Bul kúnge qalaı jettik? Táýelsizdik tańy atar tusta biz qandaı boldyq? Qaı qoǵamda, qalaı ómir súrip jatqan edik? Oıymyzdy sol kezeńderden bastasaq, keshegi kúnniń qıyndyǵy men búgingi kúnniń jetistigi aıqyn kórinedi.
Qaıta qurý jáne odan keıingi qýatty memleket – KSRO-nyń quramynda bolǵan respýblıkalardyń táýelsizdigi, sondaı-aq ótken ǵasyrdyń 90-jyldarynda bastalǵan áleýmettik, ekonomıkalyq, saıası, quqyqtyq reformalar óz maqsattaryna oraı memlekettiń jalpyadamzattyq, qoǵamdyq-saıası, rýhanı-adamgershilik, áleýmettik-ekonomıkalyq arqalyǵy men tireýin jańartýdy jarııalady. Biraq qaıta qurý kezeńinde jáne táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda birneshe ondaǵan jyldardaǵy kommýnıstik júıede qalyptasqan qoǵamdyq sanany jáne saıası túsinikti qaıta ózgertý, sondaı-aq memleketti demokratııaǵa qarsy rejimde basqarý boıynsha qurylǵan qoǵamdyq-saıası qurylymdy, memlekettiń quqyqtyq tireýin qaıta qalyptastyrý kóptegen qıyndyqtar týǵyzdy. Osyndaı óte kúrdeli jaǵdaıda qaıta qurýdyń jáne saıası reformalardyń kózdegen maqsaty naqty is-áreketter men baǵdarlamalardyń bolmaýyna baılanysty naqtylanbaǵandyqtan, ekonomıkalyq tirek pen áleýmettik jetistikter keri áser berdi.
Bizdiń kópshiligimiz tarıhı-saıası beı-bereketsizdiktiń kýási boldyq. Onyń negizinde jekelegen qarsy turýshylyqtar men janjal týǵyzǵan jaǵdaılar jáne ultaralyq qaqtyǵystar da kórinis bergeni jasyryn emes.
XX ǵasyrdyń sońǵy on jyly osyndaı oqıǵalarmen sıpattaldy. Biri sosıalıstik elderdiń, ekinshisi ótken zamanda osyndaı qubylystardyń kólemi boıynsha alda bolǵan kapıtalıstik elder lageriniń basynda turǵan KSRO men AQSh qalyptasqan jalpyálemdik tártipti buzýǵa ákelip soqtyrǵan aýqymy keń qaıta qurýlardyń negizgi bastaýshysy boldy. Álemdik saıası ahýal kóptegen myqty memleketterdiń múddelerine yqpal etetin bolǵandyqtan, Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin myna álem taǵy da quryp ketýdiń aldynda turdy.
Osyndaı jahandyq sıpattaǵy «qaıta bólýdiń» sońynda bizder – qazaqstandyqtar 1991 jylǵy 16 jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdik alýymen úlken jeńiske jettik. Bul jeńis bizden qýatty kúsh pen úlken shydamdylyqty talap etti. Barlyq qaıta qurýlarǵa qaramastan, qazaqstandyqtar eńseli memlekettiń joǵary deńgeıge kóterilý jolynda saıası, áleýmettik, ekonomıkalyq kataklızmalardyń barlyǵynan moıymaı ótti. Osyndaı barlyq synaqtarǵa shydap, jeńiske jetý úshin Tuńǵysh Prezıdentimiz – Ult kóshbasshysy Nursultan Nazarbaevqa degen halyqtyń úlken senimi negizgi qoldaý boldy. Memleket basshysy óz eliniń patrıoty retinde elimizdiń bolashaǵyn bıikten kórip, sol bıik belesterdi baǵyndyrý jolynda aıanbaı eńbek etýde. Halyq aıtqandaı, bizdiń Prezıdent sııaqty adamdar 100 jylda bir-aq ret týady. Nursultan Nazarbaevty – Ult kóshbasshysyn, jahandyq ıadrolyq qarýǵa qarsy qozǵalystyń bastamashysy, bitimgershi, saıası grossmeıster, ıntegrasııalyq úderisterdiń ulttyq talǵamy, saıası salmaǵy, qozǵaýshy kúshi, ıdeıalardyń generatory dep ataıdy, al eń negizgisi Elbasyna halyq senedi.
Memleketimizge basshylyq jasaǵan jyldar ishindegi Nursultan Nazarbaev usynǵan qaı ıdeıany alyp qarasańyz da, ýaqyt óte kele, Elbasy bastamalary ózekti bolyp, basty qajettilikke aınalady, qazirgi álemniń talaptaryna jaýap beredi, ol saıası, ekonomıkalyq, áskerı, aımaqtyq, dinı jáne basqa da halyqaralyq uıymdardyń negizgi baǵytyn quraıdy.
Jaratylysynan birtýma Ult kóshbasshysy, sarqylmaıtyn tabıǵı daryn ıesi, ustanymyna berik, rýhanı baılyǵy mol Nursultan Nazarbaev ótken júzjyldyqtaǵy eń uly saıasatkerlerdiń ǵalamat qasıetterin óz boıyna jınaǵan. Tanymal memleket qaıratkeri Ahmetjan Esimov: «Egemen Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti álemge tanylǵan tulǵa, ol tarıhta tuńǵysh bolǵandyǵyna baılanysty qalmaıdy. Bul jaǵdaıda «tuńǵysh» delingen rettik sany óte mańyzdy emes. Dara tulǵanyń tarıhtaǵy rólin baǵalaýǵa áser etetin asa mańyzdy faktorlar bar», dep máseleniń mánisin dál taýyp kórsetti.
Fransýzdyń áıgili fılosof-materıalısi Denı Dıdro olardyń shyǵýyna jáne damýyna qoǵamdyq jaǵdaı bolǵan jerde, qolaıly kezeń týǵanda uly daryndylar ómirge keletini týraly óte durys aıtqan. Qazaqstan úshin sondaı jaǵdaı, sóz joq, Qazaqs
