Rýhanııat • 18 Shilde, 2019

Syrttanov týraly syr

710 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

1890 jyly Sankt-Peterbor ýnıversıtetin birinshi dárejeli dıplommen aıaqtaǵan Barlybek Syrttanov qazaq halqynyń memlekettik basqarý quqyǵy men tártip-ereje­lerin jazyp, Reseı ımperııasy­nan bólek, derbes el retinde qalyptasý­dyń júıeli túrde alǵyshartyn qa­lyp­tastyrǵan tulǵa.

Syrttanov týraly syr

1911 jyldyń 13 maýsymynda jazylǵan «Qazaq eli­niń ýstavy» sonyń aıqyn aıǵaǵy. «Qazaq» gazetiniń 1914 jylǵy №90 sanynda Á.Bókeıhannyń «Barly­bekti umytpasqa» atty múnahıb-maqalasy­nyń jazylý syry da osynda jatyr.

Jaqynda qalamger, jas ǵalym Eldos Toqtarbaıdyń tarıhı tolǵam­ǵa negizdelgen «Barlybek týraly birer sóz...» atty kitaby jaryq kór­di. Kitapta saıası qaıratker, qazaq hal­qynyń quqyǵyn qorǵaýǵa jan salǵan B.Syrttanovtyń ómir joly, qyzmeti jáne otbasy men urpaqtary jaıynda keńirek qamtylǵan. Zańger Barlybek Syrttanovtyń esimin jańǵyrtyp, qazaq tarıhyndaǵy orynyn anyqtaýda atalǵan kitaptyń mańyzy zor. Jańashyldyǵy sol, kitapqa buryn-sońdy jarııalan­baǵan tyń aqparattar men arhıvten ta­byl­ǵan qujattar engizilgen. Eń­bekte Barly­bektiń ǵumyr joly men qyz­­metine qatysty ózindik bol­jam­­dary men tujyrymdary da qam­tylǵan. Tipti, tarıh tasasynda qal­ǵan tar­lannyń jan-jaqty qa­bi­letin anyq­tap, tilge tıek etkeni de kórinedi. Máselen, kitap keıipkeri bilim-ǵy­lym­nan bólek, dárigerlik salany da meńgergenge uqsaıdy. Sondyqtan onyń «Dárilik ósimdikter» eńbegin jazýy tegin emes. Eń bast­ysy kitapty oqyp shyqqan oqyr­man ótken kezeńderde qazaq qoǵamy­nyń derti bolyp jabysqan, ózekti máse­lelerdi saýatty túrde jetkizip, kúrese bilgen eren tulǵanyń tutas ǵumyrynan habardar bolady.