Búginde Joǵarǵy sot Elbasy men Memleket basshysynyń sot kadrlarynyń, sot aktileri men sot qyzmetiniń sapasyn arttyrý týraly tapsyrmasyn oryndaý barysynda biraz is-shara atqarǵan. Joǵarǵy cot 17 zań jobasyn ázirlep, 9 zań qoldanysqa engizilgen. Qazirgi kúni kem degende 8 zańmen jumys júrgizilip jatyr. Oǵan qosa birqatar bastama júzege asyrylyp, olar sýdıalardyń, advokattardyń, zańgerler qaýymdastyǵynyń pikirlerine negizdelgen kórinedi. Máselen, «Sot tóreliginiń 7 tasy» sheńberinde sot júıesin jańǵyrtý jónindegi sharalar kesheni iske asyryldy. Olar tek sýdıalar úshin ǵana emes, adamdar men bıznes úshin de nátıje bergen. Bul oraıda Joǵarǵy sot tóraǵasy J.Asanov: «Kóptegen is-sharalar ótkizildi. Endi nátıjeler týraly da aıtatyn ýaqyt keldi. Bizdiń kún saıyn kezdesetin qıyndyqtardy jurttyń bári bile bermeıdi. Adamdar jyldam ózgeristerdi talap etedi. Olar bizde sot tóreliginiń dál qazir minsiz bolǵanyn qalaıdy. Biraq eleýli ózgerister ýaqytty talap etedi», dedi.
Joǵarǵy sottyń atqarǵan jumysynyń eleýli nátıjesi dep, aqtaý úkimderiniń 2 jyl ishinde kóbeıgenin aıtýǵa bolady. Máselen, bul kórsetkish aýyr qylmystar boıynsha 15 ese, al asa aýyr qylmystar boıynsha 5 eseden asqan. Sóıtip qylmystyq qýdalaýǵa tartylǵan azamattardyń quqyqtaryn sýdıalardyń qorǵaýy jaqsardy. Shaǵymdardyń 42%-dan astamy qanaǵattandyrylýda. Jalpy, joǵarydaǵy atalǵan zańnamalyq novellalar engizilgennen keıin sot júıesine oń ózgerister bolǵany anyq. Máselen, sot jıýrıi jumysynyń jańa formaty týraly Joǵarǵy sottyń sýdıasy Aqyltaı Qasymov atap ótti. 2019 jyly teris sebeptermen 37 sýdıany jumystan bosatý usynylǵan. Bular – zańsyz sot sheshimin qabyldaǵan, attestattaýdan ótpegen jáne sýdıa etıkasyn buzǵan sýdıalar. Al sot tóreliginiń sapasy jónindegi komıssııanyń tóraıymy, Joǵarǵy sottyń sýdıasy Larısa Shepeleva munyń sebepterin álemdik úzdik tájirıbelerdi eskere otyryp, sýdıalardyń kásibı sapasyn baǵalaýdyń jańa ádistemesin engizýmen túsindirdi. Eger buryn olardyń attestattaýdan keminde 1%-y ótpese, endi 10-nan astamy óte almaı otyr.
Sot tóreligi jumysyn jaqsartý isine baılanysty Sot tóreligi akademııasynyń rektory Záýresh Baımoldına sot kadrlaryn daıarlaýdaǵy jáne sot tóreligin júzege asyrý sapasynyń tómendigine jol bergen mamandardyń biliktiligin arttyrýdaǵy negizgi ózgeristermen tanystyrdy. Al Joǵarǵy sottyń sýdıasy Aıgúl Saparova sýdıalarǵa jańa formatta sheshimder daıyndaý jáne olardy tıimdi túsindirý boıynsha trenıngter qalaı ótkiziletinin aıtty.
Odan ári Jaqyp Asanov «Qazaqstannyń sot tóreligi: realııalar, trendter, perspektıvalar» jınaǵyn tanystyrdy. Bul oqý quralynda sot júıesi týraly ózekti málimetter qamtylǵan. Onyń sıfrly nusqasy ázirlengen soń mazmuny naqty ýaqyt rejiminde jańartylady. Sóıtip munyń kómegimen sarapshylar, halyqaralyq ınstıtýttar, sot qyzmetterin tutynýshylar kez kelgen ýaqytta sot júıesinde ne bolyp jatqanymen tanysa alady eken. Mine, osy jınaq slaıdtaryn aqtara otyryp, Joǵarǵy sot tóraǵasy oǵan qysqasha toqtaldy. Onda sýdıalar shtatynyń ózgermegen jaǵdaıynda isterdiń udaıy ósýi kórsetilgen. «2018 jyly sottarǵa 4,5 mln is pen materıaldar tústi. 2019 jyly bizdi 6 mln-nan astam aýqymdy jumys kútti. Sot tóreliginiń sapasyn arttyrý týraly sóz bola da almady. О́tken jyly qabyldanǵan zańdardyń arqasynda jaǵdaı ózgerdi», dedi ol. Jalpy, bul jınaq kadrdaǵy, sot qurylysy men sot isin júrgizýdegi, zamanaýı IT-tehnologııalardaǵy, «Sot tóreliginiń 7 tasy» ózgerister baǵdarlamasyn júzege asyrýdaǵy birneshe jyl ishindegi ózgeristerdiń dınamıkasyn kórsetedi.
Odan ári Jaqyp Asanov 2020 jylǵa arnalǵan mindetterdi belgiledi. Olardyń qatarynda sot tóreliginiń sapasyn monıtorıngileý boıynsha IT-ónimdi engizý, sýdıalar shtatyn ulǵaıtpaı, arnaıy sottar qurý, qylmystyq ister boıynsha kassasııaǵa qoljetimdilikti keńeıtý, apellıasııanyń róli men jaýapkershiligin arttyrý kózdelgen. Ol sonymen qatar qoǵammen tıimdi keri baılanys qurý qajettiligin atap ótip, 2020 jyldy kommýnıkasııa sapasynyń jyly dep jarııalady.
Keńes jumysyna Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Erjan Jıenbaev, Parlament depýtattary Nurlan Ábdirov pen Vladımır Volkov, Joǵary sot Keńesiniń tóraǵasy Talǵat Donaqov, Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov, Adam quqyqtary jónindegi ýákil Elvıra Ázimova, «Atameken» UKP, advokatýra men notarıat basshylary qatysty.
