Elimizdiń Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń alqa májilisinde aıtylǵan aqparattar osy baılamdy bekite tústi. Vedomstvo basshysy Baqyt Sultanov 2019 jylǵy jumystyń qorytyndylary jáne 2020 jylǵa arnalǵan josparlar týraly baıandama jasady. Mınıstrdiń aıtýynsha, álemdik saýdanyń ózgergen jáne álemniń iri ekonomıkalary arasynda proteksıonıstik sharalardyń kúsheıgen jaǵdaıynda syrtqy saýda saıasatyn jetildirý qajettiligi artady. О́ıtkeni saýda birlestikterine qaramastan, halyqaralyq saýda proteksıonızm saıasatyna jáne elderdiń ózara shekteý sharalaryn qoldanýǵa tap bolýda. Osy máselede mınıstrliktiń mıssııasy saýda dıplomatııasynyń quraldaryn qoldaný arqyly otandyq bıznestiń ulttyq múddelerin qorǵaý ekeni anyq.
Mınıstr atap kórsetken naqty keısterge toqtalsaq, Reseı naryǵyna taǵam ónimderin jetkizý («Zenchenko ı K», «J.F.M. Company» JShS men «Aısberg PV» JShS ónimderin jetkizýdi shekteý alyp tastaldy) jáne Qazaqstannan Ýkraınaǵa qazaqstandyq kómirdi tranzıtteý (kómir eksportynyń kólemin 40%-ǵa – 140 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi) kezindegi kedergiler joıyldy. Mınıstrliktiń memlekettik organdarmen birlesip istegen jumysynyń nátıjesinde AQSh úkimeti qazaqstandyq ýrandy ákelýge kvota engizýden bas tartty. Odan ári damý úshin EAEO múshe memleketteri arasynda kedendik ákelý bajdary somasyn bólý normatıvteriniń mólsheri jóninde ymyra sheshimge qol jetkizdi. Bul taraptaǵy talqylaý 2 jyldan astam ýaqyt júrgizilgen bolatyn. Halyqaralyq arenada Qazaqstannyń múddelerin qorǵaý boıynsha jáne ortaazııalyq, reseılik jáne basqa naryqtarda otandyq eksportty ilgeriletýge bóget bolatyn kedergilerdi joıý jónindegi jumys jalǵasady, dedi elimizdiń Saýda mınıstri.
Erkin saýda aımaǵy Qazaqstanǵa ne beredi?
Sondaı-aq Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Baqyt Sultanov erkin saýda aımaqtarynyń áseri týraly áńgimeledi. Onyń aıtýynsha, erkin saýda aımaqtary týraly kelisimderdi óńirlik saýdanyń damý tetigi retinde qarastyrý kerek.
– Bul – tarıftik jáne tarıftik emes (kvotalar, tehnıkalyq kedergiler jáne basqa) kedergilerdi ózara joıý arqyly taýarlardyń naryqtarǵa qoljetimdiligin qamtamasyz etetin saýdany yryqtandyrýdyń eń tıimdi quralynyń biri, – dedi mınıstr.
Vedomstvo basshysy keltirgen sıfrlar rastaǵandaı, ósim baıqalady. Sonymen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda Vetnammen Erkin saýda aımaǵy týraly kelisim 2016 jylǵy qazannan beri qoldanysta. Osy ýaqyt ishinde taýar aınalymy 51%-ǵa (366,3 mln-nan 554,3 mln dollarǵa deıin) ósken. Iranmen ýaqytsha kelisim 2019 jylǵy qazannan bastap qoldanyla bastady. Bul rette Qazaqstan úshin (EAEO múshesi retinde) sıyr eti, ósimdik maıy, kondıterlik buıymdar men makarondar sııaqty taýarlarǵa ımport bajdary tómendetilgen. EAEO-da Serbııamen jáne Sıngapýrmen Erkin saýda aımaǵy týraly kelisimderge jaqyn arada qol qoıyldy jáne osy elderge eksporttyq jetkizilimderdi ulǵaıtý áleýeti 150 mln jáne 416 mln dollardy qurady. Qazirgi ýaqytta EAEO arasynda osyndaı aımaqtar qurý jóninde Izraılmen jáne Egıpetpen belsendi kelissózder júrgizilýde. Eksportty ulǵaıtýdyń kútiletin somasy 790 mln dollardan astam qarjyny quraıdy.