Kásiptik standarttardy engizýdiń mańyzy zor

B.Saparbaev otyrysty Eńbek resýrs­taryn damytý ortalyǵy (ERDO) janynan Jobalaý ofısin qurýǵa tapsyrma berilgeninen bastady. «Eńbek resýrs­taryn damytý jáne jumyskerlerdiń biliktiligin arttyrýǵa baılanysty sharalar strategııanyń mańyzdy bóligi dep sanaımyn. Ortalyqta qurylǵan alańda salalyq biliktilik sheńberin (SBSh) jáne kásiptik standarttardy daıyndaý barysynda úılestirý, ádistemelik kómek jáne baqylaý júzege asyrylatyn bolady», dedi vıse-premer.

Ulttyq biliktilik júıesi (UBJ) 2012 jyly bastalǵan. О́tken kezeńde norma­tıvtik-quqyqtyq baza daıyndaldy, UBJ, SBSh jáne kásiptik standarttardy daıarlaý boıynsha ádistemelik nusqaýlyqtar ázirlendi. BǴM orta kásiptik bilim deńgeıinde qoldaný úshin 350 kásiptik standart jáne  Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi men «Atameken» UKP úılestirýimen 70-ten astam kásiptik standart daıarlandy. 2018 jyldan bastap kásipterdiń jańa jikteýishi engizildi, soǵan sáıkes statıstıkalyq aqparatty jáne eńbek naryǵynyń jaı-kúıin taldaý jıyny júrgiziledi. Alaıda Premer-Mınıstrdiń orynbasary júrgizilgen jumystarǵa qaramastan nátıje joq ekenin, eń mańyzdysy jumys úılesimdiligi men proseske qatysýshy SBSh jáne kásiptik standarttardy ázirleýge tartyl­ǵan UKP, BǴM, Eńbekmıni, basqa da ýáki­letti ortalyq memlekettik organdar, kásiporyndar, bilim uıymdary men qaýym­dastyqtary arasynda ózara is-qımyl­dyń joq ekenin atap ótti. Sondaı-aq «Qazaqstandy áleýmettik jańǵyrtý: jal­pyǵa ortaq eńbek qoǵamyna qaraı 20 qadam» baǵdarlamalyq maqalasynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 3 negizgi mindet qoıǵanyn eske saldy. Bul – ár ma­man­dyq úshin Jol kartasy sanalatyn UBJ qurý boıynsha  jumysqa kúsh salý; UBJ arqyly ár mamandyqqa kásiptik alań qurý; UBJ sheńberinde ázirlengen kásiptik standarttar mamandardy daıarlaý barysynda oqý oryndarynda qoldanylatyn bilim berý baǵdarlamalarynyń bastamasy bolýyn qamtamasyz etý.

Al B.Nurymbetov UBJ-ny odan ári damytý úshin aldyńǵy qatarly sharalar anyqtalǵanyn jetkizdi. Onyń ishinde: 36 SBSh jáne 480 kásiptik standart (KS) ázirleý; Biliktilik jónindegi ulttyq keńes jáne Ulttyq biliktilik organyn qurý; kásibı biliktilikter týraly zań qabyldaý; sertıfıkattaý men biliktilikti taný boıynsha táýelsiz ortalyqtar qurý. Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl eki negizgi baǵyt boıynsha jumys bastalady. Iаǵnı jyl sońyna deıin ekonomıkanyń 12 basym salasy boıynsha 36 SBSh men 480 KS ázirleý jumysy bas­taldy. UBJ damytý boıynsha odan árgi strategııalyq is-qımyldardy anyqtaý úshin jýyrda,  shildede 2025 jylǵa deıingi jol kartasy bekitildi. Birinshi baǵyt boıyn­sha jumys aıasynda ERDO bazasynda jobalaý toby quryldy, onyń quramyna salalyq memlekettik organdar, jetekshi kásiporyndar, «Atameken» UKP jáne bilim be­rý uıymdarynyń ókilderi, SBSh men KS ázir­leýshiler kiredi. Bul rette SBSh men KS ázirleý úshin derbes jaýapkershilik mem­­lekettik organdardyń tıisti salalarǵa je­tek­­shilik etetin vıse-mınıstrlerine júk­tel­gen.

«Maqsat-mindetterdi júzege asyrýǵa kedergi keltirip otyrǵan birqatar másele bar. Atap aıtqanda, jobalaý ofısiniń tıis­ti memlekettik organdarmen jáne uıym­darmen ózara is-qımyl jasaýynda qıyn­dyqtar bolyp jatady. Bul jobany iske asyrý merziminen kórinis tabady. Osyǵan baılanysty biz Jobalaý ofısin qurdyq, sonyń nátıjesinde barlyq bıznes-proses­ter júıelendiriledi, kásiptik standart­tar ázirleýshilerge de, memlekettik organ­dar úshin de bilikti konsýltanttarǵa qajet­ti ádistemelik qoldaý kórsetedi», dedi B.Nurym­betov.

Qyzmettiń ekinshi baǵyty boıynsha is-sharalar eki kezeń boıynsha iske asy­rylmaq. Aıtalyq, 2019-2020 jyldar – kásiptik standarttar ázirleý jáne ony bilim berý prosesine engizý; 2021-2025 jyldar – zańnamalyq baza qalyptastyrý jáne biliktilikterdi halyqaralyq taný.

Al Jobalaý ofısiniń jumysy týraly áńgimelegen Tamara Dúısenova mindetterdi tıimdi sheshý úshin jobalyq basqarý mehanızmi engiziletinin jetkizdi. 

ERDO basshysy Eńbek mınıstrliginiń barlyq jobalar paketin biryńǵaı Jo­ba­lyq ofıste iske asyrý kóptegen uıymdas­ty­rýshylyq-ádistemelik máselelerdi she­shýge, atap aıtqanda, ár baǵyt boıynsha naqty maqsat-mindetterdi belgileı otyryp, jobalar pýlyn basqarý arhıtektýrasyn qurýǵa; Jobalaý ofısiniń jobany iske asyrýǵa qatysatyn memlekettik organ­darmen ózara árekettesý prosesin retteý­ge; Jobalaý ofısin jobalardy júıeli jos­parlaý, iske asyrý, monıtorıngileý, úıles­tirý, túzetý jáne aıaqtaý úshin tıisti bas­qa­rýshy qujattar paketimen qamta­ma­syz etýge; Jo­balaý tobynyń músheleri men tıisti memlekettik organdar arasyn­da derbes ja­ýap­kershilikti bekitýge múmkindik beredi dep senedi.

Otyrys barysynda jobalyq basqarý mysaldary jáne mehanızmderimen tanysyp, ERDO bazasynda qurylǵan joba­lyq ofısti kórgen B.Saparbaev atqaryl­ǵan jumysqa oń baǵa berdi. Sondaı-aq birqatar tapsyrma júktedi. Mysaly, Eń­bek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine 1 qazanǵa deıin baza­lyq bilim berý uıymdaryn jáne bazalyq ká­siporyndardy tańdaý, elimizdiń uıym­dary men kásiporyndarynda KS en­gizý máselelerin retteıtin normatıvtik qu­qyqtyq aktiler ázirlep, bekitý tapsyryl­dy. BǴM 1 qazanǵa deıin bilim berý uıymdarynyń KS ázir­leý men bilim berý baǵdarlamalaryn daıyn­daý prosesine qatysý prosedýralaryn ret­teıtin nor­ma­tıvtik quqyqtyq aktiler ázir­lep, bekitýi, 1 qarashaǵa deıin KS negi­zinde ázirlenetin bilim berý baǵdarla­ma­larynyń tizbesin aıqyndaýy, ony daıyndaý kestesin bekitýi jáne jańa oqý jyly­nan bastap engizýi tıis.