Forýmǵa qatysqan Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Sábıt Nurlybaı qaldyqtardy qaıta óńdeýdi damytý arqyly eldegi balama energetıkany ilgeriletýge jol ashylatynyn jetkizdi.
– Qaldyqtardy óńdeý salasy aınalymdy ekonomıkanyń órkendeýine, parnık gazynyń kólemin qysqartýǵa, sondaı-aq balama qýat óndirisin arttyrýǵa septesedi. Keńeıtilgen mindetterdiń arqasynda shaǵyn jáne orta bızneste qaldyqtardy óńdep, suryptaıtyn óndiris oryndary kóbeıdi. Máselen, 2016 jyly olardyń sany 115 bolsa, 2018 jyly 150-ge jetti, – degen Sábıt Nurlybaı bul baǵyttaǵy ilkimdi isterdi mınıstrlik árdaıym qoldaýǵa ázir ekenin baıqatty.
«KazWaste» qazaqstandyq qaldyqtardy basqarý qaýymdastyǵy, turmystyq qaldyqtardy kádege jaratý men qaıta óńdeýdi negizgi úrdiske aınaldyrý úshin el turǵyndarynyń qatty qoqysty jınaý mádenıetin jolǵa qoıý qajet dep esepteıdi. Sol sekildi atalǵan saladaǵy óńdeý prosesin jetildirip, jańa tehnologııalardy engizý kezek kúttirmeıtin máseleniń biri ekenin aıtady.
– Keleshekte qaldyqty basqarý isi álemdik qaýymdastyq jarııalaǵan jańa qaǵıda – 3D modeline sáıkes bolýy tıis. Iаǵnı, basqarý úrdisin qaıta qarastyrýǵa týra keledi. Soǵan sáıkes, qaldyqty jınaýda ár úıdi, ár turǵyndy qamtý qajet. Naryqtyq retteý isin qarastyrǵan abzal. Parnık gazyn shyǵarýdy azaıtýdyń amalyn oılastyrǵan jón. Onyń ishinde organıkalyq qaldyqtan metannyń kólemin qysqartyp, tómen kómirtekti tehnologııalarǵa basymdyq berý kerek. Sıfrly tehnologııany engizý boıynsha arnaıy kólikterge GPS júıesin jáne konteınerlerge chıp ornatý, óndiristi avtonomdy rejimge kóshirý, aqyldy logıstıka (Smart logistic), qaldyqtardyń ınteraktıvti karta júıesi men turǵyndarǵa arnalǵan uıaly qosymshalardy ázirleý mindeti tur, – deıdi qaýymdastyqtyń atqarýshy dırektory Vera Mýstafına.
Jaqsylyq MURATQALI,
«Egemen Qazaqstan»
