Aımaqtar • 29 Qarasha, 2019

Týǵan dalanyń móldir aspany

25 retkórsetildi

Almatydaǵy Ortalyq memlekettik mýzeıinde Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylýyna arnalǵan «Qazaqstan respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á. Nazarbaev ıadrolyq qarýsyz álem úshin» atty kórmesi ashyldy.

Táýelsiz Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyz álem úshin kúresindegi alǵashqy batyl qadamdarynyń biri – Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylýy edi. Ol keinde Semeı polıgony 1947 jyldyń 21 tamyzynda KSRO Mınıstrler Keńesiniń sheshimi boıynsha qurylǵan bolatyn. Qazaq dalasyna alapat alǵashqy ıadrolyq synaq 1949 jyly 29 tamyzda aýada jasaldy. Sóıtip, ólkeni jarylystar alańyna aınaldyrý barysyndaǵy týǵan jerd ýlaǵan synaqtardyń zardaptary qorshaǵan ortaǵa, búgingi  jáne bolashaq urpaqtyń densaýlyǵyna jaısyz qaýipti áserin tıgizip,  orny tolmas qaıǵyǵa dýshar etti. Sońǵy jarylys 1989 jyldyń 19 qazanynda júzege asyryldy. Dál osy 1989 jyly álemdegi ıadrolyq jarylysty toqtatýdy jaqtaýshylar men qazaqstandyq belgili qoǵam qaıratkeri Oljas Súleımenovtiń bastamasymen «Nevada – Semeı» qozǵalysy quryldy.

1991 jyldyń 29 tamyzynda Qazaqstan Prezıdenti N.Á. Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn resmı túrde jabyldy. Bul jaǵdaı týraly Memleket basshysy: «Qazaqstan, bizdiń jańa memleketimizdiń kúsh-qýaty ıadrolyq bulshyq etterin kórsetýde emes, kerisinshe, olardy qoldanbaýda jáne tolyqtaı bas tartýda dep birden jáne máńgilikke sheshim aldy. Jáne bul bizdiń memlekettiligimizdiń – jalpyulttyq ıdeıa rangyna shyǵarylǵan búkilhalyqtyq aqyl-oıymyzdyń temirqazyǵy boldy. 1991 jyldyń 29 tamyzynda is júzinde jahandyq ıadro tarıhynda jańa dáýir bastaldy», - dedi.

Iаdrolyq áleýetten óz erkimen bas tartýdaǵy Qazaqstannyń qyzmetin moıyndaǵan BUU Bas Assambleıasy 29 tamyz – Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy kúni dep jarııalady. Bul álemdik tarıhta ıadrolyq synaq polıgonyn halyqtyń erkine saı japqan alǵashqy  jaǵdaı edi. Osylaısha, Qazaqstan álemdik antııadrolyq qozǵalystyń kóshbasshysy jáne beıbitshilik kindigi boldy.

Kórmeniń maqsaty: álemdik qaýymdastyqtaǵy Qazaqstannyń orny men rólin, ıadrolyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdegi Qazaqstannyń úlesin kórsetý.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á. Nazarbaev ıadrolyq qarýsyz álem úshin» atty kórme eki bólimnen turady:

  • birinshi bólimde mýzeı qoryndaǵy atom polıgonyn jabýdaǵy Tuńǵysh Prezıdenttiń róli men sińirgen eńbegin kórsetýge arnalǵan materıaldar kórsetiledi;
  • ekinshi bólimde mýzeı qoryndaǵy alǵashqy keńestik atom bombasyn qurý týraly qujattar, Semeı polıgonynyń ornalasý kartasy, fotoqujattar, gazet, kitap, plakat jáne basqa da zattaı derekter qoıylǵan.

Kelýshilerdi QR Prezıdenti muraǵatynyń qujattyq materıaldary men «Nevada-Semeı» halyqaralyq qozǵalysy komıteti usynǵan materıaldar, «Ǵylym Ordasy» Ortalyq ǵylymı kitaphanasynyń  Semeı ıadrolyq polıgonyna arnalǵan kitap kórmesi erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady. Kórmeniń materıaldarymen alǵash tanysqan mektep oqýshylary júrekti túrshiktiretin sýretterdi kórip, kezinde Elbasynyń ońdy sheshim qabyldaǵanyn túsindi.Týǵan dalanyń aspany búgingi kúni ashyq ekenine rııasyz senimmen mýzeıden kóńilderi kóterilip qaıtty. Olardyń kóz aldarynda týǵan dalanyń módir aspany.

                                                                                                                            

ALMATY

 

 

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazalyda retro-festıval ótti

Aımaqtar • Keshe

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • 06 Jeltoqsan, 2019

Oralda jastar bastamalaryn qoldaý jaqsy

Aımaqtar • 06 Jeltoqsan, 2019

Máslıhattar depýtattarymen kezdesý ótti

Qazaqstan • 06 Jeltoqsan, 2019

Qonys aýdarýshylardy qoldaý qandaı?

Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2019

Táýligine 15-16 tonna sút alynady

Aımaqtar • 06 Jeltoqsan, 2019

Uqsas jańalyqtar