№19 Dinmuhamed Qonaev atyndaǵy mektep-gımnazııasy - Jambyl oblysy, Jýaly aýdanyndaǵy irgeli mektepterdiń biri. Uly Jibek jolynyń boıyndaǵy Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy aýylǵa oryn tepken mektep 1985 jyly paıdalanýǵa berilgen. Sodan bergi shırek ǵasyrdaı ǵana ýaqytta bilim uıasynan myńdaǵan túlekter qanat qaǵyp, elimizdiń túkpir-túkpirinde sapaly eńbek etýde.
Búginde ujym músheleri bilim salasyndaǵy mindetterdi júzege asyrý isine qomaqty úles qosyp keledi. Jas urpaqqa básekege qabiletti bilim berý, jeke tulǵanyń ıntelektýaldyq qabiletterin damytý maqsatyn tutqan mektep-gımnazııa ujymynyń músheleri jańartylǵan bilim berý mazmunyn, bilim berýdiń monıtorıng júıesin jetildirý, qosymsha bilim berýdiń jelisin damytý jáne mazmunyn jetildirý, avtorlyq baǵdarlamalardy ǵylymı negizde daıyndaý jónindegi is-tájirıbesi aýdan jáne oblys kólemindegi bilim mekemelerine keńinen tanymal.
Mektep-gımnazııa ujymy óziniń tarıhynda «Jyldyń tańdaýly mektebi» oblystyq baıqaýynda II oryndy, oblystyq syrttaı «Úzdik murajaı» baıqaýynda ulttyq tárbıe qalyptastyrýdaǵy mazmundy eńbegi úshin III dárejeli Dıplomymen marapattaldy. «RWCT» kategorııasynda kvalıfıkasııalaýdyń barlyq talaptaryn oryndaǵany úshin «RWCT mektebi» atty Sertıfıkatpen, oblystyq «О́negeli mektep» baıqaýynda II dárejeli Dıplommen marapattalyp, respýblıkadaǵy «100 úzdik mektep» qataryna engen. Aýdandyq «Úzdik bilim berý uıymy» baıqaýynda bas júldeni, «Aýyldyń eń úzdik mektebi» baıqaýynda II oryndy, «Úzdik bilim oshaǵy» baıqaýynda II oryndy, eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý jónindegi oblystyq qoǵamdyq baıqaýda «Úzdik mekeme, uıym» nomınasııasy boıynsha jeńimpaz atanyp oblystyq kásipodaq keńesiniń Dıplomymen, «Táýelsiz eldiń ulaǵatty ustazdary» festıvalinde de mektep-gımnazııa ustazdarynyń túrli janrlardy daıyndaý jónindegi izdenisterine aýdandyq jáne oblystyq bilim basqarmasynyń, kásipodaq komıteti tarapynan «óte joǵary» baǵa berildi.
Bilim mekemesinde tálim-tárbıe alyp kele jatqan shákirtterdiń qoǵamdyq jáne áleýmettik belsendiligi jyl sanap arta túsýde. Bilim shańyraǵy úzdiksiz bilim berýdiń ulttyq modelin qalyptastyrý maqsatynda bilim berý sapasyn arttyrý baǵytyndaǵy ádistemelik jumystardy jyl sanap jandandyra túsýde. 2018-2019 oqý jylynda 1045 oqýshy bilim alǵan bolsa, onyń 270-i ozat, 452-i ekpindi oqýshy atanyp, mektep boıynsha bilim sapasy 69 paıyzdy qurady. Aıaqtalǵan oqý jylynda 118 oqýshy orta mektepti bitirip, qoldaryna kámelettik attestat aldy. Jalpy alǵanda, UBT kórsetkishi boıynsha mektep bitirýshilerdiń bilim sapasy 101,3 paıyzdy qurady. 118 oqýshy joǵary oqý ornyna túsip, 91 túlek memlekettik grant ıegeri atandy.
2017-2018 oqý jylynda 4 oqýshy «Altyn belgi» tósbelgisine, 12 oqýshy «Úzdik attestatqa» ıe bolsa, 2018-2019 oqý jylynda 11 oqýshy «Altyn belgi» tósbelgisine, 8 oqýshy «Úzdik attestatqa» ıe boldy. Mektep-gımnazııa túlekteri Ábzádil Áıgerim, Kópbaı Farıda, Qojamseıit Gaýhar, Málikqyzy Záýre, Moldahan Altynshash, Saılaý Arýjan, Telman Uljan, Tlepaldy Dılnaz, Muhtar Jamılıa, Nurlybaı Gúlbaqyt, Qaldybek Symbat «Altyn belgi» tósbelgisiniń ıegerleri atandy. Jalpy sońǵy 3 jylda «Altyn belgi» ıegerleriniń sany – 18-ge, «Úzdik attestat» ıegerleriniń sany – 30-ǵa jetti. Bul nátıje aýdan jáne oblys kólmeinde aldyńǵy qatarda ekendigi sózsiz.
Mektep-gımnazııa oqýshylarynyń bul joǵary kórsetkishteri ujym pedagogtarynyń ǵylymı-ádistemelik jáne kásibı sheberlik baǵytynda kúndelikti izdenisiniń jemisi bolyp tabylady. Mektepte ujym músheleriniń shyǵarmashylyq izdenispen eńbek etýine jan-jaqty jaǵdaı jasalǵan. Dırektordyń orynbasarlary R.Saılaýbaev, G.Habdýllaeva, M.Álimbekov, R.Qasymbekova, Q.Kóshpenbetova, M.Isaeva, D.Qyrǵyzbaeva ustazdardyń oqý-tárbıe jumystaryn utymdy josparlaýǵa jáne júrgizýge, ujym músheleri arasynda ózara túsinistik, yntymaqtastyq, ál-ahýal qalyptastyrýǵa udaıy nazar aýdaryp otyrady.
Ustazdar qaýymy jeke tulǵany jan-jaqty damytý, balalardyń qoǵamdyq birlestikterin damytý baǵytyndaǵy mindetterdi oryndaý jolynda aıanbaı eńbek etip keledi. Jyl sanap muǵalimderdiń jańa tehnologııalardy meńgerý, ǵylymı-aqparattyq kommýnıkasııalyq jelilerdi baǵyndyrý belsendiligi arta túsýde. Ustazdardyń jańa tehnologııany ıgerýine jappaı den qoıýyna mekteptegi ozyq tájirıbeli trenıng ustazdar muryndyq bolyp otyr. «Trener» sertıfıkatyna ıe bolǵan ustazdar «Mekteptegi tájirıbe» boıynsha Á.Toǵaıbaeva, G.Tájkenova, I.Týrıkbaeva, N.Baıǵazıeva, «Is-árekettegi zertteý» boıynsha G.Habdýllaeva, A.Jamalbekova, S.Tóregeldıev, F.Ismaılova, I.Tleýbaeva, «Muǵalim kóshbasshylyǵy» boıynsha J.Býrabaevalar arnaıy kýrstardan ótip jańartylǵan bilim berý mazmuny boıynsha oqytý ádisterin muǵalimderge úıretip, praktıka júzinde iske asyrýda.
Ujymda uzaq jyldardan beri úzdiksiz eńbek etip kele jatqan tájirıbeli ustazdardan tálim alǵan jas mamandar da óz jumystaryna asqan jaýapkershilikpen qarap, kásibı turǵydan shyńdalý maqsatynda aıanbaı izdenýde. «Talapker» ádistemelik-tájirıbelik jas mamandar mektebi eńbek jolyn jańadan bastaǵan jas mamandardy daıyndaýǵa erekshe kóńil bóledi. Osynyń arqasynda bastaýysh synyp muǵalimi Jumaǵulova Rahat «Eń úzdik ınteraktıvti sabaqtar» baıqaýynda I oryndy, Q.Djýmanazarova, T.Egizbaeva «Úzdik jas maman» aýdandyq baıqaýynda jeńimpaz atandy.
Bilim mekemesiniń oqý-tárbıe salasyndaǵy jumystarda joǵary jetistikterge jetýine «Ozat tájirıbe» mektebiniń quramyna enetin tájirıbeli ustazdar qomaqty úles qosyp keledi. Oqý jylynda mektebimizde 164 muǵalim dáris berse, onyń 45-i joǵary sanatty, 29-y birinshi sanatty, 4-i «sheber-pedagog», 24-i «zertteýshi-pedagog» biliktilik sanattaǵy ustazdar. Onyń arasynda QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń qurmet gramotalarymen marapattalǵan Q.Kóshpenbetova, U.Ahmetova, M.Álimbekov, G.О́tegenova syndy, oblystyq bilim basqarmasynyń alǵys hatymen marapattalǵan Á.Toǵaıbaeva, R.Saılaýbaev, H.Pralıeva, T.Dúısembaeva, M.Isaeva, I.Týrıkbaeva, E.Qolahanov, G.Habdýllaeva, G.Tájkenova syndy maıtalman ustazdar bar.
Mektep ustazdary jeke tulǵanyń daryndylyq qabiletterin jan-jaqty damytý baǵytyndaǵy zertteý jumystaryn júıeli túrde júrgizip keledi. Osy baǵytta qurylǵan «Daryn» ǵylymı qoǵamy músheleri túrli pándik olımpıadalarǵa, ǵylymı-zertteý jumystaryna qatysyp, aýdandyq, oblys kóleminde jeńimpaz atandy. 2019 jyly 17 oqýshy aýdandyq pán olımpıadalarynda, 3 oqýshy oblystyq pán olımpıadasynda, atap aıtqanda qazaqstan tarıhy pániniń muǵalimi A.Maqyshovtyń shákirti Aqyltaı Sherhan, shet tili pániniń muǵalimi A.Júnisalıevanyń shákirti Azımhan Nurasyl, bıologııa pániniń muǵalimi Á.Nuranbekovanyń shákirti Aıarbek Esjan júldeli oryndardy ıelendi. Aýdandyq jáne oblystyq ǵylymı jobalar baıqaýynda 7 oqýshy júldegerler qatarynan kórindi.
Mektebimizde qazirgi pedagogıkalyq tehnologııalardy meńgergen, zaman talabyna saı bilim berý úshin arnaıy semınarlar men kýrstardan ótken shyǵarmashyl ustazdar eńbek etýde. Oqý jylynda jańartylǵan bilim berý mazmuny boıynsha 52 muǵalim arnaıy kýrstan ótip, jáne de deńgeıli kýrs baǵdarlamasy boıynsha sertıfıkat alǵan 30 muǵalim kásibı qaýymdastyq quryp, jumystar júrgizýde. I deńgeıli kýrstan ótken 10 muǵalim, II deńgeıli kýrstan ótken 2 muǵalim, III deńgeıli kýrstan ótken 18 muǵalim jospar boıynsha sheberlik sabaqtaryn, oqytý semınarlaryn, túrli taqyryptaǵy koýchıngterdi ótkizip keledi.
Muǵalim óziniń kásibı sheberligin ózgeden úırenip, ózinde damyta otyryp, ózgemen ozyq tájirıbesin bóliskende ǵana ósedi, damıdy. Osy baǵytta aýdandyq jáne oblystyq kólemde sheberlik sabaqtar berip, tájirıbelerin baspa betterinde jarııalap júrgen muǵalimderimizdiń qatary kóbeıip keledi. О́ziniń ozyq is-tájirıbesimen bólisken oblystyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııada sheberlik sabaǵyn kórsetken A.Mahmýtova, B.Polatova, «Sabaqty zertteý – muǵalimniń kásibı daǵdylaryn jetildirý tásili retinde» taqyrybynda oblystyq konferensııada Ǵ.Ámiralıev, oblystyq jáne aýdandyq semınarlarda pán muǵalimderi D.Shınasılova, A.Saýrykova, U.Ahmetova, J.Qańtarbaeva, G.Tájkenova, A.Elgembaevtar is-tájirıbelerimen bólisti.
«Muǵalimniń oqý úrdisine shyǵarmashylyqpen qaraýy balanyń boıyndaǵy jasyryn qabiletteri men darynyn ashady» degen bolatyn. Sondyqtan da kásibı biliktilikti damytý úshin muǵalimniń óz betinshe izdenýi, jetilýi, yntalanýy qajettigi anyq. Qazirgi elimizdegi bilim berý júıesindegi basty negizgi qadam – jańartylǵan bilim berý mazmuny. Bilim berý konsepsııasy, sonymen qatar qundylyqtar júıesi ózgerýde. «Eger bolashaqtyń ózgerýin qalasań, óziń qazirgi sáttiń ózgerisi bol» dep Gandı aıtqandaı bul ózgeristerdi engizip, turaqty etýde muǵalimderdiń zaman talabyna saı bolýy, ózgerýi mańyzdy.
Mektebimiz 2018-2019 oqý jylynda túrli aýdandyq, oblystyq jáne respýblıkalyq baıqaýlarda joǵary jetistikterge jetip mektep abyroıyn asqaqtatýda. "Ped Start" respýblıkalyq qashyqtyq olımpıadasynda - 7 muǵalim, «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ótken «Aqbota» ıntellektýaldyq marafony men qashyqtyq olımpıadalarynda - 38, respýblıkalyq "Altyn tobylgy" zııatkerlik olımpıadasynda - 6, «Bilgen báıge» respýblıkalyq olımpıadasynda - 14, «Bilim berýdegi ulttyq qundylyqtar men ınnovasııalyq ıdeıalar» atty respýblıkalyq ǵylymı jobalar baıqaýynda 10 oqýshy júldeli oryndardy ıelendi.
Oblystyq «Meniń is-árekettegi zertteýim» baıqaýynda S.Tóregeldıev, G.Tájkenova, F.Ismaılova, I.Týrıkbaeva II oryndy ıelendi. A.Áztaevanyń shákirti D.Qabarbek "Qazaq tirshiligi" atty oblystyq baıqaýdyń jeńimpazy atandy. «Jyr alyby - Jambylym» atty jas aqyndar aıtysynda G.Tájkenovanyń shákirti Asqar Aıajan II oryndy, «Sıfrly Qazaqstan – Jastar kózimen» atty oblystyq sýret baıqaýynda U.Svanbaevanyń shákirtteri Álmahan Janbolat, Abdýlla Nurdaýlet oblystyq bilim basqarmasynyń dıplomdarymen marapattaldy.
Sport salasynda da mektep-gımnazııa oqýshylary О́serbaı Nurdaýlet pen Spandııar Bek bokstan halyqaralyq jarys jeńimpazdary, Bısequlov Temirlan, О́serbaı Nurdaýlet, Málikqyzy Zaýre, Rahmetova Aqjúnis bokstan respýblıkalyq jarys jeńimpazdary atandy. Shyǵysta «Saý dene, azat aqyl, adam kóńil – úsheýimen baqytty bolady ómir» degen naqyl sóz bar eken sol aıtqandaı deni saý, qurysh bilekti, batyl júrekti, salaýatty ómir saltyn ustanatyn urpaq tárbıeleý dene shynyqtyrý páni muǵalimderiniń basty nazarynda. Oblystyq «Lıga» sporttyq oıyndarynda fýtbol jáne voleıboldan mektep-gımnazııa quramasy II oryndy ıelendi. Bul dene shynyqtyrý pániniń muǵalimderi E.Qolahanov, A.Aýǵambaevtyń jetistigi dep erekshe ataýǵa bolady.
Mektep-gımnazııa oqýshylarynan quralǵan «Jýaly» jaıdarman toby Astana qalasynda ótken «Maýsymashar – 2019» jaıdarman saıysyna qatysyp óz ónerlerin kórsetti. Mektep-gımnazııada óskeleń urpaqqa ulttyq tárbıe berý jumysy durys jolǵa qoıylǵan. «Qyz Jibek» qyzdar jáne «Bozbala» uldar otaý otyrystary boı jeter qyz ben er jeter uldyń erejeleri boıynsha tárbıelense, «Jas Ulan» uıymy oqýshylardyń arasynda basqarý bıligine úıretý ústinde.
Mektep-gımnazııa ujymy Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasyndaǵy mindetterdi iske asyrýda jas urpaqqa sapaly bilim berýmen qatar, oqýshylardyń sana – sezimin, oı-órisin damyta otyryp, deni saý, ulttyq sana – sezimi oıanǵan rýhanı taza, ar-ojdany mol, oılaý dárejesi bıik, mádenıetti, eńbekqor, isker, óz elin, jerin, tarıhyn, Otanyn súıetin, óz halqynyń salt-dástúrin biletin, jaqsy qasıetterdi boıyna sińirgen HHI ǵasyrdyń azamatyn tárbıeleýdi «Halyqtyq pedagogıka» men qazirgi zamanǵy salt-dástúrin úlgi tutyp jumys atqarýdy maqsat etip alǵan. Mektep-gımnazııada qurylǵan «Shańyraq» tárbıe ortalyǵy oqýshylardyń jas erekshelikterine qaraı úsh býynǵa bólinip, baǵyt-baǵdarlary men maqsat-mindetteri belgilengen. Sonymen qatar oqýshylar arasynda shyǵarmashylyq toptar qurylǵan. Olar: «Jas Ulan», «Mıras», «Jas Otan» jastar qanaty, «Jas ınspektorlar». Mektepte sonymen birge «Pikir-saıys», «Qolóner», «Shahmat», «Voleıbol», «Fýtbol», «Jas ǵalym» taǵy basqa úıirmeleri jumys atqarady. Úıirme músheleri aýdandyq, oblystyq jarystarǵa óz úlesterin qosyp, júldeli oryndarǵa ıe bolýda.
Elimizdiń erteńi básekege qabiletti bilim ıeleriniń qolynda. Sondyqtan da mektep-gımnazııa pedagogtary óskeleń urpaqqa jan-jaqty tereń bilim berý, úsh tuǵyrly tildi meńgertý, ulttyq qundylyqtarymyzdy baǵalaýǵa jáne salt-dástúrlerimizdi qurmetteýge tárbıeleý mindetterin ózderiniń abyroıly paryzy dep túsinip, paryz bıiginen kóriný úshin qajymaı eńbek etýdi maqsat tutýda. «Eginshiniń eńbegi jınap alǵan óniminen kórinse, muǵalim eńbeginiń nátıjesi oqýshynyń bilim deńgeıimen ólshenedi», - dep uly pedagog Y.Altynsarın aıtqandaı, muǵalim eńbeginiń jemisi-shákirtteriniń qol jetken tabystary bolyp tabylady. Degenmen ujym músheleri qol jetken tabystarǵa toqmeıilsimeıdi. Tabys bir jaǵy ustazdar úshin mártebe bolsa, bir jaǵy – júktelgen óte úlken jaýapkershilik.
Rýslan SAILAÝBAEV,
№19 Dinmuhamed Qonaev atyndaǵy
mektep-gımnazııa dırektorynyń
ǵylymı-ádistemelik isi jónindegi orynbasary.
Jambyl oblysy Jýaly aýdany
