Aımaqtar • 26 Qańtar, 2020

Apatty úılerdiń turǵyndary baspanasyz qalmaıdy

101 retkórsetildi

 Nıkıta Hrýshev KSRO-ǵa bılik qurǵan kezde buǵan deıin qalyptasqan Qazaqstannyń ákimshilik-aýmaqtyq bólikterin buzyp, el úshin birneshe ólkege bólip tastaǵany belgili. Sol kezde Aqtóbe respýblıkanyń batys óńirleri boıynsha ólkeniń ortalyǵy bolǵanyn búginde bireý bilse, bireýi bile bermeıdi. Mundaı máselege ıe bolǵan soń Aqtóbe qalasynda «Hrýshevkalardyń» kóptep turǵyzylǵany da sol kezdiń ózinshe bir jetistigi deýge bolady. Atalǵan SOKP-nyń bas hatshysy sol ýaqytta keńes adamdary óte qarapaıym turý kerek degen baǵytty ustanyp keńes odaǵy aýmaǵynda turǵyzylǵan turǵyn úılerdiń óte shaǵyn bolýy qajettigin kórsetken eken. Sodan da shyǵar bul dáýirde salynǵan úılerdiń páterleri qurqultaıdyń úıasyndaı óte tar bolyp aınalyp ótýge kelmeıtini. Sodan beri de alpys jyldan astam ýaqyt ótipti.

Búginde Hrýshev zamanynda salynǵan birqatar qos qabatty turǵyn úıler ábden eskirip, tóbesinen tómen bóligine deıin sý ketip tur. Tipten kútimsiz qalǵandyqtan bularǵa modernızasııalyq- jańǵyrtý jumystaryn júrgizýdiń ózi múmkin bolmaı otyr. Sóıtip bular oblys ortalyǵyndaǵy apatty jaǵdaıdaǵy úılerdiń qataryn tolyqtyra túsýde. Aqtóbe qalalyq ákimidigine qarasty turǵyn-úı jáne kommýnaldyq sharýashylyq bólimine qarasty mamandar apat qaýpinde turǵan úılerdi aralaý kezinde munda 540 adamnyń turyp jatqanyn anyqtady.

Buǵan qosa shaharda múldem tozyǵy jetip, turýǵa jáısyzdyq pen jaramsyzdyq keltirip júrgen 497 kóp qabatty úıdiń bar ekendigi tirkelgen. Jergilikti basqarý qurylymynan alynǵan derekke súıensek bul úılerdiń tehnıkalyq tekserý aktileri de bolmaı turǵan kórinedi. Sondyqtan da dál qazirgi kúni atalǵan baspanalardyń tehnıkalyq jáı-kúıin saralaý men baǵamdaý múmkin bolmaı turǵany qynjyltpaı qoımaıdy.

Áıteýir kóńilge bir medeý tutarlyq jáıt – Aqtóbe qalalyq ákimdigi osynaý áleýmettik sıpattaǵy problemalyq máselelerdi sheshý úshin naqty is-sharalar keshenin júzege asyrýdy kózdep otyrǵany. Osy oraıda atqarýshy organ asa jaýapty isti memleket-jekemenshik áriptestik sheńberinde sheshýdiń tıimdi ári yńǵaıly dep sanaıdy. Búgingi kúni bul baǵytta apatty dep tanylǵan kóp páterli turǵyn úılerdi satyp alý jáne buzý boıynsha jumystar júrgizilýde.

Atalǵan máselede óńirdegi JastarQurylys, AktıýbJılStroı qurylys kompanııalary men «RýdStroı LTD»  JShS ilkimdilik jáne alymdylyq pen shalymdylyq tanyta alǵanyn atap aıtý paryz. Sonyń ishinde alǵashqy atalǵan qurylys uıymy Aqtóbe qalasynyń irgesinde ornalasqan Jańaqońys aýylynda 250 kóp páterli kóp qabatty úı turǵyzylyp oǵan apatty úılerdiń turǵyndaryn kóshirýdi maqsat etýde. Oǵan «Sáttilik turǵyn úı kesheni » degen ataý berilgen. Búgingi kóterilip otyrǵan máselege qatysty Aqtóbe qalasynyń ákimi Mavr Abdýllın gazet tilshisine óz oı-pikirin tómendegishe túıindedi.

- Biz apatty úılerdi buzyp onyń ornyna jańasyn salý jóninde merdiger kompanııalarmen kelisim-sharttar jasadyq. Qazirgi kezde bul baǵyttaǵy alǵashqy qurylys jumystary bastalyp ta ketti. Alǵa qoıǵan oı-josparymyz apattyq úı turǵyndaryn jańa baspanamen qamtamasyz etý. Ony aldaǵy úsh jyldyń ishinde iske asyrýdy josparlap otyrmyz.

Onyń aıtýynsha apat qaýpindegi úıden jańa baspanaǵa kóshiriletin turǵyndardan qosymsha qarajat alynbaıdy. Iаǵnı bir bólmeli úıde turǵan otbasyǵa jańa úıden de bir bólme berilmek. Ras, eski úı men jańa úı páterleriniń jalpy aýdany bir birimen sáıkes kele bermeýi múmkin. Eń bastysy qonys aýdarýshy syńǵyrlaǵan sý jańa úıge tegin qol jetkizedi. Al buǵan deıin bir bólmeli páterde turyp kelgender eki bólmeni ıelengisi kelse onda aradaǵy aıyrmashylyq baǵasymen eseptesedi. Bul jóninde turǵyndarmen tıisti kelissózder júrgizildi dedi ol budan ári.

Joǵaryda atalǵan «sáttilik» turǵyn úı kesheninen ózderine jańa baspana tıesili bolatynyn bilgen apatty úıdiń turǵyny Altyn Asqarova óz qýanyshyn bylaısha bildirdi. «Biz budan birneshe jyl buryn ata-babamyzdyń topyraǵayna qonys aýdaryp Aqtóbe qalasynan úı satyp alǵan edik, onyń apat qaýpinde ekenin sol kezde ańǵarmaı qalyppyz. Qazir baspananyń qabyrǵalary jarylyp, tóbesinen tamshy aǵyp tur. Onyń ústine qubyr jelileriniń  de ábden tozyǵy jetken. Osyndaı qıyn jaǵdaıda júrgende «Jańa Qonystaǵy» Sáttilik turǵyn úı kesheninen jańa páterge ıe bolatynymyz bizdi úlken qýanysh qushaǵyna bóledi.»

Altyn Asqarova taǵatsyzdana kútip júrgen turǵyn úı qurylysy bıylǵy jyldyń maýsym aıynda aıaqtalady dep kútilýde. Tutastaı alǵanda Aqtóbe qalasynda «óńirlerdi damytý 2020» baǵdarlamasy aıasynda 2011-2019 jyldar aralyǵynda 141 kóp páterli turǵyn úıge kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen. Onyń jalpy somasy 2 mıllıar 302 mıllıon teńge quraıdy. Atalǵan qomaqty qarajat respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterden bólingen. Áıtse de munyń qaıtarym mólsheri kóńil kónshite bermeıtinin de aıta ketken jón. Onyń kólemi ne bári 557 mıllıon teńge tóńireginde eken.

Bıylǵy jyly bul baǵyttaǵy jumystar taǵy da jalǵasyp keledi. Osy istiń basy qasynda júrgen mamandardyń aıtýynsha bıyl 45 kóp páterlik úılerge kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilmek. Oǵan ótken jyldyń aıaǵynda tehnıkalyq-saraptamalyq qorytyndylar jasalyp, jobalaý-smetalyq qujattary ázirlendi. Qazirgi kezde soǵan sáıkes atqarylatyn ister qolǵa alynǵan.

Sóz sońynda joǵaryda kórsetilgen jáıtter Aqtóbedegi apatty úılerde turatyn Aqtóbe qalasynynyń turǵyndary bolashaqta baspanasyz qalmaıtynyna alǵyshart qalaı alady demekpiz.

 

Aqtóbe

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 21:48

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar