Qazaqstan • 11 Qarasha, 2019

Eýrazııa - 2020 úshin mańyzdy syn-qaterler reıtıngi qandaı?

45 retkórsetildi

Elordada ótip jatqan «Astana Klýby» saıası forýmynyń besinshi mereıtoılyq otyrysynda jarııa bolǵan Eýrazııa - 2020 úshin mańyzdy 10 syn-qater reıtingi tómendegideı:

1. 2020 jyly AQSh-taǵy prezıdenttik saılaýdan keıingi ahýal
AQSh-tyń qazirgi prezıdenti Donald Tramp jańa merzimge qaıta saılaný kampanııasyn bastap ketti. Alaıda qarsylastary ony ımpıchmentpen qorqytýda. Álemniń jetekshi derjavasynyń saıası damýyndaǵy belgisizdik búkil Eýrazııa úshin eleýli syn-qaterge ulasýy múmkin.

2.  Jahandyq ekonomıkalyq quldyraý
Dúnıejúzine yqpal etetin kezekti ekonomıkalyq daǵdarys damýshy elderdegi ekonomıkalyq máselelerdiń saldarynan oryn alýy múmkin. Damyp kele jatqan naryqtarda kapıtaldyń ketýi áserinen valıýta baǵamy quldyrap, sonyń kesirinen kompanııalardyń qaryzǵa batý máselesi kúsheıetindikten, jahandyq daǵdarys oryn alýy boljanýda.

3. AQSh pen Qytaı teketiresiniń ýshyǵýy
AQSh pen Qytaı arasyndaǵy teketirestiń kúsheıý qaýpi byltyrǵy reıtıngtiń aldyńǵy qatarynan oryn alǵan. Másele 2020 jyly da ózektiligin joıǵan joq. Vashıngton men Beıjiń shıelenisin tolyqqandy strategııalyq qarsylyq dep ataýǵa bolady.

4.   Jahandyq qarýlaný jarysynyń jańa kezeńi
2019 jyly qyrǵı-qabaqty báseńdetýde bási joǵary bolǵan Jaqyn jáne orta qashyqtyqtaǵy zymyrandardy joıý jónindegi kelisiminiń kúshin joıǵanyna kýá boldyq. 2020 jyly álem strategııalyq qarý salasyndaǵy «oıyn erejeleriniń» jappaı joıylý yqtımaldylyǵyna tap bolady.  

5.  Tehnologııalyq ústemdik jarysynyń údeýi
Tehnologııalyq keńistiktiń geosaıası segmentasııasy aıqyn bola túsedi. Qytaılyq Huawei jáne ZTE kompanııalarynyń mysaldary IT-ónimderdi ótkizý naryǵyn aımaqtandyrý tetiginiń úlgisi dep sanaýǵa bolady.  

6.  Iranǵa qarsy áskerı soǵys
Iаdrolyq kelisimdi joıý Iran tóńiregindegi qarama-qaıshylyqtardyń odan ári ýshyǵýyna ulasýy múmkin. Irannyń geosaıası qarsylastarymen teketiresi kıberkeńistikke keń taralýy múmkin. Jaǵdaı Taıaý Shyǵystaǵy búkil qaýipsizdik júıesin qysymda ustaıdy.

7.  Koreı túbegindegi ıadrolyq daǵdarys
Soltústik Koreıanyń beıbit kelisimge kelý jáne AQSh-pen qarym-qatynasyn qalypqa keltirýdegi qadamdary baıaý qarqynmen júrýde. Eki tarap arasyndaǵy kelispeýshilikter arta úsken saıyn kelisimderdiń qurdymǵa ketý qaýpi kúsheıedi. Jaǵdaıdyń ýshyǵýyna 2020 jylǵy AQSh-taǵy prezıdent saılaýynan keıingi ahýal yqpal etýi múmkin.
 
8. Terrorızmniń jańa tolqyny
DAISh-tyń talqandalǵanyna qaramastan, terrorıstik toptar damýdyń jańa satysyna kóterilip, áreket etý aýqymyn keńeıte túsýde. Jalǵyz ózi kúres uıymdastyrǵandardyń qatary kóbeıýde. Budan bólek, álem musylmandar men mıgranttardyń ózge konfessııalar terrorızmi men «aq» terrorızm atalǵan toptardyń qurbany bolǵanyna kýá bolýda.    

9. Basqynshy ultshyldyq pen popýlızm tolqyny
Popýlızmdi saılaý úderisine tańý jáne saıasatkerlerdiń kúrdeli máselelerdi ońaı sheshýge degen nıeti qıratýshy áleýmettik qaqtyǵystardy kúsheıtedi, sondaı-aq etnıkalyq jáne dinı arazdyq qaýpin týdyrady.

10. Klımattyń ózgerýi týdyratyn aýqymdy máseleler
Iri derjavalar arasyndaǵy kıkiljińder men kelispeýshilikter 2020 jyly klımattyń ózgerýine qarsy kúresti túbegeıli toqtatý qaýpin týdyrady, bul basqa memleketterdiń ulttyq múddeni jeleý etken ózimshildik  saıasatyn júrgizýin jeńildetedi.

Eske salsaq, 11-12 qarasha kúnderi «Nazarbaev Ortalyǵynda» álemniń jetekshi dıplomattary men saıasatkerleriniń jáne sarapshylarynyń basyn biriktirgen saıası forým túrindegi halyqaralyq bedeldi pikirtalas alańy - «Astana Klýbynyń» besinshi otyrysy ótýde.

Klýbty uıymdastyrýshylar - Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń Qory jáne Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýty.

Klýbtyń mereıtoılyq otyrysynyń taqyryby: «Úlken Eýrazııa: jahandyq yntymaqtastyqtyń jańa qurylymy jolynda».

Klýb sarapshylary pikirtalasyna AQSh, Qytaı men Reseı úshtigi arasynda ýshyqqan teketirestiń aǵymdaǵy ahýaly, saýda proteksıonızmi men popýlıstik kóńil-kúıdiń artýy, sondaı-aq Iran men Soltústik Koreıa tóńireginde jańa shıelenisterdiń boı kóterýi syndy máseleler arqaý bolmaq.  

Sharanyń eń basty oqıǵasy Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń tóraǵalyǵymen erteń ótetin Klýbtyń plenarlyq otyrysynda «Úlken Eýrazııany qurý: seriktestiktiń jańa úlgisi» taqyryby talqyǵa túsedi.

Sońǵy jańalyqtar

О́z qarjysyna kitaphana salǵan

Aımaqtar • Búgin, 10:08

Sabannan jasalǵan qalashyq

Aımaqtar • Búgin, 10:05

Mýngııamen judyryqtasýy múmkin

Sport • Búgin, 10:04

Almatydan 356 km qashyqtyqta jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 09:55

Otanǵa qyzmet – ortaq paryz

Qoǵam • Búgin, 09:48

Kóp balaly otbasylar baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 09:42

Aýylǵa kel, jas dáriger

Aımaqtar • Búgin, 09:37

Ashyq ári ádil áleýmettik saty

Qoǵam • Búgin, 09:12

О́lketaný órenderdiń óresin ósiredi

Aımaqtar • Búgin, 09:09

Tarıh. Tulǵa. Túrkistan

Rýhanııat • Búgin, 09:06

Adamdyqtyń qaınary

Rýhanııat • Búgin, 08:55

Berik Ýálı: Abaı men Alash

Rýhanııat • Búgin, 08:54

Qoǵamdyq uıym ókilderimen kezdesti

Qazaqstan • Búgin, 08:43

Alty kólik qar qursaýynan shyǵaryldy

Aımaqtar • 18 Qańtar, 2020

Áskerı jaýyngerlik daıarlyq kezeń bastaldy

Aımaqtar • 18 Qańtar, 2020

Elordanyń «Búkir kópiri» tekseriledi

Qoǵam • 18 Qańtar, 2020

Roman Sklıar Tılo Klınnermen kezdesti

Úkimet • 18 Qańtar, 2020

Shahrat Nuryshev Ýfýk Ekıdjıdi qabyldady

Úkimet • 18 Qańtar, 2020

Nur-Sultanda qar kúni atap ótiledi

Qoǵam • 18 Qańtar, 2020

Shymkentte aptanyń bir kúni poezııaǵa arnalady

Rýhanııat • 18 Qańtar, 2020

18 qańtarǵa arnalǵan aýa-raıy boljamy

Qazaqstan • 18 Qańtar, 2020

Almaty jasyl qalaǵa aınalady

Ekologııa • 17 Qańtar, 2020

Elimizde UFC TV telearnasy iske qosyldy

Sport • 17 Qańtar, 2020

Uqsas jańalyqtar