Rýhanııat • 20 Qarasha, 2019

Tárbıe men oqytýdyń sabaqtastyǵy

140 retkórsetildi

«Qazaqstan tarıhy» pániniń basty erekshelikterine toqtalar bolsaq, birinshi maqsat – Qazaqstan tarıhyn prosess turǵysynda, atap aıtqanda, osy terrıtorııada oryn alǵan tarıhı prosesterdiń birizdiligi men birtutastyǵyn saqtap, spıraldyq damý negizinde birtutas tarıhı faktilerdi qabyldaıtyn álem kartasyn oqýshyǵa ıgertý boldy. Ekinshi maqsat – ejelgi dáýirden búginge deıingi, atap aıtqanda 1 mln jyl buryn jáne XXI ǵasyr aralyǵyn qamtıtyn uzaq merzimdi tarıhtyń áleýmettik, mádenı, saıası, ekonomıkalyq qalyptasý jáne damýynyń negizgi kezeńderin oqytyp qana qoımaı, Uly dala kóshpeliler órkenıeti men Qazaq memlekettiligi tarıhyn oqýshylardyń birtutas qabyldaýyna qol jetkizý. Úshinshi maqsat – Qazaqstan tarıhynda óshpes iz qaldyrǵan tarıhı tulǵalardyń rólin taldaý, júıeleý, sol arqyly qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrý, osy tulǵalardaı týǵan Otanyna eleýli eńbek etý qundylyǵyn oqýshylarǵa jetkizý kózdeldi.

Osy turǵyda, sabaq barysynda tarıhı málimetterge saraptama jasaý, derekter men jádigerlerdi, faktiler men qubylys, uǵymdardy ıge­rý arqyly synı turǵydan ba­ǵa berý, búgingi oqıǵalardyń ma­ńyzyn túsinýde tarıhı bilimdi qol­daný, dáıekti qorytyndylar ja­saý daǵdylaryn damytý qolǵa alyndy. Sabaqtan tys ýaqytta ta­rıhı murany saqtaý jáne ony keleshek urpaqqa jetkizý maq­satynda Qazaqstan tarıhy, Qazirgi álemdegi Qazaqstan, Geo­grafııa, О́ner, Qazaq tili jáne ádebıeti pánderiniń oqý baǵdar­lamalarynyń negizinde «Týǵan elge taǵzym» ólketanýlyq-zert­teý ekspedısııasy, «Eki apta aýyl­da» áleýmettik tájrıbesi, «100 kúıdiń tarıhy», «Qazaq án­deri», «Zııatkerlik mektep oqýshy­syna oqýǵa usynylatyn 100 ki­tap» jáne basqa da kóptegen áleý­mettik jobalar dúnıege keldi. Mysaly, «Týǵan elge taǵzym» ekspedısııasynyń «Qazaqstannyń ejelgi qalalary» marshrýtymen Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń oqýshy­lary Saraıshyq, Oty­rar, Saýran, Saıram, Bozoq qala­la­­ryna saıahat jasady, arheo­lo­­gııa­lyq ekspedısııalarǵa qa­tys­ty. Bul Qazaqstan tarıhy baǵ­dar­lamasynyń 7-synybynda qaras­tyrylǵan «Tarıhı oqıǵalar men prosesterdiń sabaqtastyǵyn sı­pat­taýdaǵy «Uly dala» uǵymyn qol­daný» maqsatyna sáıkes kele­di. Budan ózge ekspedısııanyń aı­­shyq­ty marshrýttarynyń biri – «Semeı jáne Jıdebaı ólkesi». Joǵary synypta Qazaq tili já­ne ádebıeti páninen Muhtar Áýe­zov­tiń «Abaı joly» romanyn bir toqsan oqıtynyn eskersek, oqý­shylardyń ekspedısııa barysynda Abaı úıindegi alǵan áser­lerimen bólisken esselerin oqý túrli patrıottyq sezimderge jete­leıtinin atap ótkim kele­di. 7 synyptarǵa arnalǵan Qazaqstan tarıhynda «Kúı, ańyz, she­jire, epostyq jyrlardyń tarıhı d­e­rek­kózi retindegi mańyzdy­ly­ǵyn aıqyndaý» bólimi bar. Osy negizde elimizdegi 20 zııatker­lik mekteptiń órenderi óz aımaq­taryna qatysty 5 kúıdiń tarıhyn zertteý jobasyn júzege asy­ryp keledi. Nátıjesinde, «100 kúıdiń tarıhy» jobasy ar­qy­ly ár aımaǵymyzdaǵy oryn al­ǵan oqıǵalardyń negizinde hal­qymyzdyń mádenı murasyn zertteýge qol jetkizdik. Osy arqyly elimizdiń bilim berý júıesiniń damý jolyndaǵy betburysty ke­zeń – jańartylǵan orta bilim maz­munynyń negizi qalanǵan ýaqytta biz, jas mamandar retinde, jańa ǵasyrdaǵy qazaq mektebiniń zamanaýı mazmunyn qalyptastyrýǵa úles qosyp kelemiz.

О́z kezeginde Nazarbaev zııat­ker­lik mektepteriniń gýmanı­tar­lyq baǵyttaǵy Qazaqstan tarıhy, Qazirgi álemdegi Qazaqstan, Geografııa, О́ner, Qazaq tili jáne ádebıeti, Orys tili jáne ádebıeti, Dúnıejúzi tarıhy pánderindegi kontenttiń tárbıelik komponentin jáne atalǵan pánderdegi aımaqtyq erekshelikterdiń eskerilýin zerdelegen saraptamalyq toptyń músheleri – Nazarbaev zııatkerlik mektepterin damytý departamenti dırektorynyń orynbasary, magıstr Aıda Aǵadil, Oral qala­syn­daǵy zııatkerlik mektebi dırektorynyń orynbasary, qa­zaq tili jáne ádebıeti pániniń muǵa­lim-moderatory Elvıra Aı­dy­nalıeva, Taldyqorǵan qa­la­syndaǵy zııatkerlik mektebi dı­rek­torynyń orynbasary, tarıh pániniń muǵalim-eksperti Roza Bı­taeva, Pavlodar qalasyndaǵy zııat­kerlik mektebiniń tarıh pániniń muǵalimi, magıstr Nurbolat Te­mı­rov, О́skemen qalasyndaǵy zııat­kerlik mektebi dırektorynyń orynbasary, muǵalim-ekspert Gúlshat Muhtarhanova sekildi áriptesterimizben NIS programme baǵdarlamasy aıasynda tárbıe sa­lasyndaǵy gýmanıtarlyq teh­no­logııalardyń mańyzyn sa­raptadyq.

Bilimniń damýy – búgingi adamzat órkenıetiniń ólshemi, qoǵam damýynyń basty kórsetkishi bolyp qala beredi. Qazirgi qoǵam men onyń asa shapshań ómir yrǵaǵy únemi jetilip, jańaryp otyrýdy talap etedi. Bilim júıesiniń negizgi mindeti – ǵalamdyq báse­kege qabiletti, bilimdi urpaq qa­lyp­tastyrý.

Táýelsizdikke qol jetkizip, memleketimizdiń strategııalyq ba­­ǵyt­­tary anyqtalǵan sátte Tuń­­ǵysh Prezıdent – Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaev bilim salasynyń basymdyǵyn kóterip, halqymyzdyń ıntellektýaldy damýynyń basty dińgegin bilim men ǵylym dep aıqyndady. Atap aıtý kerek, qazaqstandyq bilim berý osy bastamalardyń aıasynda buryn-sońdy kórmegen, qarqyndy ilgerileý kezeńine aıaq basty. Ǵalamdyq ınnovasııalyq tolqyndar kúshi halqymyz ben qoǵam ómiriniń yrǵaǵyn lezde ózgertýde. Búgingi tańda oqý, úz­diksiz oqý, bilimdi jetildirý adam ómiriniń ajyramas bóligine aınaldy. Bilim salasyn jańartýǵa arnalǵan ulttyq joba quramynda, mekteptegi oqý baǵdarlamasynyń ulttyq mazmunyna kóptegen peda­gogıkalyq qyzmetkerler men ǵalymdardyń ólsheýsiz eńbe­gine negizdelgen qoltańba bar eken­digin atap ótemin.

 

Juldyz SÚLEIMENOVA,

Almaty qalasy fızıka-matematıka baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń dırektory,
PhD doktory

 

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Búgin, 12:38

Oralda jastar bastamalaryn qoldaý jaqsy

Aımaqtar • Búgin, 11:30

Táýligine 15-16 tonna sút alynady

Aımaqtar • Búgin, 09:20

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Búgin, 08:34

Sýbsıdııanyń jańa talaptary

Ekonomıka • Búgin, 08:29

Bıznesti jandandyratyn bastamalar

Parlament • Búgin, 08:22

Ekijaqty iskerlik baılanys nyǵaıady

Prezıdent • Búgin, 08:16

«Iokerıtten» jeńildi

Hokkeı • Búgin, 08:15

Qazaqstan tórtinshi topta

Fýtbol • Búgin, 08:13

Pedagogterge paıdaly shara

Rýhanııat • Búgin, 08:09

Adaldyq eshkimdi aldamaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:06

Ǵylym men bıznestiń únqatysýy

Qoǵam • Búgin, 08:02

Mal urlyǵy – qoǵamdyq másele

Qoǵam • Búgin, 07:58

Meshitti salǵanymen, qaramaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:57

Qoldaý jumystary jalǵasady

Qoǵam • Búgin, 07:54

Onlaın-oqyrman

Tehnologııa • Búgin, 07:52

«Bastaý»: jańa býyn kınosy

Kıno • Búgin, 07:51

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Búgin, 07:40

MÁMS: qanatqaqty joba oń nátıjesin berdi

Medısına • Búgin, 07:34

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Búgin, 07:32

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Búgin, 07:20

Ajyramas dúnıeniń adamy...

Rýhanııat • Búgin, 07:17

Uqsas jańalyqtar