Rýhanııat • 21 Qańtar, 2020

Bozingendi ıdirgen kúı edi...

81 retkórsetildi

Aýmaǵy atshaptyrym meıramhananyń ishi aranyń uıasy tárizdi gúj-gúj etedi. Amandyq-saýlyq surasqan, keler-keteri joq bos áńgimege berilgen jurt sálden soń qustyń sútinen basqanyń bári tabylatyn, shanyshqyńdy jantaıtyp jaıǵastyrar bos jeri joq asta-tók, mol dastarqan basyna qonaqtaǵan. Jemeı toq, ishpeı mas. Kóńilderi kóktem.

Asabalar sóz bastady. О́zge óńirdi qaıdam, Kókshetaýdyń asabalarynyń kirispe sózi bir-birinen aýmaıdy. Mátini myqty. Tek jattandy bolǵan soń ba, tyńdaǵyń kelmeıdi-aq. О́z janynan shyǵaryp, bir aýyz sóz aıta almaıtyn «sheshender» halyqty mezi etkeli qashan? Biz ǵana emes, toıǵa jınalǵan kópshilik te pálendeı selt etken joq. Álden ýaqytta qobyzshy qyz shyqty. Án Mekkesinde qobyz qat, qobyzshy sırek, tańsyq dúnıe bolǵan soń eriksiz qulaq túrgenbiz. Turym­taıdaı túıilgen qobyzshy qyz bálkim oqýshy, álde oblys orta­ly­ǵyndaǵy kolledjderdiń bilim alý­shysy ma eken, kim bilsin, áıteýir jap-jas bala. Áp etken bette býlyǵyp, baýyr jaza almaǵandaı bolyp kóringenimen, bara-bara quıtaqandaı qobyzdyń shanaǵynan tógilgen ǵalamat áýen meıramhananyń ishine keń jaıylyp bara jatty.

 Bozingen

Kúı tarıhynan sál-pál habarymyz bar edi. Este joq eski ke­zeńde el ishin jut jaılapty. Tigerge tuıaq qalmaǵan. Tutas aýyl­­dy juttan jalǵyz jany aman qal­ǵan bozingen asyraǵan. Kún­derdiń bir kúninde bozingenniń emsheginen sút shyqpaı qalady. Jalǵyz ingenniń nesibesimen kún kórip otyrǵan dúıim jurttyń jandary muryndarynyń ushyna kelse kerek. Kópti kórgen bir aqsaqal aıtypty: «alty qyrdyń ar jaǵynda bir qobyzshy bar, sony aldyryńdar» dep. Jaıaý­lap-jalpylap, at túıedeı qalap qobyzshyny ákelgen. Kúı­shi qobyzyn baýyryna qysyp alyp sarnatqan. Ǵalamat kúı tyńdaǵan jannyń tula boıyn qorǵasyndaı balqytqan. Adam­dy ǵana emes, bozingendi de. Kúı áýenimen balqyǵan ingenniń emsheginen sút saýlap qoıa beredi. Al bozingen bolsa, botasyn izdep boz­dap tur.

Kúıdiń bozingendi ıdirgen je­ri tipti sumdyq. Júıkeńdi jep ji­beredi. El basyna kún týǵan shaq kóz aldyńa kelip, eńirep ji­bere jazdaısyń. Tek túsinip, túısiný kerek. Álden ýaqytta kóz salsam, bizdiń dastarqandaǵy da, qatarlas ıin tiresip otyrǵan ózge jurt ta kúıdi tyńdap otyrǵan joq eken. О́z-ózderimen máz-meı­ram. Endigi arada bozingenniń boz­daýy myna jurttyń rýhanı ále­mindegi sańylaýdy izdegeni tárizdi kórinip ketti. Ilkidegi ańyz jelisinde aıtylatyn kúı qu­direti bozingendi ıdirgenimen, bú­gingi jurtty eliktire almady. Qu­diretinen aıyrylǵandyqtan emes, kókirektegi kózdiń jabyl­ǵanynan.

Endi ańǵardym, qobyzshy qyzdyń aldyna tabaq qoıylǵan eken. Keıingi on shaqty jyldyń tóńireginde Kókshetaýda osyndaı dástúr paıda boldy. Ádeıilep aqysyn tólemese de, meıramhanadan meıramhana qoımaı jaǵalaı júrip óner kórsetetin ónerpazdar paıda boldy. Ánshi deısiń be, bıshi deısiń be, bári bar. Úı ıesine de ıkemdi, qaltasynan shyǵaryp qarajat tólep jatqan joq, ónerdi túsinetin, baǵalaıtyn aǵaıyn ulttyq valıýtanyń birer teńgesin shyǵyndap, yqylas bildiredi.

Kópshilik máz-meıram bolǵan toıdan mysymyz basylyp, un­­jyr­ǵamyz túsip qaıttyq. Qula­­ǵy­myzǵa qaıta-qaıta talyp je­tip, kúı saryny maza bermeı ke­ledi. Adamzat balasy sanasyz sa­­naı­­tyn bozingenniń tamy­ryn bal­­qytqan qaıran qudi­retti kúı sa­nalymyz deıtin jurt­tyń jú­regine jetpedi-aý! Endi qaıt­tik...

 

Aqmola oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Kitaphana kóbeıgen elde qylmys azaıady

Ádebıet • Búgin, 15:14

Zańsyz qarý-jaraq satqandar sottaldy

Qoǵam • Búgin, 12:50

Igerilgen ınvestısııanyń ıgiligi

Aımaqtar • Búgin, 12:37

Taraz: Bilim oshaǵyndaǵy zańsyzdyqtar

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Abaıdyń dombyrasy qandaı bolǵan?

Abaı • Búgin, 11:09

Halyqaralyq jıynǵa qatysty

Saıasat • Búgin, 08:15

Jańa kodeks jobasyn talqylady

Saıasat • Búgin, 08:12

Shetelge shyqpaýǵa keńes berdi

Qoǵam • Búgin, 08:04

Saýdakenttiń sharýalary saqadaı saı

Ekonomıka • Búgin, 08:02

«Qarjy pıramıdalary» qaıtyp keldi me?

Ekonomıka • Búgin, 08:01

Depýtattar on bir usynys ázirledi

Parlament • Búgin, 07:56

«Qutty qonaq» – Birjan elinde

Abaı • Búgin, 07:51

Uqsas jańalyqtar