Sport • 15 Tamyz, 2019

Saryarqa boksy toqyrap tur – KSRO-nyń eńbek sińirgen sheberi Serik Nurqazov

544 retkórsetildi

«Sharshy alańnyń professory» bolǵan Serik Nurqazov búginde qaıda júr? О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary Nurqazov­tyń ár qadamyn baqylap otyrǵan jankúıerge daryndy uldyń qaıda ekendigi shynymen de qyzyq. KSRO chempıonatynda eń kóp medal (7 – 3 altyn, 2 kúmis pen 2 qola) ıelengen Serik súıikti salasynan alystaǵan joq. Biraq talaı myqtynyń eńbegin eskerýsiz qaldyrǵan búgingi qoǵam Nurqazov sekildi óz isiniń sheberin de asa kerek qyla bermeıtin sekildi...

–  80 jyldary bokstyń jul­­dyzy bolǵan Serik Nur­qazov búginde qaıda júr?

– О́tken jyldyń jeltoq­sanyna deıin AIVA-nyń Almaty oblysy Talǵar qalasynda salǵan Búkilálemdik boks akademııasynda qyzmet ettim. Akademııa janynda boks mektebi qurylǵan. Sonda tórt jyl qyzmet etip, Maı­­qu­dyqta Gennadıı Golovkın atyn­­daǵy dene shynyqtyrý-saýyq­tyrý ortalyǵyna shaqyr­dy. Buryn ol jeke jumys istese, búginde «Shahter» stadıonynyń balansyna berildi. Qazirgi sport­tyq qurylymdar boıynsha kýratormyn.

Sońǵy ýaqytta Serik Nurqazov atyndaǵy boks mektebin ashý bo­ıynsha jumystar atqarylyp jatyr. Bul áleýmettik joba óńir­lik-ámbebap bolady, al bas keńsemiz Balqashta ornalasady. «Qazaqmys» kompanııasy qoldaý bildirip otyr. Elbasynyń salamatty ómir saltyn jaqsartý týraly tapsyrmasyn qoldaý maqsatynda qolǵa alynǵan bas­tamamyzda balalardan bastap zeınetkerlerge deıin qamtımyz. Tek boks emes, sporttyń ózge túr­lerinen de úıirmeler ashylady. Múmkindigi shekteýli jandar men daryndy sportshylar tegin sh­u­ǵyl­danatyn bolady.

– Kezinde el namysyn as­qaq­tatqan boksshylardyń kóp­shiligi «bizdiń ýaqytta búgin­­gideı basshylyq bol­ǵan­da, Olımpıadanyń bir­neshe dúrkin chempıony atanar edik» dep jatady. Al siz Eýropa chempıony atana tu­ryp álem birinshiliginde top jarý, Olım­pıadaǵa qatysý buıyr­maǵan zamanda ómir súrge­ni­ńizge ókinbeısiz be?

– 1984 jyly KSRO-nyń Olım­pıadalyq quramyna tórt qazaq­standyq endi. Solardyń ishinde men de boldym. Los-And­jeleske naǵyz babymda barýshy edim. Tájirıbeme de, áleýetime de senip turǵan shaǵym. Tek AQSh pen KSRO arasyndaǵy saıası shıeleniske baılanysty Keńes ókimeti tórtjyldyqtyń bas­ty dodasyna sportshylaryn qatystyrýdan bas tartty. Esesi­ne Olımpıadaǵa balama retin­de Kýbada ótkizilgen «Dos­tas­tyq» halyqaralyq jarysynda baq synadyq. Fınalǵa deıingi qarsylastarymnan basym túsip, aqtyq synda sharshy alań ıesimen judyryq túıistirdim. Kim de bolsa jeńisti óz jerinde alyp qal­ǵysy keledi ǵoı. Sol sekildi kýba­lyqtar da baryn salyp jer­les­teriniń qolyn kóterdi.

Kópshilik bile bermeıtin bolar, men ulttyq qurama sapynda 10 jyl (1978-1988) boldym. Úshinshi Olımpıadalyq sıkl kelip qalǵan. Bapkerler Seýlge bara­tyn boksshylardy anyqtaýy qajet edi. Sheshýshi synnyń da ýaqyty jetti. О́z salmaǵymnyń kóshbasshysymyn degenimmen, jas emespin. Jartylaı fınalda Kostıa Szıýmen kezdestik. Al­ǵash­qy eki raýnd qorytyndysy bo­ıynsha men utyp jatqanmyn. Bapkerlerim Leonıd Tleýbaev pen Iýrıı Shaı ekeýi baqylap otyryp, maǵan asyqpaýǵa keńes berdi. Sebebi boksta tóreshi se­niń qolyńdy kótermegenshe, «men jeńdim» dep aıta almaısyń. Qazy­­lar alqasynyń sheshimimen kez­desý sońynda Kostıa jeńimpaz dep tanylyp, Olımpıadanyń jol­damasyn qanjyǵasyna baılady. Ol kezde Szıý jastar qurama­synan endi aýysyp, bolashaǵyna zor úmitpen qaraýǵa bolatyn boksshy retinde tanylyp júrgen. Sondyqtan men de onyń jolyn baılamaıyn dep sheship, sáttilik tilep, estafetany senimdi qolǵa tapsyrǵanyma qýandym.

– Qaraǵandy óńiri qaı kezde de myqty boksshylarymen erekshelenetin. Sońǵy kezderi bul oblystan quramaǵa shaqyrtylǵandar sanýly. Onyń sebebi nede dep oılaısyz?

– Qaraǵandynyń boksy qul­dyraý kezeńin bastan ótkerip jatyr. Muny jasyrǵannan paıda joq, qaıta ashyp aıtý kerek. Qazir quramada birinshi nómirmen óner kórsetip júrgen Abylaıhan Júsipovti ǵana maqtanyp aıtamyz. Vasılıı Jırov, Gennadıı Golovkın, Serik Sápıev sekildi myqtylardy tárbıelegen óńirde qazir daryndar joq dep aıtýǵa kelmeıdi. Biraq olarǵa kóńil bólinip jatqan joq. Onyń óz sebepteri bar.

Qaraǵandy oblystyq boks federasııasynyń prezıdenti jeńil atletıka, kúres túrleri sekil­­di úsh iri federasııanyń tiz­­gi­nin qolynda ustap otyr. О́zim biraz ýaqyt Jetisý óńirin­de júr­­gendikten, keı másele­ler­­den beıhabar ekenmin. Týǵan jer­­ge oralǵanda ardagerler má­se­le­ler­di federasııamen biri­gip sheshý kerek dep usynys aıt­­ty. Jeńil atlet Dmıtrıı Karpov sport basqarmasynda jú­rip biraz túıtkildi sheshýge kó­mek­tes­kenin bilemin. Áli sheshi­l­megeni qan­shama. Asylbek Dúı­se­­baevtyń oblys ákiminiń birin­shi orynbasary ekenin eskersek, onyń sporttan bólek te jumy­sy­nyń tolyp jatqany túsinikti.

Qaraǵandy boks mektebin joǵaltyp almaýymyz kerek. Ǵa­lym Jarylǵapov, Qazbek Ashlıaev sekildi myqtylary­myzdyń esimin turaqty ulyqtap otyrsaq, áli talaı darynǵa qanat bitiremiz. Iýnýsov, Strelnıkov, Arynbaev dep bul tizimdi jal­ǵastyra berýge bolady. En­di ja­qyn arada federasııamen ekin­­shi ret kezdesip, osy máse­le­ler­diń sheshimin tabýyna birlesip at­salyssaq deımiz.

– Sport jáne dene shynyq­tyrý isteri komıtetiniń tór­aǵa­sy bolyp Serik Sápıev taǵa­ıyndaldy. Sápıevtiń bul qyzmetke kelýi el sportynyń órkendeýine qanshalyqty oń yqpal etedi dep oılaısyz?

– Serikti jurtshylyq Olım­pııa oıyndarynyń chempıony retinde biledi. Jaı adam olımp shyńyn baǵyndyra almaıdy. Odan qaldy Májilis depýtaty boldy. Anglııada bilim alyp keldi. Iаǵnı, sportshy retinde de, maman retinde de tájirıbesi bar. Degen­men Serikke jańa qyz­mettiń de ońaı bolmasy anyq.

– Bir suhbatyńyzda sportshy úshin ómirde ózin tabý ma­ńyz­­dy depsiz. Al siz úlken sport­­­pen qosh aıtysqaly ózi­ńi­z­­di taba aldyńyz ba?

– О́mir bolǵan soń qajettilik­ter de, qıyndyqtar da, synaqtar da kezdesedi. Orta jolda synyp qal­maı, ári qaraı ómir súrý, kúre­sý­ge kúsh tabý – eń bastysy sol ǵoı.

– Áńgimeńizge rahmet.

 

Mádına ASYLBEK,

jýrnalıst

Sońǵy jańalyqtar

Elorda ortalyǵynda avtokólik órtendi

Qazaqstan • Búgin, 18:19

Baspasóz róli – basty másele

Ádebıet • Búgin, 15:49

Qazaqstanǵa sheteldik bankter keledi

Ekonomıka • Búgin, 10:23

Qostanaı fılarmonııasyna 75 jyl toldy

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Jańa úlgidegi kólikter

Qoǵam • Búgin, 09:08

Balýandar Tarazda beldesedi

Kúres • Búgin, 08:31

Grand Slam jarysynda beldesedi

Sport • Búgin, 08:30

Meksıkalyqtyń qarsylasy atanýy múmkin

Kásipqoı boks • Búgin, 08:29

Oqyrmanmen oı bólisti

Rýhanııat • Búgin, 08:17

Ortsaılaýkomdaǵy semınar-trenıng

Qoǵam • Búgin, 08:11

Qazaq baspasóziniń piri atandyń

Qoǵam • Búgin, 07:54

Qııanatqa qarsy turǵan gazet

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Jemqorlyq jerge qaratady

Qoǵam • Búgin, 07:48

«Bir synaǵan jamandy...»

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Erli-zaıyptylardyń erligi

Aımaqtar • Búgin, 07:43

Dostyq úıindegi bıznes-forým

Qoǵam • Búgin, 07:39

El ıgiligin eselegen jan

Rýhanııat • Búgin, 07:32

Memleket bankterge qolushyn soza ma?

Qoǵam • Búgin, 07:25

Eń qymbat ulttyq brendter

Álem • Búgin, 07:23

Teńgeniń tegeýrini

Qarjy • Búgin, 07:21

Senim kapıtaly

Ekonomıka • Búgin, 07:18

Qoǵamǵa otbasy ınstıtýty qajet

Qoǵam • Búgin, 07:15

191 myń adam júıege qashan engiziledi?

Medısına • Búgin, 07:07

Qor aldynda úlken mindetter tur

Qazaqstan • Búgin, 07:04

Uqsas jańalyqtar