Nur Otan partııasy jańǵyrý jolyna qadam basty

Damýdyń dińgegi – saıası turaqtylyq pen qoǵamdyq kelisim

Elbasy óziniń kirispe sózinde bıyl elimizde Nur Otan partııasynyń bastamasymen kóptegen aýqymdy sharalardyń ótkenine toqtaldy. Bir jyl merzim ishinde partııanyń eki sezi ótkizilip, 20 jyldyǵy atalyp ótildi, al maýsym aıynda Prezıdent saılaýynda Nur Otan partııasynyń kandıdaty Qasym-Jomart Toqaev jeńiske jetip, Prezıdent atandy.

Jalpy, elimizdiń táýelsizdik jyldaryndaǵy árbir jetistigi, qundy sheshimder men zań­dardyń qabyldanýy Nur Otan partııasynyń qatysýymen ótke­nin qazaqstandyqtar jaqsy biledi. Biraq ýaqyt kóshi ózge­risterdi qalaıtyndyqtan, Nursultan Nazarbaevtyń basta­masymen Nur Otan partııasy da ýaqyt talabyna saı jańarý jo­lyna túsip, jańa belesterdi betke alyp keledi.

Keńeıtilgen otyrysta El­basy Nursultan Nazarbaev Nur Otan partııa­synyń jumysyn jańǵyrtý jóninde sóz qozǵap, partııanyń saılaýaldy baǵ­dar­la­masy men sezderde qa­byldanǵan sheshim­deriniń oryndalý barysyna toqtaldy.

– Partııamyzdyń damýdyń jańa kezeńine qadam basqanyn bárimiz túsinip otyrmyz. Nur Otan elimizdiń jetekshi kúshi re­tinde saıası basshylyqty bekem­dep, strategııalyq baǵyttan aýyt­qymaýy úshin búkil qoǵamdy jumyldyrýy tıis. Bul bos aı­tylǵan sóz emes. Biz – Qazaq­stannyń, halyqtyń ortasyn­daǵy eldi alǵa jeteleıtin uıym­byz. Eger ondaı mańyzdy min­dettiń údesinen shyǵa almasaq, ornymyzdy basqa partııa basady. Sondyqtan jaýapkershilikti barynsha sezinýimiz kerek. 2050 jylǵa deıin qabyldanǵan baǵdarlamada Qazaqstannyń damyǵan 30 eldiń qataryna qo­sylýyn maqsat etip qoıdyq. Bar­lyq baǵdarlamalar osy me­jeniń tóńireginde toqaıla­sady. Indýstrııalyq, ınfraqury­lymdyq baǵdarlamalar, aýyl sharýashylyǵy, úı qurylysy, medısına, halyqty aǵartý jumystary – barlyǵy bir múd­dege jetý máselesi. 2015 jyldan bastap 5 ınstıtýsıonaldyq reformany júzege asyrýdy bastadyq. 2017 jyly Parlament pen Úkimetti kúsheıtý úshin bılik tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta qarap, saıa­sı júıeni jańǵyrttyq, – dedi Tuńǵysh Prezıdent.

Nur Otan partııasynyń tór­aǵasy 2018 jyly saılaý zań­namasy jetildirilgenin, aldaǵy saılaýlar konstıtýsııalyq merzimde ótetinin jáne más­lı­hattardyń kelesi saılaýy alǵash ret Májilistegideı par­tııalyq tizim boıynsha ótkizi­letinin málimdedi. Osy rette Elbasy partııa jekelegen op­ponentterdiń, blogerlerdiń burynǵy majorıtarlyq júıege oralý, merziminen buryn saılaý ótkizý týraly pikirlerine ja­ýap berý kerektigin, majo­rı­tar­lyq júıege kóshýdi qol­dap júrgenderdiń naqty usy­nys­tary joqtyǵyn, bılikti synap sóılegenderi bos sóz ǵana ekenin aıtty. Sóıtip mysal retinde demokratııanyń shamshyraǵy dep júrgen Eýropadaǵy 30 da­my­ǵan eldiń qataryna kire­tin memleketterdiń 63 paıyzy saılaýdy proporsıonal­dy júıemen ótkizetinin, bul júıe úzdik álemdik demo­kratııalyq tájirıbege tolyq saı kele­tinin atap ótti. Saıası júıeni nyǵaı­týǵa, demokra­tııany damytýǵa sep­tigin tıgizip, tolyqtaı alǵan­da saıası partııanyń qyzmetin jandandyrady.

– Partııa problemalardy naqty sheshý joldaryn usynyp, tıimdi jumys isteýi kerek. Sonda partııanyń bedeli asyp, halyqtyń qoldaýyna ıe bolady. Jalpy ekonomıkalyq jáne saıası órleýde damyǵan elderdiń tájirıbesine súıengenimiz jón. Aldymen damýdyń negizi – saıa­sı turaqtylyq pen qoǵamdyq ke­lisim. Al daǵdarystar kezeńin­de júıeni ishteı jáne syrttaı silký óte qaýipti. Qaıta ony nyǵaıtyp, judyryqtaı ju­my­lyp, alǵa jyljýymyz qajet. Ekinshiden, ortaq tabysqa qol jetkizý úshin qoǵamnyń tutastyǵyn bekitip, halyqtyń jaı-kúıin túsinetin myqty kóshbasshy jáne kúshti partııa qajet. Bul barlyq damyǵan mem­leketterde bar. Máselen, Hrıs­tıan-demokratııalyq oda­ǵyn qurǵan Konrad Adenaýer Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin Germanııanyń aıaǵynan tik turyp, ekonomıkasyn, ın­fra­qurylymyn qalpyna keltirýge úles qosty. Al Azııa jol­ba­rystaryna balanǵan elder retinde Lı Kýan Iý basqarǵan Sıngapýr men Mahathır Moha­med kótergen Malaızııany aıtýǵa bolady. Munda basqarýshy partııalar 60 jyl boıy bılikte boldy. Japonııada da sondaı. Úshinshiden, strategııalyq ba­ǵyttyń birizdiligi men sabaq­tastyǵyn saqtaý mańyzdy. Bıyl bizdiń táýelsiz el bolǵanymyzǵa 28 jyl tolyp jatyr. Alǵashqy jyldardaǵy jaǵdaı men qa­zir­gi kúnimizdi salystyryp qara­saq, arasy jer men kókteı. Bú­gin­de biz demokratııalyq jas memleketpiz. Bizdiń demo­kra­tııaǵa birden alpaýyt Ame­rı­kanyń bórkin kıgizip qoıý jaraspaıdy. Ol úshin ýaqyt qajet. Aldymen qoǵamdy damy­týǵa basa mán bergenimiz abzal. Eldegi turaqtylyqtyń saqtalýyna múddeli keletin orta taptyń úlesin arttyrý – basym baǵyt. О́z úıi, jumysy, turaqty tabysy bar bul taptyń ókilderi eldiń tynyshtyǵyn qalaıdy. Bizge strategııalyq baǵyttyń osyndaı birizdiligi kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Elbasy saıası turaq­syz­dyqtan eń áýeli qarapaıym ha­lyqtyń zardap shegetinin, tártip joq, júıe joq jerde problemalar sheshilmeıtinin, ekonomıka tómendegennen keıin halyqtyń ómir sapasy da nasharlaıtynyn aıtty. Partııa tóraǵasy qazir Úkimet pen barlyq atqa­rýshy bılik bilek sybanyp, Nur Otan partııasynyń jáne saı­lanǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń saılaýaldy ýádelerin oryndaı otyryp, eldiń aldynda turǵan naqty máselelerin sheshýge tıis ekenin eske saldy.

Nur Otan partııasy men Úkimet birlesip jumys isteýi qajet

Tuńǵysh Prezıdent aldaǵy saılaýlardyń aldynda par­tııa­nyń jumysyn júıeli jańǵyrtý baǵdarlamasyn usynyp, ony «Senim. Dıalog. Bolashaqqa nyq qadam – Nur Otan partııasynyń 7 serpini» dep atady.

Elbasy Nursultan Nazarbaev aldymen partııanyń belsendi múshelerin toptastyrýǵa mán berdi. Iаǵnı, qoǵamdyq máse­lelerdi udaıy kóterip júrgen, ony sheshýdiń joldaryn usyna biletin, óz sózin dáleldeı alatyn azamattardy partııaǵa tar­tý­dyń jaıy qozǵaldy. Par­tııa músheleriniń qoǵamda bolyp jatqan jaǵdaılarǵa nemqu­raıdy qara­maı, der kezinde ún qatýy, naqty is-sharalar qol­danýy nazarǵa alyndy. Ha­lyqpen tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteýde belsendilik tanytpaǵandar par­tııanyń mú­she­ligine laıyq emestigi aıtyldy.

Olardy «ıadrolyq» dep ataý kerek. Iаdrolyq degen – ıadrolyq bomba emes, belsendi músheler degen sóz. Kóshege shyǵyp, shyn­dyǵyn dáleldeı alatyndar. 800 myń partııalastyń ishinde kim ózin belsendi túrde kórsete alady? Shymkentte partııanyń týyn jyrtyp ketkende eshkim bylq etken joq. Bári otyrdy. Partııa qaıda boldy? Keıin ǵa­na qalpyna keltirildi. Mine, osy kezde belsendilik kórinýi ke­rek edi.

– Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúresti túbegeıli kú­sheı­­tip, tazalyq júrgizý qajet. Mu­ny jıi qozǵap júrmiz. Saı­lan­ǵan Prezıdent te bul týraly aıtty. Atalǵan baǵytta ju­mystar atqarylyp jatyr. Biraq buǵan halyqtyń ózi de atsa­lysý kerek. Mysaly, Sın­ga­pýrda jemqorlyq áreketin baı­qaǵan adam jaǵdaıdy dereý tıisti oryndarǵa habarlamasa, jaýapqa tartylady. Bizde osyn­daı ma? Bul – qarapaıym mysal. Nur Otan partııasynyń bastamasymen sońǵy bes jylda sybaılas jemqorlyqqa qarsy baǵdarlama jasalyp, zań qabyldandy. Soǵan qaramastan partııa sybaılas jemqorlyqqa qarsy qoǵamdy qalyptastyra almady. Biz kóptegen joǵary oqý ornynda emtıhandy aq­shamen tapsyratynyn bilemiz. Buǵan qosa jataqhanadaǵy oryn­­dardy bólý kezinde, taǵy basqa máselelerde stýdent­ter para berýge májbúr. Osyn­daı keleńsiz jaıttarǵa jas­tar qynjylys bildiredi. Bilim aq­shaǵa satylǵannan keıin, biz odan qandaı sapaly maman shy­ǵaramyz. Qaýipsizdik keńesiniń Tóraǵasy retinde bul máseleni árbir joǵary oqý oryndarynda qarastyryp, talqyǵa salýdy usynamyn. Sonyń nátıjesinde sheshim qabyldaımyz. Mysaly, Nazarbaev Ýnıversıtette stý­dent­terdiń uǵymynda emtıhannan ótý úshin aqsha usyný degen múldem joq. Batystyń úzdik ýnıversıtetterinde oqyǵan 10 myń qazaqstandyq synaqta aqsha berý degendi kezdestirmedi. Al bizde mundaı jaǵdaı áli de bar. Balalary oqýǵa tússe, artynan aýyldaǵylar soǵymyn da berip jiberedi. Rektorlarmen jumysty kúsheıtý kerek, – dedi partııa Tóraǵasy.

Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev partııa ju­mysyndaǵy ashyqtyqty qam­tamasyz etýge toqtalyp, je­tekshi uıymnyń áleýetin barlyq jerde arttyrý kerektigin aıtty. Sonyń biri – Májilistegi frak­sııanyń jumysyn baryn­sha kúsheıtý. Bul – partııa mindetterin oryndaýdyń jáne atqarýshy organdarǵa yqpal etý­diń negizgi tetigi. Fraksııa óz deńgeıinde jumys istese, onyń bedeli de joǵarylaıtynyn atap ótken Elbasy álemniń basqa elderinde bar erejege súıe­ne otyryp, Májilistegi frak­sııanyń jetekshisi laýa­zymyna Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵ­matýlınniń kandıdatýrasyn usyndy. Májilis spıkeri retinde N.Nyǵmatýlın alǵa qoıylǵan maqsattarǵa qol jetkizý jáne fraksııa jumysyn qaıta jandandyrý úshin barlyq resýrstardy jumyldyra alatynyn jetkizdi.

Sonymen qatar Tuńǵysh Prezıdent máselelerdi sheshý úshin zańnamalyq bastamalardy belsendi túrde iske asyrý kerektigin aıtyp, óńirlerdiń damýyna naqty yqpal ete ala­tyn máslıhattardyń jumy­syna toqtaldy. Zańnamaǵa sáıkes máslıhattar bıýdjet­ti, jergilikti damý baǵdarlama­laryn baqylap otyrady. Biraq Elbasy búgingi tańda óz deń­geıin­de tıimdi jumys istep otyr­­maǵan máslıhattardy qatty synǵa aldy.

– 2016 jyldan bastap biz «Qazaqstan 2021: Birlik. Turaq­tylyq. Jasampazdyq» atty par­tııanyń saılaýaldy baǵdar­la­masyn iske asyryp kelemiz. Búgin Premer-Mınıstrdiń baıan­damasynda saılaýaldy ýáde­niń 70 paıyzy oryndalǵany aı­tyldy. Áli 30 paıyzy bar. Bul qalǵany – eń mańyzdy is-shara­lar. Kelesi saılaýǵa deıin aldy­myzǵa qoıǵan maqsatty tolyq oryndaýymyz kerek. Eger men bir bastamany kótersem, júzege asyrýǵa bolatyn usynystardy aıtamyn. Buǵan 30 jylda kóz jet­ken shyǵar. Qazir de solaı bolýy kerek. Partııanyń Má­jilistegi fraksııasynyń qatysýymen Úkimettiń arnaıy otyrysyn ótkizýdi jáne qal­ǵan máselelerdi talqylaýdy usynamyn. Budan Úkimettiń utary kóp. Jáne de sheshilmegen máselelerge basymdyq bere otyryp, jumystardyń nátıjesin jarııa túrde baıandaý kerek. Nur Otan partııasy men Úkimet birlesip jumys isteýi qajet. Bizdiń Táýelsizdik jolynda jáne qazaqstandyqtardyń ál-aýqaty baǵytynda ortaq maqsatymyz bar. Bólip-jaratyn eshteńe joq. Mundaı sheshimder halyqtyń múddesi úshin qabyldanady. Demek, bul máselelerdi birle­sip sheshýimiz qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Budan keıin Elbasy halyq­pen jumys isteýdiń naqty ba­ǵyttalǵan ustanymyn engizý kerektigin aıtty. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda partııa 24 jobamen 200-ge jýyq túrli esep berýmen aınalysyp keledi. Onyń barlyǵy – partııanyń emes, Úki­mettiń jumysy. Partııa memle­kettik organdardyń jumysyn qaıtalamaýy kerek. Máselen, egde jastaǵy adamdarǵa arnalǵan ortalyqtar qurýǵa jol ashqan «Ardagerlerdi ardaqtaıyq» jobasy, kóp balaly analarǵa qoldaý kórsetken «Baqytty otbasy» ortalyqtary sııaqty bas­tamalardy kóptep iske asyrýǵa shaqyrdy.

Buǵan qosa partııa Tóraǵasy «Mıras» qoǵamdyq keńesiniń áleýetin paıdalanyp, zııaly qa­ýymdy rýhanı damýǵa qatys­ty máselelerdi sheshýge jumyl­dyrýdy tapsyrdy. Bul baǵyt­taǵy jumystarǵa Elbasy­nyń «Rýhanı jańǵyrý», «Uly da­lanyń jeti qyry» maqalalary baǵdar bolmaq.

– Qazir aýyl jastarymen jumys isteý – mańyzdy min­det­terdiń biri. Men «Aýyl – el besigi» jobasyn ázirleýdi tapsyrdym. Tájirıbe júzin­de bul joba áleýmettik ınfra­qu­rylym jasaýmen ǵana shek­teldi. Bul jobanyń bas­ty maqsaty – aýyl jastary úshin jumys oryndaryn ashý, olar­dy aýylda turaqtandyrý. Aýylda erteń kim ju­mys isteıdi? Úkimet osy máse­lelermen aınalysyp, tıisti sharalardy qolǵa alý kerek. Qazir ýrbanızasııa júrip jatyr. Qalaǵa kóshti toqtatý múmkin emes. Eger de aýyldarda naqty jumys oryn­dary ashylatyn bolsa, jaǵ­daı jasalsa, qalyp jatyr. Keı­bir adamdar qaladan aýylǵa qaıta kóshýde, – dedi Tuńǵysh Prezıdent.

Halyqpen naqty jumys isteý qaǵıdaty engiziledi

Sonymen qatar Nursultan Nazarbaev halyqpen naqty ju­mys isteý qaǵıdatyn engizýdi, qar­qyndy aqparattyq-ıdeolo­gııalyq jumysty uıymdas­ty­rýdy jáne partııa tóńiregine jastardy biriktirý úshin sharalar qabyldaýdy usyndy.

– Qazirgi tańda «jańa» medıa salada shyndyqqa janaspaıtyn aqparat taratýshy arnalar kóbeıip keledi. Jergilikti, qa­rapaıym máseleler respýb­lıkalyq deńgeıge deıin kóte­rilýde. Qoǵamdyq sanada jalǵan túsinik qalyptasýda. Nur Otan óziniń aqparattyq strategııasyn túbegeıli qaıta qaraýy qajet. Partııanyń buqaralyq aqparat quraldary obektıvti jáne jedel aqparat kózderine aınalyp, halyqtyń senimine ıe bolýy tıis, – dedi partııa Tóraǵasy.

Buǵan qosa Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti el aldyn­da turǵan ekonomıkalyq prob­lemalarǵa toqtalyp, turaqty ósimdi qamtamasyz etetin ja­ńa sharalar usyndy. Atap aıt­qanda Elbasy bıznes úshin sa­lyq aýyrt­palyǵyn tómendetý arqyly eko­nomıkaǵa salyqtyq yntalandyrý tetikterin engizýdi usyndy.

– Sondaı-aq bıýdjet saıasa­tyn qaıta qaraý qajet. Memle­kettik satyp alýlar ashyq emes jáne sybaılas jemqorlyq jappaı beleń alǵan salaǵa aınaldy. Quny 1,8 trıllıon teń­geni quraıtyn memlekettik sa­typ alýlardyń 65 paıyzy bir kózden júzege asqan. Mem­le­ket­tik satyp alýlar týraly zańdy ózgertý kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Sonymen birge Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti belsendi saý­da saıasatyn júzege asyrý jáne qarjy sektoryn turaq­tan­dyrý sharalaryn qabyldaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.

– Qazirgi tańda jasandy ın­tel­lekt aldyńǵy qatarǵa shyqty. Ony tirshiliktiń bar­lyq salasyna engizý aýqymy jaǵynan ýrannyń bólinýi tý­raly jańalyqty ashýmen teń. Jasandy ıntellekt den­saýlyq saqtaýdan bastap, óndi­ris pen qarjy sektoryna de­ıingi barlyq salany túgel trans­formasııalaıdy. Jasandy ıntellekt jańa álemdik tár­tip ornatyp, jańa jahandyq kósh­basshylar men aýtsaıderlerdi aıqyndaıdy. Sondyqtan biz ony qoldaý úshin qazirden bas­tap aýqymdy jáne júıeli sharalar qabyldaýymyz qajet, – dedi partııa Tóraǵasy.

Nursultan Nazarbaev ja­san­dy ıntellektini jan-jaqty da­mytýǵa múmkindik beretin zań­na­malyq baza ázirleýdi, sondaı-aq osy salany kásipkerlik já­ne ǵylymı turǵydan qoldaý úshin ekojúıe qalyptastyrýdy usyndy.

– Partııanyń kúndelikti ju­mysyn aıtarlyqtaı jan-
dandyrý kerek. Biz úlken derekter men jasandy ıntellekt múm­kin­dikterin paıdalana otyryp, halyqtyń suranysyna aldyn ala jaýap berýdi úırenýimiz kerek, – dedi Elbasy.

«Egemenniń» basshysy Saıası keńes bıýrosynyń quramyna kirdi

Elbasy Nursultan Nazarbaev jastarǵa qoldaý bil­dirip, zııa­ly qaýymmen turaqty dıalogty jolǵa qoıýdy aıta kele, partııanyń Saıası keńes bıý­rosynyń quramyna ózgeris engi­zýdi usyndy. Onyń aıtýyn­sha, bıýronyń qazirgi quramynda 11 múshe bar. Partııa Tóraǵasy mem­lekettik qyzmetke ótken Máýlen Áshimbaev pen mınıstr atan­ǵan Baqyt Sultanovqa alǵy­syn bildirip, bıýro qura­mynan shyǵyp qalǵan múshe­lerdiń ornyna «Egemen Qazaq­stan» respýblıkalyq gazeti» AQ Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyrálini engizýdi usyndy. Elbasy elimizdiń bas basyly­mynyń tizginin ustap otyrǵan Darhan Qydyráliniń gazetti kótergenin, zııaly qaýymmen baılanysy myǵym ekenin atap ótti. Sonymen qatar jastardyń aty­nan sóz sóılesin dep
Jas Otan jastar qanatynyń kósh­­bas­­shysy Dáýlet Káribekti usyndy.

Osy oraıda Elbasy keńeste sóılegen sózinde buqaralyq aqparat quraldarynyń róli týraly da sóz qozǵap, ártúrli joldarmen synı materıaldardyń jolyn kesetin sheneýnikterdiń baspasózge qysym jasaýyn doǵarý kerektigin atap aıtqa­nyna da toqtala ketken jón. «Eger osyndaı jaǵdaı tirkelse, qandaı laýazymda bolsa da jumystan shyǵaramyz. Kim bolsa, ol bolsyn», dedi Elbasy.

Tuńǵysh Prezıdenttiń osy sózi jáne Saıası keńes bıý­ro­synyń quramyna alǵash ret BAQ basshysynyń kirýi otandyq baspasózdiń mártebesin kóterip qana qoımaı, jalpy osy salaǵa da zor jaýapkershilik júgi artylatynyn baıqatsa kerek.

Áleýmettik mindettemeler tolyq oryndalady

Saıası keńestiń keńeıtilgen otyrysynda kóterilgen máse­leler Elbasynyń kúndelikti nazarynda júrgen jáne Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmalary negizinde júzege asyrylyp jat­qan is-sharalardyń naqty jalǵasy bolatyn.

Aıtalyq, Premer-Mı­nıstr, Nur Otan partııasy Saıa­sı keńesiniń múshesi Asqar Ma­mın óz baıandamasynda Nur Otan partııasy tarıhı turǵyda qysqa merzim ishinde elimizdiń aldyńǵy qatarly saıası kúshine aınalǵanyn atap ótti.

– Nur Otan – Qazaqstanda júr­gizilip jatqan aýqymdy, saıası jáne áleýmettik-eko­nomı­kalyq reformalardy júzege asyrýshy partııa. Asa qadirli Elbasy, Siz partııanyń aldyna kez kelgen ýaqyt synaǵyna saı jedel jáne sapaly jaýap berý mindetin qoıdyńyz. Osy oraıda partııa árqashanda kúrdeli máselelerdiń ońtaıly jolyn taýyp, tıimdi sheshimder qa­byldap keledi. Bizdiń ortaq maq­satymyz – halqymyzdyń ómir súrý sapasy men ál-aýqatyn arttyrýǵa, eldiń ekonomıkalyq áleýetin nyǵaıtýǵa, qoǵamnyń turaqtylyǵyn saqtaýǵa baǵyt­talǵan partııa lıderi Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bastamalary men Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń saı­laýaldy baǵdarlamasyn júıeli túrde júzege asyrý. Ja­ýapkershiligi mol bul mindet­terdi partııamen tyǵyz qarym-qatynasta iske asyrýdamyz, – dedi Asqar Mamın.

Premer-Mınıstr jaýap­ker­shiligi mol mindetter Nur Otan partııasymen tyǵyz birlestikte iske asyrylyp jatqanyna da nazar aýdardy, sonymen qa­tar «Áleýmettik qamqorlyq» bo­ıynsha atqarylǵan is-shara­lardy eske saldy.

– Sizdiń tapsyrmańyz bo­ıynsha osy jyldyń 1 sáýirinen bastap AÁK kólemi artty. 1 shil­deden bastap múgedek balalardy ósirip, tárbıelep otyrǵandar úshin memlekettik járdem­aqynyń kólemi ulǵaıdy. 1 maý­symnan jalaqysy az bıýdjet qyzmet­ker­leriniń aılyǵy 30 paıyzǵa deıin kóterildi. Al jergilikti atqa­rýshy organ­dar­daǵy qyzmet­kerlerdiń jala­qysy 25 paıyzǵa kóbeıdi. «Nurly jer» baǵ­dar­lamasyna ózgeris­ter engizilip, Turǵyn úı jınaq banki arqyly az qam­tyl­ǵan otbasylarǵa je­ńilde­tilgen nesıeleý júıesi iske qo­syldy. Bul mehanızm osy jyl­dyń shildesinen bas­tap iske qosyldy, aldaǵy úsh jyl­da bul baǵytta 50 mlrd teńge­den bó­linedi, – dep atap ótti Premer-Mınıstr.

Qazir bul baǵdarlamaǵa qa­tysýǵa nıet bildirgen adamdardan 4 myńdaı ótinish túsken. A.Mamınniń aıtýynsha, áleý­mettik jobalardy júzege asyrý barysynda kásipkerler de óz yntalary boıynsha kómek qolyn sozyp, asa muqtaj jan­darǵa qaıtarymsyz páter satyp alyp berýge kirisken. Bıyl «Atameken» UKP-men birlese oty­ryp, halyqty barynsha ju­mys­pen qamtý sharalaryn joǵa­ry deńgeıde júrgizýge mán be­­rilmek. Onyń ishinde 200 myń­daı adam memlekettik baǵdar­lamalar sheńberinde qaıta oqy­tylyp, «Eńbek» baǵ­dar­lamasy, «Bastaý Bıznes» jáne «Jas kásipker» jobalary oıynsha biliktilikteri joǵa­ry­lady.

Osy jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap joǵary kýrstardaǵy 100 myń stýdent kásipkerlik ne­gizderin tegin oqı alady.

– 1 qyrkúıekten bastap jo­ǵary kýrstardaǵy 100 myń stý­dent tegin túrde JOO-lar janyndaǵy kásipkerlik negizin oqı alady. Kásipkerlik bastamalardy qoldaý maqsatynda mıkronesıeleý shyǵyndary 83 mlrd teńgege deıin artty. Al jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin 18 myń azamatqa 18 mlrd teńge kóleminde mem­lekettik grant bólinedi, – dedi Asqar Mamın.

300 myń jańa jumys orny ashylady

Úkimet basshysynyń aıtýy­na qaraǵanda, azamattardy jumyspen qamtý baǵdarla­ma­laryna kóptep tartý úshin Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynda 15 mobıldi ju­mys­pen qamtý ortalyǵy ashyl­ǵan. Jyl sońyna deıin ondaı ortalyqtar taǵy 15 jerde ju­mysyn bastaıdy.

– Ekonomıkadaǵy eńbek kúshi naryǵynda oń qarqyn baı­qalady. Ortasha eseppen jylyna elimizde 300 myń ja­ńa jumys orny ashylady.
1 ta­myz­daǵy jaǵdaı boıynsha 227 myń jumys orny quryl­dy. О́t­ken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda, bul – 13 pa­ıyzǵa artyq kórsetkish. Osy­nyń arqasynda 7 aıdyń ishinde ju­myssyzdyq deńgeıi 4,8 paıyzǵa azaıdy, – dep atap ótti A.Mamın.

Úkimet basshysynyń aıtýynsha, iri qalalardyń aınala­syn­daǵy problemalardy sheshý úshin 2019-2021 jyldarǵa 19 mlrd teńge bólinbekshi. Jal­py­laı alǵanda, úsh jylǵa 87 joba irik­telip alynyp, bıyldyń ózin­de 51 joba júzege asyryla bas­taǵan.

Mono jáne shaǵyn qala­lar­dyń ınjenerlik ınfraqu­rylymyn damytý maqsatynda 2019-2021 jyldary 30 mlrd teńge qarastyrylǵan.

Sonymen qatar «Aýyl – el besigi» jobasyn júzege asyrý aıasynda jyl sońyna deıin 53 aýyldyń ınfraqurylymyn jańǵyrtý aıaqtalady. Bul jo­ba­lar aıasyna ınjenerlik jáne áleýmettik nysandardyń ınfra­qu­rylymdary engizilgen. Osy oraıda Úkimet basshysy 2023 jylǵa qaraı elimizdiń qalalary men barlyq aýyl taza aýyz sýmen qamtamasyz etiletinine toqtaldy. 

Eń bastysy A.Mamın el Úki­­­meti halyq aldyndaǵy áleý­­mettik mindettemelerdi to­lyq oryndap jatqanyn atap ótti.

Úkimet basshysy Elbasy men Saıa­sı keńes múshelerine elimiz­degi turǵyn úı baǵdarlamasynyń oryndalý jaıynan da habardar etti. Máselen, 2016-2018 jyldar aralyǵynda 34 mln sharshy metrden asa turǵyn úı salynyp, bul 300 myńnan asa otbasyn sapaly ári qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etýge múmkindik bergen. Al bıylǵy 7 aı ishinde «Nurly jer» mem­lekettik baǵdarlamasy arqyly 6,5 mln sharshy metr turǵyn úı paı­dalanýǵa berilgen bolsa, jyl sońyna deıin paıdalanýǵa be­riletin páter kólemin byl­tyr­ǵy kórsetkishterden asyrý kózdelgen.

Úkimet basshysynyń aı­týyn­sha, bıylǵy mamyr aıynan bastap kóp balaly analarǵa 2200 páter berilgen bolsa, jyl sońyna deıin taǵy 6000 páter berilmekshi.

Sonymen qatar Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalala­r­ynda jumys isteıtin jastar úshin 3 myń páter beriledi.

Memleket tarapynan ag­ro­ónerkásip keshenin qoldaý kólemi da arta túsken. Elbasynyń tıimdi kelissózderiniń arqasynda QHR, Saýd Arabııasy, Ortalyq Azııa memleketteriniń naryǵy Qazaqstan eksportyna barynsha ashylyp, saýda-sattyq qarqyn ala túsken. Máselen, ótken aıda Qazaqstannyń Qy­taıǵa aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksporty 47 paıyzǵa ósken.

Elimizdiń aýmaǵynda Indýs­trııalandyrý kartasy boıynsha 2016 jyldan beri 376 joba júzege asyrylyp keledi. Sol ýaqyttan beri 34 myń turaqty jumys orny ashylǵan. Úkimet basshysynyń aıtýynsha, elimizde qaıta óńdeý kásibiniń qarqyny da joǵary. Onyń ishin­de bıyl jalpy quny 450 mlrd teńge bolatyn, jańadan myń­daǵan jumys ornyn ashýǵa múm­kindik beretin shamamen 100 jobany bastaý kózdel­gen.

Baıandamashynyń málim­deýin­she, bıyl respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzǵa ıe jol­dardyń 9 myń shaqy­rymyn­da jańǵyrtý jáne jóndeý ju­mystary júrgizilýde. Onyń ishinde Batys Eýropa – Batys Qytaı, Nur-Sultan – Qaraǵandy, Nur-Sultan – Petropavl, Al­maty – Taldyqorǵan, Atyraý – Aq­taý, Beıneý – О́zbekstan shekarasy baǵytyndaǵy mańyzdy joldardy jańǵyrtý aıaqtalǵan. Al bıyl Nur-Sultan – Pavlodar – Semeı – Qalbataý jolynyń qury­lysy aıaqtalady. Al kelesi jy­ly Qaraǵandy – Almaty, Tal­dy­qorǵan – О́skemen, Aqtóbe – Atyraý – Astrahan baǵy­tyn­daǵy jol tolyq qaıta jańǵyr­tylady.

Osyndaı ıgilikterdi aıta kele, Asqar Mamın Nur Otan par­tııa­synyń saılaýaldy baǵdar­lama­syndaǵy maqsat-mindet­terdi júzege asyrýǵa mańyz berile­tinine de toqtaldy ári partııa ju­mysyn jańǵyrtýǵa baılanysty birqatar usynysyn jetkizdi.

Premer-Mınıstrdiń usy­nýynsha, birinshiden, mańyzdy zań jobalary boıynsha Úkimet pen partııa fraksııasynyń aldyn ala kelisim mehanızmin júzege asyrǵan durys. Ekin­shiden, partııa men Úkimet múshe­leriniń el-aımaqtarǵa birlese shyǵyp, halyqpen kezdesýleri uıymdastyrylady. Úshinshiden, Úkimet mańyzdy qujattardy ázirleý barysynda partııanyń saraptamalyq áleýetin keńinen paıdalanýǵa nıet bildirip otyr.

Premer-Mınıstr: «Asa qa­dirli Elbasy! Siz tá­ýel­siz Qa­zaq­stannyń jáne Nur Otan par­tııasynyń negizin qalaý­shy retinde memleketi­mizdiń órkendep-damýyna, halqy­myz­dyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa arnalǵan kóptegen tarıhı she­shim qabyldadyńyz. Partııa­myzdyń búgingi tynysyna jańa serpin berip, zamanaýı ta­laptarǵa saı tapsyrma berdińiz. Úkimet alǵa qoıylǵan tapsyr­malar men talaptardyń barly­ǵyn nátıjeli jáne sapaly oryndaýǵa kúsh-jigerin salady, – dep sózin qorytyndylady.

Budan soń Nur Otan par­tııa­synyń Májilistegi fraksııa­synyń jetekshisi Gúlmıra Isımbaeva sóz alyp, fraksııa aldyndaǵy maqsat-mindetterge toqtalyp ótti.

– Partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý Úki­metpen birlese júrgizildi. Nátıjesinde 260 zań qabyl­da­nyp, onyń 41-i tikeleı par­tııanyń saılaýaldy mindet­te­melerin oryndaýǵa baǵyttalǵan. Mysaly, ekonomıkany damytý, kásipkerlikti qoldaý maq­satynda, jer qoınaýy jáne jer qoı­naýyn paıdalaný, salyq, kedendik retteý jónindegi kodeks­ter qabyldanyp, bıznes-ortany damytý jáne saý­da qyz­metin retteýge qatys­ty zań­dar qabyldanyp, zańna­maǵa óz­gerister engizildi. Ataý­ly áleýmettik kómek kórsetý zańna­ma­lyq deńgeıde ózgertildi. Tegin medısınalyq kómektiń kepil­dik berilgen kóleminiń jańa úl­gisin engizetin, dárilerdiń qol­je­timdiligi jáne baǵasynyń tu­raqty bolýyn qamtamasyz etetin taǵy da basqa quqyqtyq baza jasaldy, – dedi G.Isımbaeva.

Osy oraıda fraksııa tóraǵa­sy saılaýaldy baǵdarlamany iske asyrý zańnamalyq turǵydan tolyq qamtamasyz etilgenine senim bildirdi.

– Buǵan qosa jınalys­tar men keńesterdiń 70 oty­ry­syn­da fraksııa saılaýal­dy ýáde­lerge baılanysty naq­ty usy­nystar qabyldady. Onyń ishinde jalpyǵa ortaq dek­la­ra­sııa­laýdyń merzimin óz­gertý, tór­tinshi deńgeıdegi bıýd­jetti engizý, turǵyn úıdiń qol­je­timdiligi, balalardyń quqy­ǵy, bilim berý jáne basqa da máseleler bar. Jan-jaqty tereń talqylaýlardyń nátı­jesinde depýtattar zań jobalaryna 6 myń túzetý engizip, 400 depýtattyq saýal joldady. Bıýdjet qarajatyn, Ulttyq qordan «Nurly jol», «Nurly jer» baǵdarlamalaryna bólingen qarajatty tıimdi jumsaýǵa baqylaý kúsheıtildi. Bir ǵana mysal. Depýtattar Nur-Sultan–Qaraǵandy jolyndaǵy keıbir kemshilikterdi anyqtady. Jobanyń quny 7 mlrd teńge edi. Onyń sapasyz oryndalý qaýpi boldy. Tek komıssııada qaraǵannan keıin merdigerler bul kemshilikterdi óz esebinen joıyp, joldy merziminde bitirdi, – dedi fraksııa tóraǵasy.

Keńeıtilgen otyrys barysynda Nur Otan partııasy Mań­ǵystaý oblystyq fılıa­lynyń tóraǵasy, oblys ákimi Serikbaı Turymov, fraksııa­nyń Qostanaı oblystyq más­lıhatyndaǵy Nur Otan partııasy jetekshisi Ekaterına Smyshleıava, Nur Otan partııasy Aqtóbe qalasyndaǵy isker áıel­der qaýymdastyǵy bas­taýysh uıymynyń jetekshisi, par­tııanyń Saıası keńes múshesi Aınur Baqtyǵalıeva sóz alyp, búginge deıin atqa­rylǵan jumystardyń qorytyn­dy­laryn jáne Nur Otan partııasyn jańǵyrtýǵa baılanysty pikirlerin bildirdi.

Serik ÁBDIBEK,

Orynbek О́TEMURAT