Medısına • 10 Jeltoqsan, 2019

Týberkýlez derti eki saǵatta anyqtalady

25 retkórsetildi

Negizgi maqsat qurt aýrýynyń aldyn-alý jáne ólim-jitimdi azaıtý. Aǵymdaǵy jyldyń 10 aıynda Aqmola oblysynda týberkýlez dertiniń taralý deńgeıi 13,7 prosentke  tómendegen. О́lim-jitim kórsetkishi  1,4 prosentti qurap otyr. Sala mamandary óńirdegi derttiń taralý deńgeıin saralap, emdeýdiń tyń tásilderin qoldanatyndaryn aıtyp otyr.    

Qazirgi ýaqytta týberkýlezdi zerthana ádisimen anyqtaý tolyqtaı jetildirilýde. Mysaly, týberkýlez aýrýy qozdyrǵyshynyń dárige sezimtal nemese tózimdi ekenin anyqtaý úshin buryn 1-2 aı ýaqyt qajet bolsa, qazir G-Xpert ap­paratynyń kómegimen bul suraqtyń jaýaby nebári 2 saǵatta daıyn bolady. Ozyq ınnovasııalyq zerthanalyq tehnologııalar týberkýlezdi jáne kóptegen dárilerge tózimdilikti jedel anyqtaýǵa múmkindik beredi jáne sonyń nátıjesinde naýqasqa qajetti em ýaqytyly taǵaıyn­dalady.

–Bizdiń elde týberkýlez dertimen kúresýge serpin berip otyrǵan «Densaýlyq» baǵdarlamasy bar. Epıdemıologııalyq jaǵdaıdy birqalypty ustap, taralý deńgeıin tómendetý maqsatynda 2020 jyly 100 myń  adamǵa shaqqanda  jańa aýyrǵandardyń sany 50-den aspaýy kerek. Bolashaqta bul dertten kóz jumatyndar múldem bolmaýy kerek,–deıdi oblystyq týberkýlezge qarsy kúres dıspanseriniń bas dárigeri Qasymjan Táshmetov.

Qazaqstan Respýblıkasynyń «Densaýlyq» baǵdarlamasyn  iske asyrý kezeńinde  2016-2025 jyldarǵa arnap týberkýlezdi baqylaýdyń jańa modelin qalyptastyrǵan bolatyn. Model boıynsha  ortalyq qyzmeti bir arnaǵa toǵysyp, atalǵan sala mamandarynyń jumysyn jeńildetken. Aq halattylardyń jumysy saralanyp, árqaısysyna ózindik mindet júktelgen. Tipti sala mamandary endi naýqastardy uıaly telefon ıaǵnı smartfon kómegimen qadaǵalap otyrýǵa múmkindik alǵan. Úı jaǵdaıynda em-dom alyp júrgen naýqastar  beıne baılanysqa shyǵyp dárini qabyldaý ýaqytynda esep berip turady.     

–Týberkýlezdiń aldyn-alýdyń birden bir joly ol balalarǵa ómirge kelisimen qoıylatyn ekpeler. Al eseıe kele mindetti túrde dárigerdiń tekserýinen ótip turý kerek. Flıýorografııalyq tekseris óte mańyzdy. Memlekettik jáne jekemenshik mekemeler birlesip jumys júrgizilýde. Áıtse de ekpe jasatýdan bas tartyp jatqandar da bar. Ata-analarǵa balalaryna ekpe jasatýdan qoryqpaı, aýrýdyń aldyn alýǵa shaqyramyz, deıdi oblystyq  baqylaý jáne taýar qaýipsizdigi basqarmasy jetekshisiniń orynbasary Serik Omarhanov.

Týberkýlez dertin tegin emdeýge barlyq jaǵdaı jasalǵan. Týberkýlezdi joıý úshin, qoǵamnyń densaýlyq saqtaý júktemesine densaýlyq saqtaý qyzmetkerleriniń kúshi ǵana emes, sonymen birge búkil halyqtyń  joǵary belsendiligi, áleýmettik mindettemeleri   qajet.

Sońǵy jańalyqtar

Taraz turǵyndary baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Shymkent qalasynyń jańa ákimi taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:14

Qoǵam qaıratkeri Kamal Burhanov ómirden ozdy

Rýhanııat • Búgin, 10:55

Kásipkerlikti qoldaý jalǵastyrylady

Saıasat • Búgin, 08:05

«Aqylǵa sáýle qonbasa...»

Qoǵam • Búgin, 08:03

Balýandar Eýropadan tabysty oraldy

Kúres • Búgin, 07:56

Boksshylar álemdik reıtıngte joǵarylady

Kásipqoı boks • Búgin, 07:55

Qazaqy as: dástúr men dám

Rýhanııat • Búgin, 07:51

Terezeden qarama...

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Qurylymyna saı ataýlary da ózgerse...

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Zańsyz is-árekettiń jolyn kesti

Qoǵam • Búgin, 07:45

Qyzmet barysynda qaza tapty

Rýhanııat • Búgin, 07:44

Bozingendi ıdirgen kúı edi...

Rýhanııat • Búgin, 07:42

«Kohlear Nýkleýs» kómekke keldi

Aımaqtar • Búgin, 07:40

Jumys nátıjeleri qorytyndylandy

Úkimet • Búgin, 07:35

Jambyldyqtardy tolǵandyratyn máseleler

Ekonomıka • Búgin, 07:34

Aǵa men ini

Qoǵam • Búgin, 07:30

Ysqaq qajy áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Qaban, Táńki jáne Bydyq

Rýhanııat • Búgin, 07:23

Qaıyq kútken kún

Rýhanııat • Búgin, 07:21

«Ultqa qyzmet etý – minezden»

Saıasat • Búgin, 07:16

Talantty jastarǵa berilgen múmkindik

Qoǵam • Búgin, 07:13

Sheteldik kólikter tirkelýi tıis

Qoǵam • Búgin, 07:05

Mal eksportyna nege tyıym salyndy?

Ekonomıka • Búgin, 07:00

Uqsas jańalyqtar