Rýhanııat • 27 Qyrkúıek, 2019

Ankarada «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» kitaby tanystyryldy

86 retkórsetildi

2019 jylǵy 26 qyrkúıek kúni Ankara qalasynda Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshiligi men Halyqaralyq Túrki akademııasynyń uıymdastyrýymen tarıhı Nahchyvan kelisiminiń 10 jyldyǵyna arnalǵan basqosý ótti. Alqaly jıyn aıasynda Túrki akademııasy shyǵarǵan «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Basqosýǵa Halyqaralyq Túrki akademııasynyń basshysy Darhan Qydyráli, Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshisi Abzal Saparbekuly, Túrkııa Respýblıkasy Prezıdentiniń Bas keńesshisi Iаlchyn Topchý, Túrki keńesi janyndaǵy Aqsaqaldar keńesiniń túrik múshesi Prof. Mustafa Isen, Túrki keńesi Bas hatshysynyń orynbasary О́mer Kojaman, T.R. Mádenıet eks-mınıstri Namyk Kemal Zeıbek, Ázerbaıjan Elshisi Hazar Ibrahım, Qyrǵyzstan Elshisi Kýbanychbek Omýralıev jáne О́zbekstan Elshisi Alısher Agzamhodjaev, Túrkııa Uly ulttyq májilisi depýtattary Ismaıl Kaıa men Feızı Berdıbek, T.R. 60-shy úkimettegi Memleket mınıstri Kúrshad Túzmen, Densaýlyq saqtaý eks-mınıstri Halıl Shyvgyn, Túrkııa Syrtqy ister mınıstrligi ókili Orhan Yshyk, TÚRKSOI Bas hatshysynyń orynbasary Bılal Chakydjy, Ádilet jáne damý partııasynyń negizin qalaýshylardyń biri, burynǵy Qazaqstan-Túrkııa parlamentter arasy dostyq toby tóraǵasy Halýk Ipek, Túrkııanyń tanymal kıno juldyzy Serdar Gókhan, sondaı-aq, analıtıkalyq zertteý ortalyqtary basshylary, sheteldik dıplomattar, zııaly qaýym, BAQ ókilderi men Túrkııada bilim alyp jatqan qazaqstandyq stýdentter jáne dıaspora ókilderi qatysty.

Is-shara bastalmas buryn Túrkııa Uly ulttyq májilisiniń tóraǵasy Prof. Mustafa Shentop jáne Túrkııanyń astanasy – Ankara qalasynyń meri Mansýr Iаvashtan jedelhattar kelip tústi. TUUM tóraǵasy M.Shentop óziniń jedelhatynda Túrki yntymaqtastyǵy qazirgi tańda belgili dárejege jetkendigine nazar aýdara otyryp, kópjaqty saıası jáne ekonomıkalyq áriptestiktiń jańa belesterden ótýi jolynda «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» atty kitaptyń mańyzdy úles qosatynyna senim bildirdi.

elshi

Atalǵan sharanyń ashylýynda sóz sóılegen Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshisi A.Saparbekuly: «Túrki dúnıesindegi birlik pen berekeni, ózara qarym-qatynasty kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý bolashaq urpaq úshin de óte mańyzdy. Kitap – tasqa túsken tańbadaı, sanaǵa jazylyp qalady. Sondyqtan da, Tuńǵysh Prezıdentimizdiń túrki álemindegi rólin tolyqtaı ashatyn memleket basshylarynyń, tanymal saıasattanýshylardyń, ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderiniń salıqaly pikirleri men oramdy oılary toptastyrylǵan osy kitap qolyna tıgen árbir adam, bizdiń tamyry tereńge jaıylǵan baýyrlastyǵymyzdy tereń túsinedi» dedi.

A. Saparbekuly Tuńǵysh Prezıdent N. Nazarbaevtyń tamyry bir týys jurtty túgendep, úzilip qalǵan altyn arqaýdy qaıta jalǵaǵanyn, onyń bastamasymen 2009 jylǵy 3 qazanda Túrki keńesi qurylyp, Nahchyvan kelisimine qol qoıylǵanyn atap ótti.

plop

Sóz kezegin alǵan Túrki keńesi Bas hatshysynyń orynbasary О́.Kojaman N. Nazarbaevtyń myqty erik kúshi men saıası kóregendigi arqasynda Túrki álemi ıntegrasııa jolyna túskenin alǵa tartty. Sózin Túrki keńesiniń ótken 10 jyldaǵy jetistikterine ákelip, qazirgi tańda Túrki iskerlik keńesi, Túrki ýnıversıtetter birligi, Jastar platformasy sııaqty ınstıtýttardyń belsendi túrde jumys istep jatqanyn, «Orta dáliz» kólik jobasy iske qosylǵany, sondaı-aq jaqynda Eýropanyń tórinde Býdapeshtte Túrki keńesiniń ofısi ashylǵany jaıly málimet berdi. О́.Kojaman О́zbekstannyń Túrki keńesine qosylýyn qýantarlyq oqıǵa dep baǵalady.

1

Sózin túrik jurtshylyǵyn búgingi Túrik tili merekesimen quttyqtaýdan bastaǵan Halyqaralyq Túrki akademııasynyń Prezıdenti D. Qydyráli kitapta toptastyrylǵan pikirler men maqalalardyń avtorlary jaıynda aqparat berdi. Sonymen qatar, Tuńǵysh Prezıdent N. Nazarbaevty Atatúrikke teńeı otyryp, Túrki keńesi, Túrki akademııasy, TúrikPA sııaqty uıymdarǵa Elbasynyń «túrki» ataýyn bergenin eske saldy.

N. Nazarbaevtyń 1990 jyldardan bastap túrki áleminiń ıntegrasııasyna sabyrly jáne maqsatty túrde eńbek etkenin aıtyp ótken D.Qydyráli, túrki álemi bul eńbegi úshin ony Túrki keńesiniń Qurmetti Tóraǵalyǵyna laıyq kórgenin jetkizdi. Akademııa tóraǵasy N. Nazarbaevtyń tarıhta uly túrik tulǵalary syndy óziniń óshpes izin qaldyryp, túrki bolmysynyń rýhyn asqaqtatýda bar kúsh-jigerin jumsap kele jatqanyn atap ótti.

Jıyn barysynda D. Qydyráli aýmaly-tókpeli jyldary azattyǵyn jarııalaǵan Túrki elderiniń baýyrlas Túrkııamen baılanystaryn qalyptastyrýǵa ólsheýsiz qoldaý kórsetken Namyk Kemal Zeıbek pen búginde túrki áleminiń yntymaqtastyǵyna zor úles qosyp júrgen Iаlchyn Topchýny Nahchyvan kelisiminiń 10 jyldyǵyna oraı, Akademııanyń arnaıy altyn medalimen marapattady.

Túrkııanyń tanymal memlekettik jáne qoǵamdyq qaıratkeri N.K.Zeıbek Elbasy N. Nazarbaevty túrki áleminiń uıytqysy ekendigin alǵa tartyp, túrki áleminiń búgingi «Bilge qaǵany» dep sıpattady. Sonymen birge, N.K. Zeıbek Prezıdent N. Nazarbaevtyń túrki álemine jasaǵan tarıhı eńbekteri týraly egjeı-tegjeıli aıtyp berdi.

N.K.Zeıbek N.Á.Nazarbaev tereń bilim ıesi ekenin aıta otyryp, ol M.K.Atatúrikti eń jaqsy zerttep, túsingen kisi dedi. Elbasy Nazarbaevtyń búkil álemdi tań qaldyrǵan sońǵy sheshimi bolsa, Nazarbaevtyń halyqtyń rýhyn, aqyl-sezimin seze otyryp, qabyldaǵan teńdesiz sheshimi dedi. Prezıdent Q.K.Toqaev bolsa, Elbasynyń osy sara jolyn jalǵastyratyn óte tájirıbeli, parasatty, zııaly memlekettik qaıratker dep baǵalady.

N.Á.Nazarbaevtyń usynysymen Túrki keńesiniń turaqty hatshylyǵy qurylyp, búgingi kúnde jemisti jumys istep kele jatqanyna nazar aýdarǵan mádenıet eks-mınıstri, Elbasynyń túrki tildes baýyr elderdi jaqyndastyratyn kóptegen bastamanyń basynda turǵanyn basa aıtty.

Túrkııa Respýblıkasy Prezıdentiniń Bas keńesshisi Iа. Topchý T.R. Prezıdenti R.T.Erdoǵannyń konferensııa qatysýshylaryna sálemin jetkize otyryp, óz sózinde N. Nazarbaevtyń tek túrki áleminiń tynyshtyǵy úshin ǵana emes, jalpy dúnıejúzindegi beıbitshilik pen turaqtylyq úshin ter tógip kele jatqanyn alǵa tartty.

tld

Túrki keńesiniń arhıtektory, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaev ekenin, jáne bul uıymnyń túpki maqsaty dúnıejúzilik beıbitshilik, ádilet, qaýipsizdik jáne turaqty damý dep atap ótti.

Sóz sońynda, Iа.Topchý Elbasynyń «Qazaqstan kúlli túrki jurtynyń qasıetti ata jurty» degen sózin keltire otyryp, Túrki álemine jáne baýyrlaryna júregi men kóńilin qushaq jaıa ashqan Elbasyna tereń rızashylyǵyn jáne qurmetin bildirdi. Búgin tusaý kesilip otyrǵan kitaptyń túrki áleminiń kóshbasshysy N.Á.Nazarbaevty barlyq qyrynan jaqsy tanytýǵa múmkindik beretin kitap dedi.

Shara resmı qabyldaýmen jalǵasty.

Osydan on jyl buryn 2009 jylǵy 3 qazanda Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Nahchyvan qalasynda ótken sammıt barysynda Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen «Túrkitildes memleketter yntymaqtastyǵy keńesin qurý týraly» kelisimge qol qoıylyp, jańa halyqaralyq uıym irge kótergen bolatyn. Búginde sol Túrki keńesi aýqymy keńeıip, múshe memleketter qatary О́zbekstanmen tolyǵaıyn dep otyr. Sonymen qatar, Majarstan keńeske baqylaýshy mártebesine ıe boldy.

«Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» jınaǵyna Túrki áleminiń kóshbasshysy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev týraly birqatar memleket basshylarynyń, tanymal saıasatkerlerdiń, sarapshylardyń jáne zııaly qaýym ókilderiniń pikirleri toptastyrylǵan.

Avtorlar Elbasynyń túbi bir túrki halyqtaryn jaqyndastyrýdaǵy eren eńbegi men salıqaly saıasatyn, kóshbasshylyq qasıeti men danalyq sheshimderin jan-jaqty saraptaıdy.

djl

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar