Oblystyq kásipodaqtar ortalyǵynyń tóraǵasy Izturǵan Baımuhanov eńbek uıymdaryndaǵy áleýmettik bazany nyǵaıtýda kásipodaq uıymynyń róli erekshe ekenin aıtady. Kúndelikti jumys barysynda bastaýysh kásipodaq uıymdarynyń sany az bolǵandyqtan jumys berýshiler tarapynan qyzmetkerlerdi qýdalaýshylyq derekteri anyqtalǵan. Eńbek janjaldarynyń basty sebepteriniń biri – ómir súrý deńgeıiniń tómendeýi, ıaǵnı aqshanyń qunsyzdanýy, jalaqynyń óspeýi. «Oblystyq kásipodaqtar birlestigine eńbekaqynyń azdyǵyna shaǵymdanyp, kásipodaǵy joq mekemelerdiń jumysshylary keledi», deıdi Izturǵan Uzaqbaıuly. «Altıes Petroleým» kompanııasynyń 100-den asa qyzmetkeri osyndaı sebeppen kómek surap kelgen. Oblystyq kásipodaqtar ortalyǵy kelissózder nátıjesinde sot pen quzyrly organdarǵa júginbeı, jalaqyny ósirip, eńbek jaǵdaılaryn jaqsartýǵa yqpal jasady. Bıylǵy jartyjyldyqtyń ózinde kásipodaqtar bastamasymen 57 óndiristik kásiporyn eńbekaqyny kóterdi.
Eńbek daýlarynyń týyndaýyna taǵy bir sebep – jumystan bosatylý. Kóbine jumys berýshiler qyzmetkerlerdi eshqandaı sebepsiz, Eńbek kodeksiniń 50-baby, 3-tarmaǵy negizinde jumystan bosatady. Bir qaraǵanda bári zańdy, biraq... Aıtalyq, «IýSS Sýport Servısez» kompanııasy Teńiz kenishinde 25 jyldan beri eńbek etip kele jatqan birneshe júrgizýshini 3 aılyq ótemaqymen jumystan shyǵaryp jibergen. Al Atyraý qalasyndaǵy «Baızar» saýda, oıyn-saýyq kesheniniń kúzet fırmasy qyzmetkerin 1 aılyq eseptik kórsetkish kóleminde, ıaǵnı 2,5 myń teńge ótemaqymen jumystan bosatqan. Zańsyz jumystan shyǵarylǵan taǵy 10 qyzmetker kásipodaqtar kómegimen qaıtadan jumysqa ornalasty. Mundaı mysaldar az emes. Qaısysyn alyp qarasaq ta, kásipodaq uıymynyń aralasýy nátıjesinde is ońynan sheshilip, eńbek adamynyń múddesi qorǵalǵanyn aıqyn ańǵarýǵa bolady.
Kásipodaq úıinde oblystyq sotpen birlesken joba Tatýlastyrý ortalyǵy jumys isteıdi. Kásibı medıatorlar jeke eńbek daýlaryn qarap, eki tarapty da rıza etetin sheshimderdi tabýda. «Jyl basynan beri 100-ge jýyq eńbek daýy qaraldy. Oblys boıynsha kásipodaǵy bar 500 uıymda jeke eńbek daýlaryn qaraıtyn kelisý komıssııalary quryldy. Jyl saıyn 1500-den asa komıssııa músheleri eńbek zańnamasynyń negizderine oqytylady», deıdi oblystyq kásipodaqtar ortalyǵynyń tóraǵasy.
Qarapaıym eńbek adamynyń taǵdyryna qatysty túıtkildi tustardy ádil de adal jolmen, zań sheńberinde sheshýge yqpal etýde kásipodaq uıymdarynyń jumystary tıimdi ekenin ýaqyttyń ózi dáleldep otyr. Daý-janjaldy beıbit kelisim arqyly sheshýge nıettengen ár adam qazir kásipodaqty betke alatyn boldy. Bul – atalǵan ınstıtýttyń jańa deńgeıge kóterilgeniniń aıqyn aıǵaǵy.
ATYRAÝ
