Aımaqtar • 27 Qańtar, 2020

«Áleýmettik karta» áleýetti arttyra ma?

30 retkórsetildi

Jetisý óńirinde áleýmettik damý kartasy boıynsha atqarylǵan jumystar bir tóbe. Onyń ishinde tómengi jalaqy alatyn jumysshylardyń tabysyn arttyrý, kóp balaly analardy qoldaý jáne 3 aýysymda bilim beretin mektepterdi azaıtý men oqý júıesiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa qatysty bastamalarda ilgerileý baıqalady.

Atap aıtqanda, «Áleýmettik karta» aıasynda oblystaǵy ká­sip­oryndardyń 100 myń ju­­mys­shysy men bıýdjettik uıymdardyń 102 myń qyz­met­ke­ri jáne atqarýshy salada eńbek etetin 3 500 adamnyń jalaqysy ósken. Iаǵnı 2019 jyly óńirdegi ortasha aılyq eńbekaqy mólsheri 137 054 teńgeni qu­ra­dy. Bul kórsetkish 2018 jyl­men salystyrǵanda 20,6 paıyzǵa joǵary. Al naqty ósim kórinisi 14,7 paıyz shamasynda. Jalpy, aımaqtaǵy eń joǵary jala­qy qarjy salasy men saq­tandyrý qyzmetkerlerine tıe­sili. Olardyń aılyǵy – 211 241 teńge. Al eń tómengi – 78 939 teńge jalaqyny ákimshilik jáne qosalqy qyzmet kórsetý salasyn­da eńbek etetinder alady.

– Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes, bıyl áleýmettik sala qyzmetkerleriniń jala­qy­sy kóbeımek. Atap aıtqanda, óńirdegi 60 myńnan astam mu­ǵa­limniń jalaqysy 25 paıyzǵa, mádenıet, óner, sport jáne muraǵat salasyndaǵy 5 myń qyz­metkerdiń jalaqysy 30 pa­ıyz­ǵa artsa, 3 800 dárigerdiń aı­lyǵy 30 paıyzǵa jáne 12 200 medbıkeniń tabysy 20 paıyzǵa ósedi. Sondaı-aq oblystaǵy 3 100 áleýmettik qyzmetkerdiń de jalaqysyna ortasha eseppen 30 paıyzǵa deıin ústeme qosylady, - deıdi oblys ákiminiń orynbasary Batyrjan Baıjumanov.

«Áleýmettik kartanyń» bi­lim berý baǵyty týraly aıtqanda, 2019-2020 jylǵy oqý jylynda Almaty oblysyndaǵy bilim berý mekemeleriniń 1-synybyna 50 myńǵa jýyq oqýshy qabyldanǵany eske túsedi. Iаǵnı bala sanynyń kúrt artýy mektepterdegi oqý synyptarynyń jetispeýine ákelip, oqýshylar 3 aýysymda bilim alýǵa májbúr bolyp otyr. Qazir oblystaǵy 38 mektepte oqýshylar 3 aýysymda oqyp jatyr. Esep boıynsha 3 aýysymdy mektepterdi joıý úshin birden 21 oqý oshaǵyn salý qajet. Oǵan 52 mlrd teńge jumsalady. Alaıda qurylys qarqyn alǵan kúnniń ózinde munsha mektepti paıdalanýǵa berýge 2021 jyly ǵana qol jetýi múmkin. Al bıyl 6 mekteptiń qurylysy júrgiziledi. Bul taǵy 3 myń oqýshynyń erkin otyryp bilim alýyna qolaıly jaǵdaı týǵyzbaq.

Jalpy, bıyl oblys aýma­ǵyn­daǵy mektep-ınternattardy kúrdeli jóndeý men bilim mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa 300 mln teńge qarjy bólingen. Bul oblys mektepterindegi bir­qatar máseleni sheshýge múm­kindik bermek. Ásirese óńir mektepterinde tártip pen qaýip­siz­dikti saqtaý boıynsha syn kóp. Qazir bilim berý nysandarynda 15 860 beınebaqylaý qu­ryl­ǵysy iske qosylǵan eken. Alaıda kameralardyń deni es­kir­gen. Kóptegen qurylǵy bir baǵytty ǵana beınege túsiredi. Onyń jazbalaryn qarap, su­ryp­tap otyratyn arnaıy ma­man taǵy joq. Sol sebepten de mektep ishindegi bala qu­qy­nyń buzylýy nazardan tys qalyp jatady. Al oblystaǵy úsh júzden astam mekteptiń dárethanasy ǵımarat ishinde emes, aýlada ornalasqany da ata-analardyń alańdaýyna negiz bolyp otyr.

Oblystyń áleýmettik damý kar­tasy boıynsha bólingen bıýd­jet qarjysynyń basym bó­ligi kóp balaly otbasylar men az qamtylǵan áýletterdiń jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyt­ta­lyp otyr. Qazir Almaty oblysynda tirkeýde turatyn 43 myńǵa jýyq otbasynda 4 jáne odan da kóp bala ósip keledi.

Al jańa jyldan bastap, oblys­taǵy osynsha otbasy ja­ńar­tylǵan baǵdarlama bo­ıyn­sha ataýly áleýmettik tólem alýdy bastady. Búginde respýblıkalyq bıýdjetten tó­le­netin memlekettik jár­dem­aq­y 4 bala úshin – 42 496 teńge, 5 bala úshin – 53 127 teńge, 6 bala úshin – 63 757 teńge, 7 jáne odan kóp balaǵa – 74 388 teńge kóleminde berilýde. Sondaı-aq oblys boıynsha 18 jasqa deıingi 83 myń balany áleýmettik qoldaý maqsatynda 3,7 mıllıard teńge bólingen. Onyń ishinde mektep jasyna jetpegen 31 644 bala jáne mektep jasyndaǵy 52 681 ba­lany kıim-keshek, ystyq tamaq­pen qamtý men qoǵamdyq kólikte tegin júrýi úshin arna­ıy áleýmettik paket júzege asyp otyr.

Jalpy, oblystyń «Áleý­me­ttik kartasy» sheńberinde kóp balaly jáne az qamtamasyz etilgen otbasylarǵa 3,5 mıllıard teńge kóleminde qoldaý kórsetilip, atalǵan qarjynyń ıgiligin 106 myń adam kórgen eken. Onyń ishine kóp balaly analardyń qaladaǵy koǵamdyq kóliktermen tegin júrýi, mektepke deıingi mekemelerdegi tólemderdi sýbsıdııalaý, tabı­ǵı gaz jelisine tegin qosý jáne joǵary oqý oryndarynda oqý úshin bilim granttaryn taǵaıyn­daý sııaqty ıgi sharalar kiredi.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar