Jaqynda biz Kókjota aýylynda bolyp, aýylda tursa da aýdannyń namysyn abyroımen qorǵap júrgen atan jilikti, apaıtós kókparshylarmen jolyqqan edik. Kókjotalyq kókparshylardy óz isiniń maıtalman sheberi, kókpar dese isher asyn jerge qoıatyn Darhan Rápekov jastaıynan baptaǵan eken. Amal bar ma, aýdannyń kókparyn órge súıregen, óziniń mol tájirıbesin jerlesterine úıretip ketken Darhan Rápekov abaısyzda qaıtys boldy. Onyń uly, aýylda mal dárigeri bolyp qyzmet etetin Daryn Ahmadıev áke ulaǵatyn boıyna sińire bildi. Darynnyń baýyry Elaman da – aýdan qurama komandasynyń beldi múshesi. Qazir komandany tájirıbeli Qanat Bıqatov baptap júr.
Kókjota aýylyndaǵy eski mektep at sporty mektebiniń ıeliginde eken. Osy jerde kókpar attary kútimde. Qanat Qalıbekuly aqjarqyn, áńgimege sheber azamat eken, kókeıimizdegi saýaldy aıtpaı-aq túsinip, atqaryp jatqan isterimen tanystyra jóneldi.
– Alǵashqyda, ıaǵnı 2007 jyly Kókjotada at sporty klýby quryldy. Eki jyldan keıin meni klýb dırektory qyzmetine taǵaıyndady. Bastapqyda bári jaqsy boldy. At sporty klýbynda kókparshylar daıyndadyq, qajetti attardy baptadyq. Kókparǵa qazaqı attar jaramsyz. Taza qandy aǵylshyn tulpary bolmasa, kókparǵa shaba almaısyz. Qarjy tapshylyǵy saldarynan osydan úsh jyl buryn klýb jabylyp qaldy. О́tken jyly aýdanǵa jańa ákim keldi. Ulttyq sport dese isher asyn jerge qoıatyn Ashat Smaılov aýdandaǵy at sporty klýbynyń nege jabylyp qalǵanyn zerttep, at sportyn qaıta jandandyrdy. Qajetti qarjyny taýyp berdi. Sóıtip at sporty mektebi jumysyn qaıta bastady, – deıdi Qanat Bıqatov.
Qanattyń aıtýynsha, kókparǵa shabatyn attar jyldam, attyń tizginin tartqan kezde ıesiniń ne oıy bar ekenin túsinetin, aqyldy, sheńberge jaqyndaǵan kezde kilt ońǵa, solǵa burylatyn taza qandy aǵylshyn tuqymdy tulpar bolǵany jón. Jergilikti bıemen býdandastyrylǵan aǵylshyn tuqymdy kókpar attarynyń baǵasy arzan emes. Eń arzany 800 myń, al qymbattary bir jarym mıllıon teńgege jetedi. Máselen, Kavkazdan kelgen «Shyraq» atty tulpar kesek bolsa da shalt qımyldaıtyn, ymdy túsinetin janýar. Úlken Narynnan jetkizilgen «Naryn», Reseıden kelgen «Dombyra» attary da – kókparǵa jaramdy sáıgúlikter.
– Túrkistan men Jambyl oblystarynyń kókparshylary 8 aı boıy kókpar tartady. Ol jaqta kún qatty ystyq, demek olar qazir demalysta. Al biz bolsaq daıyndyqty bir sátke de báseńdetken joqpyz. Kókparǵa shabatyn attar babynda bolǵany durys. Aptasyna bir ret, keıde eki ret mýlıajben kókpar tartamyz. Onyń salmaǵy 25 kılo. Ońtústikte kókpar sportyna erekshe kóńil bólinedi. Qarjy da mol. Shyǵysta kókpar sportymen Tarbaǵataı, Ulan, Kókpekti aýdandary myqtap shuǵyldana bastady. Aýdan ákimi Ashat Smaılovtyń qoldaýymen birneshe jigitimiz jalaqy ala bastady. Qazir bıýdjetimiz eki ese artyp, 10 mıllıon teńgege jetti. Munyń ishinde atty baptaýǵa, jem-shópke degen qarjy bar, – deıdi Qanat.
Shaǵyn ǵana Kókjota aýylynyń aýdan namysyn qorǵap júrgen kókpar tartqan armanshyl azamattarynyń ulttyq sportqa qosyp júrgen úlesteri osyndaı qomaqty...
Ońdasyn ELÝBAI,
jýrnalıst
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Kókpekti aýdany
