Qoǵam • 23 Qazan, 2019

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

101 retkórsetildi

Áli kúnge deıin qoǵamdyq ómirimizdiń barlyq salasynda kúndelikti qoldanys quraly bola almaı otyrǵan qazaq tiliniń búgingi jaǵdaıy qaı-qaısymyzǵa da jaqsy málim. Osy oraıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Qazaq tiliniń memlekettik til retindegi róli kúsheıip, ultaralyq qatynas tiline aınalatyn kezeńi keledi», dep málimdeýi aldaǵy jyldar kezeńine jańa mindetter júktegeni ras. Elimizde ǵylym, bilim, bıznes, medıa syndy alpaýyt sala mamandary bas qosyp, tuńǵysh ret Til forýmyn ótkizbek. 

Prezıdent janyndaǵy Orta­lyq kommýnıkasııa qyzme­tinde ótken brı­fıng­­te «Jahandaný jáne ult­ta­­ný úderisindegi qazaq tili­niń ómirsheńdigi» atty res­pýb­lıkalyq til forým­y­n­yń mańyzy, memlekettik mártebege ıe bolǵan qazaq tiliniń keleshegin aıqyndaý maqsaty jan-jaqty tar­qa­tyldy. Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov ult birligin ny­ǵaı­­týdyń mańyzdy faktory retinde sanalatyn qazaq tilin memlekettik qyz­met jáne qoǵamdyq-saıası, áleý­met­tik kásipkerlik sala­sy­­nyń barlyǵynda da batyl qoldanysqa engizip, qazaq­standyqtardyń ómir­lik qajetine aınaldyrý qolǵa alynyp otyrǵan mem­le­ket­tik baǵdarlamanyń bas­ty strategııalyq maqsaty eken­di­gin aıtyp ótti.

– 24 qazanda ótetin Til forýmynyń basty maqsaty – Qazaqstandaǵy qazaq tiliniń bolashaǵy men keleshegin órkendetý, óristetý. Sondaı-aq Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy tapsyrmasymen qolǵa alynǵan qazaq tili álipbıin kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirý máselesine baı­lanysty kezeń-kezeńimen atqarylǵan jumystardy tal­qylaý, aldaǵy baǵyt-baǵ­darymyzdy anyqtaý. Qazir Mádenıet jáne sport mınıs­trligi men «Til-Qazy­na» ulttyq ǵylymı-praktı­kalyq ortalyǵy tarapynan kóptegen qoǵamdyq pikir­­lermen sanasý maqsa­tyn­da ǵalymdarmen, buqara halyqpen kezdesýler jáne termınologııa, latyn álipbıi boıynsha oqytý baǵytynda baǵdarlamalar júrgizilip jatyr, – degen vıse-mınıstr forým aıasynda jyl boıy atqarylǵan jumystar retiniń tolyq esebi beriletinin atady. Onyń aıtýynsha, forým barysynda jańa álipbıge negizdelgen oqytý jáne úıretý ádistemelerin ázirleý, sonymen birge latyn grafıkasyn IT tehnologııalarǵa aqparat keńistiginde beıim­deý bo­ıynsha sarapshylar ázirlegen ónimder tanys­ty­ryl­maq.

Memlekettik tildiń qol­danys aıasyn keńeıtý máse­le­leri týraly sóz qozǵaǵan Shaısultan Shaıahmetov atyn­da­ǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq orta­ly­ǵy» KeAQ-nyń bas dırektory Álibek Asqar atalǵan forým jumysyna 500-ge tarta túrli sala mamandary qaty­satynyn jetkizdi.

– «Til-Qazyna» ulttyq ǵyly­mı-praktıkalyq orta­­ly­ǵy Qazaq álipbıin kırıllısadan latyn grafıka­sy­na kóshirý boıynsha birneshe baǵytta jumystar júr­gizip keledi. Eń aldy­men álipbı jáne onyń emle erejelerine baılanys­ty saýalnama, synama jumys­ta­ryn júrgizý qolǵa alynǵan edi. Nátıjesinde halyq kózqarasynyń oń ekendigi baıqa­ldy. Olarǵa bodandyq sana­dan qutylýdyń bir joly sııaqty kórinedi. Kóshe­ge shyqsańyz da jarnama, túrli mekeme ataýlary latyn qarpimen jazylyp jatady. Forýmda ár oblys atqarylǵan jumystar reti boıynsha ózinshe esep beretin bolady. Sonymen qatar emle erejelerin úıretý kýrstary uıymdastyrylyp, muǵalimder men ádiskerlerge jańa emle boıynsha túsindirý jumystary júrgizilip jatyr. Qyrkúıekten bastap Ortalyqtyń janynan emle erejelerin úıretýge arnalǵan oqý synyptary ashyldy. Ortalyqtyń basty maqsaty – jańa álipbıdi meńgergen bilikti mamandar daıarlaý, – dep túıindedi sózin.

Forýmda álipbı men qazaq tilin ońaı ári tıimdi jolmen úıretetin zamanaýı ınterak­tıv­ti quraldardyń kórmesi ótedi. Seksııa jumystary Ǵylym, bilim jáne til; Bıznes jáne til; Zań jáne til; BAQ jáne til; Memlekettik til bolashaǵy – jastar bolashaǵy; О́ńirlerdegi tildik ahýaldy taldaý syndy birneshe baǵyt­tar­dy qamtıtyn bolady.

– О́zderińizge málim, tarıhta Til forýmy degen dúnıe buryn-sońdy bolmaǵan. Tuń­ǵysh ret ótkeli otyrǵan forýmda til mamandary men osy salanyń sarapshylaryn ǵana shaqyrmaımyz, Mem­le­ket­tik tildiń qu­jat­tar, is-qaǵaz­dar júrgizý sala­syn­daǵy máseleleri shash etek­ten. Sol sııaqty bıznes orta qazaqsha sóılemeı memle­ket­tik til óz tuǵyrynan kórin­beı­tinine kózimiz jetti. Qo­r­dalanǵan máselerdi sheshý úshin bıznes pen memleket arasyndaǵy baılanys­ty­rýshy «Atameken» kásipker­ler palatasy syndy iri uıym ókilderin shaqyryp, birge talqylaımyz, – deıdi Shaısultan Shaıahmetov atyn­­daǵy «Til-Qazyna» ult­tyq ǵylymı-praktıkalyq orta­ly­ǵy» KeAQ-nyń ǵalym hatshysy Anar Fazyljan.

Seksııalyq jumystar bary­synda memlekettik til­diń bıznes, ǵylym, bilim, BAQ salalaryndaǵy qolda­ny­syn keńeıtý, qazaq tilin meńgertýdiń zamanaýı ádis­te­mesi, jańa álipbı emle­si­ne qatysty máseleler boıynsha pikirtalas ótedi.

Sońǵy jańalyqtar

Elorda ortalyǵynda avtokólik órtendi

Qazaqstan • 15 Qarasha, 2019

MMA: Jastardyń Bahreınde baǵy jandy

Sport • 15 Qarasha, 2019

Baspasóz róli – basty másele

Ádebıet • 15 Qarasha, 2019

Elordada Farıza Ońǵarsynova kóshesi ashyldy

Qazaqstan • 15 Qarasha, 2019

Qazaqstanǵa sheteldik bankter keledi

Ekonomıka • 15 Qarasha, 2019

Qostanaı fılarmonııasyna 75 jyl toldy

Rýhanııat • 15 Qarasha, 2019

Jańa úlgidegi kólikter

Qoǵam • 15 Qarasha, 2019

Balýandar Tarazda beldesedi

Kúres • 15 Qarasha, 2019

Grand Slam jarysynda beldesedi

Sport • 15 Qarasha, 2019

Meksıkalyqtyń qarsylasy atanýy múmkin

Kásipqoı boks • 15 Qarasha, 2019

О́zbek etnosynyń mádenı kúni atalyp ótti

Aımaqtar • 15 Qarasha, 2019

Qazaqstannyń 700 ártisi Reseıge estafeta joldady

Rýhanııat • 15 Qarasha, 2019

Uqsas jańalyqtar