Qoǵam • 15 Qańtar, 2020

El-jurt aryzy – eńbekaqy qaryzy

15 retkórsetildi

Almaty oblysynda eńbekaqy tóleýge qatysty zań talabyn buzý men jalaqy qaryzy boıynsha quzyrly organdarǵa júgingen adamdardyń sany artqan.

Onyń ishinde prokýratýranyń aralasýymen ǵana myńnan as­tam jumysshynyń eńbek daýy sheshimin taýypty. Al eńbekaqy qaryzyna qatysty ótelgen qarjy kólemi 150 mln teńgeni qurady. Bul derekter prokýratýranyń 2019 jyldy qorytyndylaǵan alqa májilisinde jarııa boldy. Oblys prokýrory Azamat Jyl­ybaevtyń aıtýynsha, ót­ken jyly aımaqtaǵy qyl­mys jaǵ­daıy turaqty deń­geıde bolǵan. Jalpy, quqyq buzý­shy­lyq sıpaty 22,2 paıyzǵa azaıyp, jyl basynan beri 21 528 oqıǵa tirkelgen.

– Adam quqyǵy men zańnyń saqtalýyn qadaǵalaý maqsatynda júrgizilgen ister ádilettiń ornaýy men quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýda óz jemisin berip keledi. Máselen, ótken jyly prokýrorlardyń aralasýymen  72 adamǵa qatysty shyǵarylǵan sot sheshimi qaıta qaralyp, zań mártebesi ústemdik qurdy. Nátı­jesinde 34 adamnyń quqyǵy qor­ǵaldy. Qadaǵalaýdyń arqasynda oblys kóleminde ýaqytsha us- t­al­­ǵan 30 adamǵa qatysty is toq­­tatylyp, zańsyz qamalǵan 40 adam aqtaldy, – deıdi oblys pro­kýrory Azamat Jylqybaev.

Jalpy, prokýratýranyń esep­ke alý-tirkeý tártibi boıyn­sha júrgizilgen tekserýiniń ná­tıjesinde 64 qylmystyq qu­qyq buzýshylyq esepke alynǵan eken. Ásirese, qadaǵalaý aktisi ne­gizinde turǵyndardy aýyz sýmen, tabıǵı gazben, elektr ener­gııasymen jáne jylý energııasymen qamtamasyz etý bo­ıynsha ýaqytsha ótemdik ta­rıf­ter engizilip, 306 myń adam­­nyń quqyǵy  qorǵalǵan. Son­­daı-aq qadaǵalaýshy organ­nyń tekserýinen keıin jalpy aýmaǵy 48,1 myń gektar bolatyn paıdalanylmaǵan jer telimi anyqtalyp, memleketke qaıtaryldy. Atqarý óndirisi bo­ıynsha da bereshek tulǵalardan 920,3 mln teńge qaryz óndirilgen. Oblystyq prokýratýranyń yq­pal etýinen keıin zań buzǵan 2 myńnan astam adam ártúrli jaýapkershilikke tartylyp, mem­leket paıdasyna óndirilgen aq­shalaı kiristiń jalpy kólemi 1 mlrd teńgege jetken eken.

Aıtpaqshy, oblys prokýratýrasy óńirdegi ótelmegen aıyppul kóleminiń azaımaı otyrǵanyna alańdaýly. Máselen, 2018 jyly atqarýshy óndiris boıynsha qaryz somasy 6,5 mlrd teńgege jetse, 2019 jyly bul kórsetkishtiń 19 paıyzy ǵana óndirilgen eken. Iаǵnı, arǵy jyldardyń bere­shegin óndirip alý isi bıyl da jalǵasady. О́ıtkeni jańa jylǵa ótken qaryz kólemi 6,4 mlrd teń­geni quraıdy. Mamandar aıyp­pul qaryzynyń jyl saıyn ósýine azamattardyń jeke ja­ýapkershiliginiń tómendigi men sot oryndaýshylardyń jet­kilik­ti jumys istemeýi sebep bolyp otyr degen pikirde.

Jalpy, aıyppul qaryzymen negizinen jeke sot oryndaýshy­lary aınalysýy tıis eken. Alaı­da, 2011 jyldan beri júıege engizilgen jeke sot oryn­daý­shylar qyzmeti bul senimdi aqtap otyrǵan joq. Tipti atqarý isi boıynsha bo­rysh­kerge qatysty qatań shara­lardy qasaqana jú­zege asyr­maý derekteri de kezdesýde. Tekserý nátıjesinde sot oryndaýshylardyń 1 500 at­qarý paraǵy boıynsha  is qoz­ǵaýdan zańsyz bas tartqany anyq­tal­ǵan. Negi­zinen bul jaǵdaı kó­lik salyǵyn tóleýden jal­tar­­ǵandarǵa qatysty bolǵan. Bo­­ryshkerdiń kóligi men múl­kine qatysty buǵattaý shara­syna qa­­tysty kózjuma qaraǵan 406 oqı­ǵa tirkeldi.

Sondaı-aq sot sheshimimen sa­lyq qaryzyn ótemegen tul­ǵa­lar­dyń shetelge shyǵýyna qo­ıylǵan tosqaýyl sharalary der kezinde atqarylmaı otyr. My­salǵa, ótken jyly 74 000 boryshkerge qatysty sheshim oryndalmaı, memleketke qaryz adamdar el shekarasyn esh ke­dergisiz kesip ótken eken.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

200 teńgelik moneta aınalymǵa shyqty

Qazaqstan • Búgin, 10:39

Qorjynymyz bos qaıtty

Qysqy sport • Búgin, 06:56

Para júzýshiler 43 medal oljalady

Sport • Búgin, 06:54

Boksshylar Ammanda irikteledi

Kásipqoı boks • Búgin, 06:53

Naqyl sózderge toly aǵash

Aımaqtar • Búgin, 06:47

Hakim taǵylymy hám ulttyq kod

Abaı • Búgin, 06:43

Kemel oılardyń kemeńgeri

Abaı • Búgin, 06:41

Maǵaýın mıfi

Rýhanııat • Búgin, 06:35

Mańyzdy mindetterge basymdyq beriledi

Saıasat • Búgin, 06:35

Múddeler toǵysy

Álem • Búgin, 06:32

Aýǵanstanda ushaq qulady

Álem • Búgin, 06:30

MÁMS: atqaryldy kóp is

Medısına • Búgin, 06:22

Kóshe boıyndaǵy mádenıet

Qoǵam • Búgin, 06:06

Sary nómir beriletin boldy

Qoǵam • Búgin, 06:05

Qańtardaǵy qarly qursaý

Qoǵam • Búgin, 06:03

Altyn Pragada – Abaı ortalyǵy

Abaı • Búgin, 06:00

О́zara senimge negizdelgen yntymaqtastyq

Prezıdent • Búgin, 05:51

«Barystyń» qarqyny qatty

Hokkeı • Keshe

Uqsas jańalyqtar