı­ǵasty. Uıymdas­ty­rýshylardyń aıtýly sharaǵa jyldaǵymen salystyrǵanda tyń­ǵylyqty daıyndalǵany kóri­nip tur. Onyń jarqyn sebebi – Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen bıyldan bastap jýrnalıs­ter kúni derbes toılanatyndyǵy.

Al baıqaýǵa qazylyq etken ma­mandar­dyń aıtýynsha, «Úrker» ıegerlerin anyqtaý óte tartys­ty ári qıyn bolypty. О́ıtkeni ult­tyq jýrnalıstıkanyń damýy­na úles qosyp, qoǵamnyń qor­da­lan­ǵan ózekti máselelerin ba­tyl kó­terip júrgen qalam ıele­riniń qaı-qaısysy da myqty. Birin ekin­shisinen bóle-jara qaraý múmkin emes. Áıtse de baıqaý bolǵan soń, jeńimpazdy anyqtaý qajet.

– Úmitkerlerden materıal­dar ártúrli deńgeıde tústi. Ga­zet-jýrnaldardan bas­tap, radıo­baǵ­darlamalar, ınternet por­tal jýr­nalısteri de barynsha belsen­dilik tanytty. Ásirese ınternet basy­­lym­­dardyń belsendiligi óte jo­ǵa­ry boldy. Baıqaý materıal­da­ry­nyń kópti­ginen, tipti qazy­lar al­qasy músheleriniń ara­syn­da qyzý pikirtalas týyndady. Shyn júırikke qııanat jasap almaý úshin de baryn­sha ádiletti bolý­ǵa tyrystyq, – dedi qa­zylar alqa­synyń múshesi Lázzat Tanysbaı.

Sonymen kópten kútken ma­ra­pat­taý rásimine de kelip jettik. Qa­zylar alqasynyń sheshimi­men, 11 atalym bo­ıynsha anyq­talǵan úzdikter esimi jarııa etildi. Atap aıtsaq, «Jyl­­dyń úzdik fotosýreti» – Álı Os­pan (egemen.kz), «Jyl repor­­tajy» – Ksenııa Bondal («Kapı­tal»), «Jyl saraptamalyq mate­rıaly» – Evgenııa Bodrova – (Informburo.kz), «Jyl jýr­nalıstik zertteýi» – Iаsýn Anas­tasııa (Nolanews.kz), «Jyl suh­baty» – Janna Oıshybaeva («Lıter»), «Qazaqstan týraly jyl­dyń tanymdyq materıaly» – Aıan О́ribaı («QazAqparat» halyq­aralyq aqparat agenttigi) bastaǵan jýrnalısterge tabys­talsa, «Jyl radıostansasy» atalymyndaǵy júlde – «Radıo Klassık», «Jyl aqparattyq portaly» – «Zakon.kz», «Jyl gazeti» – «Vremıa» gazeti, «Jyl jýrnaly» – «National Geographic», «Jyl new media-sy» atalymyndaǵy júl­dege Kaliyev-channel ınternet arnasy laıyq dep tanyldy. Al «Ege­men Qazaqstan» gazetiniń 100 jyl­dyǵyna oraılastyrylǵan arnaıy syılyq professor, radıojýr­nalısterdiń birneshe býyn legin tárbıelegen ulaǵatty ustaz Na­mazaly Omashevke be­rildi. Laý­reat atanǵan jýrnalıs­terge «Syılyq jeńimpazy» ata­ǵymen birge «Úrker-2019» estelik mú­sinshesi jáne 1 mln teńge qar­jylaı júlde tabystaldy.

Sóıtip baıqaý ótti. Mereke toılandy. Jeńimpazdar esimi jarııa etildi.

Kóńilge qýanysh syılaǵany – «Jyldyń úzdik fotosýreti» atalymynda kópshilik arasynda Álı Ospan búrkenshik atymen jaqsy tanys fotograf Álibek Ibraev esiminiń jarqyraı kórinýi boldy. Jyl basynda kıikter men sırek kezdesetin janýarlardy qorǵaý reıdi kezinde brakonerler qolynan aýyr jaralanyp, qaza bolǵan qaraǵandylyq qoryqshy Erlan Nurǵalıevtiń kıiktiń laǵyn sábıdeı mápelep kóterip turǵan meıirimge toly jarqyn beınesin qalyń oqyrman áli umyta qoıǵan joq. Kóńil qatparlaryn qozǵap, júrek túkpirine boılatqan sol tamasha týyndynyń avtory – Álı Ospan. Esterińizde bolsa, gazetimizdiń 2019 jyldyń 5 naý­ryzynda jaryq kórgen sanynda «Fotograf syılaǵan máńgilik ǵumyr» taqyrybymen Álıdiń júlde alǵan fotosýreti jaıly keń kólemde arnaıy suhbat ta jarııalanǵan bolatyn. «Úrker» úzdikteri qatarynan kóringen jas talanttyń bul jumysy – shyn máninde talassyz jeńis.

Mine, osylaısha kóńildi san túr­li sezimge bólegen «Úrker» baı­qaýy da óz máresine jetti. Al­daǵy baıqaý budan da tartysty hám ádiletti ótedi degen senim mol.