Rýhanııat • 10 Qańtar, 2020

Hasenniń dombyrasy

23 retkórsetildi

Murajaıdyń tórinde qyryq jyldan astam ýaqyt saqtalǵan qalaq dombyra óziniń zańdy muragerine qaıtaryldy. Bir ǵasyr tarıhy bar bul aspap Qarqaraly aýdanyndaǵy Temirshi aýylyna qarasty Qaraaǵash bólimshesiniń týmasy, kúıshi Hasen Irgebaıulyna tıesili eken.

Atalǵan aspap E.Bóketov atyn­daǵy QarMÝ-dyń mura­jaıyna 1980 jyly tap bolypty. Sol jyldary ýnıver­sıtettiń oqytýshy ǵalymdary men stýdentteri jádiger jınap, Qaraaǵash aýylyna kelgende, Hasen kúıshiniń uly Hamzanyń zaıyby Bıbijan degen kisi synyp, tartýǵa jaramsyz bolyp turǵan dombyrany murajaıǵa dep berip jibergen eken.

Hasen kúıshi 1895 jyly dúnıege kelip, 1959 jyly qaı­tys bolǵan. Kónekóz qarııa­lar­dyń aıtýynsha, ol kisi kezinde jergilikti ónerpazdarmen bir­­ge Almatyǵa ba­ryp, osy dom­byrasymen ataq­ty Dına kúı­shimen kúı saıysyna da túsken kórinedi. Ekinshi már­te Almatyda bolǵanynda kúı­shige úlken aspaptyń aldyn­da kúı tartqyzypty. Iаǵnı, bul degenińiz ol kisiniń orynda­ýyn­daǵy kúıler taspaǵa ja­zyl­ǵan... «Al­tyn qorda» saq­taýly turýy ábden múmkin degen sóz.

Biletinderdiń aıtýyna qa­raǵanda, Hasen kúıshiniń óz janynan shyǵarǵan jıyrma shaqty kúıi bolǵan kórinedi. Olardyń ishinde «Jetpis qoı», «On segizdiń zary» atty kúıleri el ishinde keńinen tanymal.

Átteń kúıshilik óner Hasen kúıshiniń jalǵyz uly Hamzaǵa qonbaǵan eken. Degenmen, ondaı qasıet Nesiphan degen jıenine daryp, ol jergilikti «Saltanat» ansambliniń qura­mynda Eýropanyń birtalaı eline baryp, óner kórsetipti. Budan bólek, Hamza Hasenuly ortanshy ulynan týǵan bir ne­meresiniń jasynan dombyraǵa úıirsektep júrgenin aıtady.

Murajaıdan ıesine qaıtqan dombyrany qalpyna keltirip, restavrasııadan ótkizgen bel­gili sheber Aman Sádýaqas eken. Dombyra shanaǵynyń bir búıiri oıylyp synǵan. Sol jerin gıpspen bitep, bet taq­taıyn jaı aǵashpen jaba salypty. Sheber munyń bárin qyzyl aǵashpen qııýlastyryp, túpnusqasyn saqtaı otyryp qalpyna keltirgen. Moıyny jýandaý eken, ony jonyp, azdap jińishkertipti.

«Dombyra qyzyl aǵashtan tu­tastaı shabylǵan. Toǵyz per­neli. Dombyra jasaǵanyma otyz jyldaı bolady, biraq mynadaı úlgidegi aspapty birinshi ret kórýim. Aǵashtan biteýdeı shapqan eken. Qanjyǵaǵa baılaı salýǵa yńǵaıly, yqsham, qalaq dombyra», deıdi sheber.

 

QARAǴANDY

 

Sońǵy jańalyqtar

Bul – jańa ekonomıkalyq baǵyt

Qoǵam • Búgin, 07:12

Ýhandaǵy 61 stýdent elge qaıtady

Qoǵam • Búgin, 07:04

Traktormen kelgen feldsher

Aımaqtar • Búgin, 07:00

Tolǵaq qyssa, qarly boranǵa qaraı ma?!.

Aımaqtar • Búgin, 06:55

Sabaq toqtady, joldar jabyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:53

Qar qalyń, qaýip kóp

Aımaqtar • Búgin, 06:51

Yrǵyn qar yryq berer emes

Aımaqtar • Búgin, 06:50

143 jolaýshy qutqaryldy

Aımaqtar • Búgin, 06:47

Máselelerdi birigip talqylady

Qoǵam • Búgin, 06:45

Jyraqtaǵy juldyzdar

Qoǵam • Búgin, 06:43

qolań kúńkili

Rýhanııat • Búgin, 06:41

Ázİl-ospaq, syn-syqaq

Qoǵam • Búgin, 06:39

Tońazytqyshtyń topalańy

Rýhanııat • Búgin, 06:38

Qojanasyr hıkaıalary

Rýhanııat • Búgin, 06:35

Shaıtannyń kókesi

Rýhanııat • Búgin, 06:34

Shyǵystaný ǵylymynyń jańa jetistigi

Rýhanııat • Búgin, 06:31

Tarbaǵataıda dárilik shópter kóp

Qoǵam • Búgin, 06:29

Elektiń sory – alty valentti hrom

Qoǵam • Búgin, 06:27

Taksı jáne toıymsyzdyq

Qoǵam • Búgin, 06:14

Hakim tutynǵan jádigerler

Abaı • Búgin, 06:10

Balabaqsha bos tur

Qoǵam • Búgin, 06:00

AÁK: jańa tártip tıimdi me?

Medısına • Búgin, 05:56

Árbir tapsyrma oryndalýymen qundy

Úkimet • Búgin, 05:54

Uqsas jańalyqtar