Ádebıet • 28 Qarasha, 2019

Hat qorjyn (28.11.19)

5110 retkórsetildi

...jańalyǵyn jetkizedi

Kovorkıng ortalyǵy ashyldy

Bıyl «Jastar jyly» aıasynda aýdan jastary úshin oń ózgerister oryn alýda. Sonyń biri – Mańǵystaý aýdandyq jastar re­sýrs­tyq ortalyǵynyń janynan ashylǵan jastarǵa arnalǵan kovorkıng ortalyǵy.

Jastarǵa arnalǵan kovorkıng ortalyǵy – stýdentter men basqa jastarǵa resmı jáne beıresmı bilim alýǵa, bos ýaqytyn tıimdi paı­da­lanýǵa, jeke jáne toptyq jumystardy uıymdastyrýǵa, ınternet qoldaný múmkindigi joq jastarǵa aqparat izdeýge arnalǵan tegin keńis­tik.

Atalǵan ortalyq aýdan jastarynyń ýaqytyn tıimdi paıdalanýǵa baǵyttalǵan jobalardyń jumysyn júrgizý, jastar men jasós­pirimderdiń shyǵarmashylyq áleýetin arttyrý, jastar arasynda ınnovasııalyq jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardy meńgerýge baǵyttalǵan oqytý sharalaryn uıymdastyrý, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıiniń tómendeýi men kásipkerlik saýattylyqtyń damýyna jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan.

Munda jastar men jastar uıymdaryna arnalǵan aǵymdaǵy jáne keleshektegi jobalardy talqylaý alańynyń jumysyn júrgizý, jastardyń shyǵarmashylyq jáne ǵylymı jumyspen aınalysýyna múmkindik jasaý, jastarǵa arnalǵan zamanaýı, aqparattyq tehnologııa­larmen jabdyqtalǵan jáne ınternet jelisimen qamtamasyz etilgen tegin keńistik qalyptastyrý, jastardyń ózin-ózi damytýy úshin ashyq keńistik qurý, jastardy aqparattandyrý jáne olarǵa keńes berý, jas­tardy ómirlik mańyzy bar daǵdylarǵa úıretý kózdelip otyr.

«Kez kelgen jas ortalyqqa kelip, tegin wi-fi júıesin qoldanyp, ózine qajetti aqparatty alýyna, dostarymen qosylyp qyzyqty kitaptar oqyp, olardyń mazmunyn talqylaý múmkindigine ıe bola alady. Kovorkıng ortalyǵy jastarǵa arnaıy jumys reglamentine saı qyzmet kórsetedi. Kez kelgen jas kovorkıng ortalyǵynyń qyzmetin tegin paıdalana alady», deıdi «Mańǵystaý aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵy» KMM dırektory Allabergen Qonarbaev.

 

Adaıbek KÁDIRJANOV

Mańǵystaý oblysy,

Mańǵystaý aýdany

 

...qaýiptenedi

Japondar ınternetke ılikpeıdi

Búgingi tańda adamzat ǵumyrynyń tórtten bir bóligin ınternet alady eken. Kóbisi bostan bosqa telmirýmen ýaqyt ótkizedi. Dúnıejúzilik sa­rap­shylar esebi boıynsha, ınternetke árbir adam kúnine shamamen 6 sa­­ǵat, 42 mınýtyn arnaıdy desedi. Bul – bir jyldyń 100 kúnine teń.

Sońǵy 25 jylda ǵylym men tehnıka qatty qaryshtap damydy. Mobıldi qosymshalar, planshetter, telefondar aınalymǵa engizile bas­tady. Osynyń nátıjesinde kitaptan telefonǵa, qala berdi ǵalamtorǵa jipsiz baılanatyndar kóbeıdi. Tipti alpaýyt Ulybrıtanııa elinde qulaq aýrýymen aýyratyn jastardyń sany 60 paıyzǵa jetken. Sonymen qatar tehnologııanyń otany sanalatyn Japonııada kózildirik taǵatyndardyń úlesi artqan. Basym kópshiligi jas jetkinshekter. Osyndaı derttiń aldyn alý úshin, qazir mektep oqýshylaryna ınternetti paıdalanýda arnaıy shekteýler qoıǵan. Bul eldiń halqy ınternetke orta eseppen eń kóp degende kúnige 3 saǵattan asa ýaqytyn bóledi eken. Sonyń nátıjesinde ǵalamtorda az ýaqyt ótkizetinderdiń kóshin – Japonııa bastap tur.

Internet tilin bilgenge – paıda, bilmegenge quzben para-par. Paıda oılamaı, ardy oılap jatqandar ol álemde az kezigedi. Kezinde ǵalamtor shyqqanda mynadaı bir sóz qatar shyqqan edi. «Kompıýterde otyrǵandardy, kitap oqyǵandar basqarady» degen. Hosh! Solaı – bolsyn-aq. Biz japon halqynyń qalaı bul indettiń aldyn alǵanyn kórdik. Endeshe kesh bolmaı turǵanda bizge de bir jolyn tabý kerek. Internet adamzatty emes, adamzat ınternetti basqarsyn demekpin.

 

 Oljas JOLDYBAI

 

...keńes beredi

Kıim taratý – sińisip ketken dástúr

Qaıtys bolǵan kisiniń artynan jyrtys, tábárik, kıim taratý – qazaq halqynyń salt-dástúrine sińisip ketken úrdister. Munyń bárin musylman halqymyzdyń qaıtqan kisiniń atynan sadaqa berý nıetimen jasaıtyndyǵy belgili. Islam dini boıynsha, qaıtys bolǵan kisiniń atynan sadaqa berýge bolady jáne onyń saýaby ólige tıedi dep esepteledi. Iаǵnı, bul amaldar sadaqa nıetimen jasalýy qajet. Osyndaı nıetpen jasalǵanda sharıǵatqa eshqandaı qaıshylyǵy joq, qaıta kerisinshe, qup kórinedi. Biraq bul amaldar shamasy kelmeıtin adamdarǵa júktelmeıdi. Iаǵnı, shamasy keletin adamdar ǵana jasaýyna bolady, al shamasy jetpeıtinderdi dinimiz buǵan májbúrlemeıdi.

Al qaraly úıde tamaq pisirýge keletin bolsaq, ıslam dini boıynsha ol úıde tamaq pisirip, qonaqtarǵa dastarqan jaıý emes, kerisinshe kóńil aıtyp kelgen týystary men kórshileriniń qaraly úıge tamaq ala kelýi ósıet etiledi. Alystan kisiler kelgende olarǵa tamaq berýdiń eshqan­daı sókettigi joq. Qazirgi kezde qaraly úılerde «basqalardyń aldyn­da uıatqa qalmaıyq», «jurt kúlmesin» degen oımen toı sekildi das­tarqandy jaınatyp tastaıtyn ádet beleń alyp barady. О́zi qara ja­mylyp, qaıǵyǵa batyp otyrǵan shańyraq dastarqandaryn jaınatyp qoıý úshin shyǵynǵa belsheden batyp, keıbireýleri qaryzdanyp, qaı­ǵysyna qaıǵy jamaıdy. Bul, árıne din turǵysynan da quptarlyq dúnıe emes. Sondyqtan aýyl aqsaqaldary men moldalary aqyldasa otyryp, osyny boldyrmaýdyń jolyn qarastyrý qajet.

 

A.ÁDILBAEV,

ıslamtanýshy

 

...alǵys bildiredi

Qylqalam sheberlerine qanat bitirdi

Jýyrda Qostanaı oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıynda «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda qylqalam sheberleriniń «Jas tolqyn – 2019» respýblıkalyq baıqaýy ótken bolatyn. Atalǵan baıqaýǵa 131 jas avtor ótinish berip, sonyń ishinen 73 sýretshi irikteý kezeńine joldama aldy. Baıqaýda oblystyq Sýretshiler odaǵynyń tóraǵasy Vadım Bykov bastaǵan qazylar 4 atalym boıynsha jeńimpazdardy anyqtady.

Atalǵan alamanda júldegerler qataryna ilikkenimiz úshin erekshe qýandyq. Bul baıqaýdyń taǵy bir ereksheligi, Sýretshiler odaǵynyń beldi músheleri Aleksandr Zaharchenko men Tatıana Barınova sııaqty kásibı mamandar baıqaýǵa qatysqan jas sýretshilerge óz tájirıbeleri boıynsha sheberlik-synyptaryn ótkizip, dáris oqydy. Osy rette baıqaýdy uıymdastyrýshy Qostanaı oblysy ákimdigine, Sýretshiler odaǵynyń Qostanaı oblystyq bólimshesine úlken alǵys bildirgimiz keledi.

 Ersin TEMIRǴALIEV,

Á.Ysmaıylov atyndaǵy balalar kóremsýret mektebiniń beıneleý óneri jáne syzý pániniń oqytýshysy

Qaraǵandy oblysy,

Shahtınsk qalasy

 

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda Abaı klýby ashyldy

Rýhanııat • Keshe

Dımash Qudaıbergen tyńdarmandaryna alǵys aıtty

Rýhanııat • 14 Jeltoqsan, 2019

Ǵalymdar: Adam qysta az jumys isteýi kerek

Qoǵam • 14 Jeltoqsan, 2019

Neımar «Barselonany» taǵy da sotqa berdi

Fýtbol • 14 Jeltoqsan, 2019

Atyraý oblysy Táýelsizdik kúnin atap ótti

Aımaqtar • 14 Jeltoqsan, 2019

Mańǵystaýda «Jyl adamy - 2019» anyqtaldy

Aımaqtar • 14 Jeltoqsan, 2019

Aqtaýda turǵyn úı paıdalanýǵa berildi

Aımaqtar • 14 Jeltoqsan, 2019

Almatylyqtarǵa memlekettik marapat tapsyryldy

Aımaqtar • 14 Jeltoqsan, 2019

Atyraýlyqtar taǵy da úzdikter qatarynda

Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Uqsas jańalyqtar