Ormanǵa kelgen zııan qarjymen ólshenbeıdi

О́tken aptanyń sońynda ǵana Basaman orman sharýashy­lyǵynda qyzyl jalyn lap ete qaldy. Ot tıisimen ony jel ózeýretip, qutyrtyp jiberedi. Jasyl alqapty qyzyl otqa oraǵan órt áp-sátte 300 gek­tar­dyń aǵashyn qara kúıe etti. О́rt sóndirý kezinde orman sharýashylyǵynyń bir qyzmetkeri zardap shegip, denesiniń 42 paıyzy kúıip qaldy. «Gaz-66» markaly órt sóndirý tehnıkasy aǵashpen birge janyp ketti. Kún ysyp, órt qaýipsizdigi maýsymy bas­­tal­ǵaly beri óńirdegi aǵash­­ty jáne shalǵyndy aı­maq­­tarda 82 órt oqıǵasy tir­keldi. О́tken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda qyzyl jalynnyń sharpýy bıyl 62 paıyzǵa kóbeıgen. О́rttiń sany kóbeıgenimen, onyń kólemi ótken jylǵydan artyq emes, biraq kelgen zalal kóp. Shyqqan shyǵyn 54 mıllıon teńgege jetken.

Bıyl orman órti jıiledi. Jasyl jelek qyzyl otqa oranǵanda zalal da, shyǵyn da eselep artady. Eń iri órt Basa­man, Mıhaılov, Semıozer, Ýsasskıı, Qamysty, Taranov, Amanqaraǵaı orman sharýa­shy­lyqtarynda boldy. Ma­myr aıyndaǵy Mıhaılov or­man sharýashylyǵyna qa­ras­ty Sabynbaı ormanynda bol­ǵan órt 4341 gektardyń ja­syl jelegin jalmady. 18 mıl­lıon 135 myń teńge zııan shekt­irgeni óz aldyna, onda aǵashpen birge qanshama tiri jándik, janýarlar kúlge aınaldy. Bul kóktemnen bergi ýaqyttaǵy óńirdegi eń iri órt bolyp sanalady.

– О́rttiń sebebi ártúrli ǵoı. Biraq tabıǵı órt pen adam qolynan jasalatyn tabıǵatqa qastandyq sonyń negizgileri bolyp otyr. Bıylǵy qurǵaq­shy­lyq, jeldiń jıi soǵýy ári ek­pininiń kúsheıýi órttiń qaýip­ti­ligin jıiletti. Ystyq jel sekýn­dyna 25-30 metrge deıin jet­ti. Kúnniń aǵashqa tike tú­sýi­nen ot tutanady. Bar­lyq órttiń 25-30 paıyzy bıyl­ǵy qýańshylyqtaǵy kúnniń ys­tyǵynan tutanǵan. Ekinshiden, tabı­ǵat qorqaýlary jasyl jelektiń obalynan qoryq­paı­dy. Qasaqana ot qoıady. My­saly, Basaman ormanyn­­daǵy jaqynda bolǵan órt adam qolymen jasaldy degen kúdik bar, – deıdi oblys­tyq tótenshe jaǵdaılar depar­tamenti bastyǵynyń oryn­basa­ry, azamattyq qorǵaý pod­polkovnıgi Azamat Orynbaev.

Shabyndyqtar men jaıy­lymdardy qara quıqalaqqa aınaldyrǵan dala órtiniń 773 oqıǵasy tirkelip, 5439 gektardy sharpydy. Torǵaıda, jalpy daladaǵy órttiń negizinen kúnniń ystyǵynan bolatynyn aıtady mamandar. Ásirese shóptiń arasynda qalǵan shyny synyqtary, shólmekterden ot tutanady. Al ystyqtyń beti tamyzda da qaıtpaı tur.

QOSTANAI