Qoǵam • 24 Qańtar, 2020

Mal urlaǵandar qatań jazalanady

44 retkórsetildi

Soltústik Qazaqstan oblysy Tergeý basqarmasynyń bastyǵy, polısııa polkovnıgi Qaırat Qasymbekov bastaǵan bir top mamandar 11 qańtardan bastap kúshine engen Qylmystyq kodekske engizilgen ózgerister men qosymshalar týraly jýrnalısterge túsinik berdi.

Sonyń ishinde «Esirtkini na­sı­hattaǵany nemese zańsyz jar­namalaǵany úshin qylmystyq jaýapkershilikti belgileıtin ja­ńa 299-1-bap engizilgeni týraly aıtyldy. «Baptyń birinshi bólimimen atalǵan qylmys úshin úsh jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý túrindegi jaza kózdelgen. Eger bul qylmys adamdar tobymen, birneshe ret buqaralyq aqparat quraldaryn nemese elektrondy aqparattyq resýrstardy paıdalana otyryp bilim berý uıymdarynda, sondaı-aq adamdar kóp jınalatyn obektilerde jasalsa, 3 jyldan 6 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady», dedi Q.Qasymbekov.

Esirtkini qoldaný emes, kóp­shilik oryndarda jar­nama­laǵany úshin ǵana osynshalyq qatań jaza qoldanylatyny onyń qasiretiniń halyq arasynda artyp ketkendigin kórsetedi. О́tken jyly Petropavlda kópqabatty úıler men ózge de úı-jaılardyń qabyrǵalaryna esirtki graffı­tılerin jazǵan tórt adam ustal­ǵan eken. Biraq olarǵa tek usaq buzaqylyq jasaǵandary úshin degen jaza berilgen, sóıtip ákim­shilik jaýapkershilikke tartylypty. Endi osyndaı qylmysqa barýshylar bas bos­tandyǵynan aıyrylatyn bolǵan.

Sonymen qatar tergeýshiler Qylmystyq kodekste mal urly­ǵy úshin beriletin jazanyń kú­sheıtilgenin jetkizdi. Bul qylmys­tyń áleý­met­tik zııany zor. Aýyl turǵyndary tur­mys­tyq jaǵdaıyn jaqsartý úshin azaptanyp, kóziniń qara­shy­ǵyndaı baǵyp, saqtap otyrǵan aldaryndaǵy nápaqasyn qoldy qylǵanǵa qatty qapalanady. Byltyr oblysta 92 mal urlyǵy tirkelgen eken. Jazanyń jeńil­diginen masaırap ketken urylarǵa «áı der áje, qoı der qoja» tabylmaıtyn halge jetken. Ustalyp qalǵan kúnniń ózinde olar aqy­syn tólep, qutylady. Maldy ornyna keltirý oıǵa kelmeıdi. Endi mal urlaıtyn ury­lar úshin Qylmystyq kodeks 10 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýdy kózdeıtin jaza kózdelgen. Al osy urlyqty ábden kásip etip, bir­neshe ret ustalǵan qaskóıler úshin 188-1-bap boıynsha 12 jylǵa deıingi merzimge bas bos­tan­dyǵynan aıyrý jazasy bel­gilengen.

О́ziniń sózinde Qaırat Qa­sym­bekov ózge de qylmystar úshin jazalaý sharalarynyń kú­sheıtilgeni týraly aıtty. Má­selen, áıel zorlaǵany jáne sek­sýaldyq sıpattaǵy basqa da zorlyq-zombylyq áreketteri úshin qylmyskerler endi 5 jyldan 8 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrylady. Buryn mundaı qylmystardyń jazasy úshin tek 5 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasymen shekteletin. Endi tipti zorlaýshyǵa jábir­lenýshimen tatýlasýǵa múmkindik berilmeıdi. Eger zorlaý áreketi jas balaǵa qatysty jasalsa, onda qylmyskerler 20 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa ne ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady.

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar