Úkimet • 10 Aqpan, 2020

El birligin buzýǵa jol berilmeıdi

135 retkórsetildi

Juma kúni Jambyl oblysynyń Qordaı aýdany, Masanchı aýylynda turmystyq deńgeıdegi kıkiljińnen bastalǵan oqıǵa jappaı tártipsizdik pen toptyq tóbeleske ulasty.

Osyǵan baılanysty arnaıy málimdeme (málimdeme mátini jeke berilip otyr – red) jasaǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Úkimet pen tıisti memlekettik organdarǵa shuǵyl tap­syrma berip, azamattardyń qaýip­sizdi­gin qamtamasyz etýdi tapsyrǵan bola­tyn. Oqıǵa sol kúni polısııa kúshi­men toqtatylyp, jaǵdaı tolyq baqy­laýǵa alyndy. Qazir onda vıse-premer Berdibek Saparbaev bas­ta­ǵan Úkimettik komıssııa jumys is­tep ja­tyr. Búginde aýyldaǵy jaǵ­daı tu­raq­talǵandyqtan, alasapyran­da úı­lerinen ketýge májbúr bol­ǵan tur­ǵyn­dar qaıta oralyp, qaýip­sizdikteri qam­ta­masyz etilgeni úshin Memleket bas­shy­syna rızashylyqtaryn bildirýde.

Aıta keteıik, arandatýshylardyń áleýmettik jelide taratqan habar­la­malarynyń kesirinen, atalǵan aýylda dúngender men qazaqtar arasyndaǵy kıkiljiń jappaı tóbeleske ulasty. О́kinishke qaraı, oqıǵa saldarynan materıaldyq qana emes, adam shyǵy­ny da boldy. Jambyl oblys­tyq polısııa departamentiniń málime­tinshe, oblystyq Tergeý basqar­masy Qazaqstan Respýblıkasy Qylmys­tyq kodeksiniń 293-baby, ıaǵnı buza­qy­lyq boıynsha sotqa deıingi tergeý jumystaryn bastady. Qazirgi kezde qaqtyǵysty bastaýshylar men qatysý­shylar anyqtalý ústinde. Jambyl oblysynyń polısııa departamenti azamattardan tek resmı aqparatqa ǵana senýdi, qaýesetter men túrli jalǵan aqparattardy taratpaýdy surap otyr. О́ıtkeni túrli áleýmettik jelilerde ótirik-rasy beımálim aqpa­rattar men beınejazbalardyń tarap ketkeni belgili.

Bul máselege Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aıryqsha nazar aýdaryp, óziniń Twitter-degi paraq­shasynda «Jambyl oblysy Qordaı aýdanynda buzaqylyq sıpattaǵy jappaı tóbeles boldy. Ony arandatýshylar óz paıdasyna qoldanbaq bolǵan. Polısııa jaǵdaıdy rettep, óz baqylaýyna aldy. Qoǵamdyq tár­tipti buzǵandar jaýapkershilikke tartylady», dep jazdy. Sondaı-aq Prezıdent qaıǵyly jaǵdaıǵa jol bergen memlekettik organ qyzmetker­leri men arandatýshylar jaýapqa tartylatynyn, zardap shekkenderge kómek kórsetiletinin de atap aıta otyryp, otandastarymyzǵa azamattyq jaýapkershilik ustanymdary úshin rızashylyq bildirdi.

Qordaı aýdanynda oryn alǵan oqıǵanyń saldaryn joıý maqsatynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen Úkimettik komıssııa qurylǵan bolatyn. Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mı­nıstriniń orynbasary Berdibek Saparbaev bastaǵan Úkimet komıssııa­sy Jambyl oblysyna arnaıy keldi. Ber­dibek Saparbaev Qordaı aýdanynyń ortalyǵy Qordaı aýylyndaǵy aýrý­hanaǵa baryp, toptyq tóbeles kezinde zardap shekken turǵyndarmen sóılesti.

Komıssııa tóraǵasyna me­dı­sı­nalyq mekemelerge 12 adam­nyń jat­qyzylǵany, 20 adamnyń baqylaýda ekeni jáne emhanadan shyǵarýǵa ázirlik júrip jatqany baıandaldy. Sonymen qatar 5 pa­sıent sanıtarııalyq avıasııa jelisi boıynsha Almaty qalasyna jáne 1 pasıent Taraz qalasyna aýys­­ty­rylǵan. Barlyǵyna qa­jet­­ti medı­sı­nalyq kómek to­lyq kólemde kór­setilýde. Jal­py, medısınalyq kómek­ke bar­ly­ǵy 127 adam júgingen, onyń ishin­de 84 adam tekserýden soń úı­lerine qaıtarylǵan.

 Barlyǵy zań aıasynda qarastyrylady

Qordaı aýdanynda bolǵan Berdibek Saparbaev jergilikti aqsa­qaldarmen de kezdesip, oryn alǵan qaqtyǵystyń negizgi se­bep­teri týraly surady. Bul ret­te Sortóbe aýylynyń tur­ǵy­ny Arlı Mýsarov munyń tur­mys­­tyq kıkiljiń ekenin, qazir jaǵ­daı­dyń turaqtalǵanyn aıta ke­lip, barlyǵy da zań boıynsha, qu­qyqtyq sala aıasynda bolsa eken degen tilegin jetkizdi. Berdi­bek Máshbekuly aýdandaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý úshin Prezıdent tapsyrmasy boıynsha Úkimet komıssııasy Jambyl oblysyna arnaıy kel­genin atap ótti. «Biz sizderden, qo­ǵam­da bedeli bar aqsaqaldardan tur­ǵyndarǵa bizdiń jaǵdaıdy obek­tıvti turǵyda anyqtaý úshin kel­genimizdi túsindirýlerińizdi óti­nemiz. Kináliler jazasyn tartady. Barlyq zardap shekkenderge qajetti medısınalyq jáne bas­qa da kómek kórsetilip jatyr. Qazir basty másele – óńirdegi turaq­tylyqty, quqyqtyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý», dedi Berdibek Saparbaev. Jam­byl óńirine arnaıy kelgen Úkimet komıssııasy Qor­daı aýdanyn­daǵy, Masanchı, Aýqatty, Sor­tóbe eldi mekenderindegi qazir­gi jaǵdaımen de tanysty. Sony­men qatar jergilikti turǵyn­dar­men kezdesip, turǵyn úı­ler­di, áleýmettik jáne kommer­sııa­­­­lyq nysandardy aralady. Oqıǵa kezinde qaıtys bol­ǵan­­dar­dyń otbasylarymen kez­de­­s­ti. Sonymen qatar Úkimet komıssııasy jergilikti jerde áleýmettik-ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq sıpattaǵy máse­lelerdi sheshý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldady.

Berdibek Saparbaev senbi kúni túnde Qordaı aýdanyndaǵy Ma­sanchı, Sortóbe, Qarasý, Qara­kemer aýyldaryn aralap, tún­gi ýaqyttarda qaýipsizdik pen qu­qyqtyq tártiptiń qamtamasyz etilýin tekserdi. Sondaı-aq Qarasý jáne Sor­tóbe shekara pýnktteriniń, onyń ishinde sanıtarııalyq-epı­demıologııalyq qyzmetterdiń jumys barysyn da kórip, aýdan­daǵy qaýipsizdikti qamtama­syz etetin quqyq qorǵaý organ­dary­nyń jeke quramymen sóılesti. Úki­met komıssııasy jergilikti jer­degi jaǵdaıdy baqylaý úshin Jambyl oblysynda bolady. Pre­zıdent tapsyrmasy negizinde Jambyl oblysynyń ákimdigimen birlesip, qaza tapqandardy jer­leýdi uıymdastyrý, keltirilgen zalal­dy baǵalaý jáne zardap shek­ken menshik nysandaryn qalpyna keltirý boıynsha ju­mys atqarady. Al Jambyl obly­sy­nyń ákimi, Úkimettik komıs­sııa­nyń múshesi Asqar Myrzah­metov bastaǵan jergilikti basshylardyń bári de búginde oqıǵa ornynda.

 Aýyldaǵy jaǵdaı turaqtaldy

Qazirgi kezde óńirde jaǵdaı turaqty. El aǵalary, jergilikti turǵyndar kópshilikti sabyrǵa shaqyryp, arandatýshylyqqa ermeýge úndedi. Qordaılyq qa­rııa­lar turmystyq máseleni el kólemindegi másele etip kór­setý­diń qajet emes ekenin aıtýda. «Sabyrǵa keleıik, tártip saqta­ıyq. Halqymyz, jastarymyz aman bolsyn. Bárimiz tynysh­tyqta ómir súreıik», deıdi aýdan turǵyny Álı Qalpaqov. Jergi­likti turǵyndarǵa da jaǵdaı­dyń qalypty ekeni, endi tártip­sizdiktiń bolmaıtyny, báriniń ba­­qy­laýda ekeni túsindirilýde. Aýylda qazir tynyshtyq ornaǵan. Kóshede mezgilsiz júrgen kólikter de, adamdar da kórinbeıdi. Jer­gi­likti jurtshylyq Prezıdent pár­menimen Úkimettik komıs­sııa­­nyń qurylǵanyn, jaǵdaıdy baqylaýǵa alǵanyn quptap, rıza­shy­lyqtaryn bildirýde.

Prezıdentke alǵys aıtamyz

Arlı Mýsarov,

Qordaı aýdany, Sortóbe aýylynyń turǵyny:

– Qordaı aýdanynda turmys­tyq jaǵdaıdan týyndaǵan qaq­ty­ǵystyń sońy qaıǵyly jaǵ­daı­larmen aıaqtaldy. Bul óte óki­nishti. Aýyldaǵy jaǵdaı búkil elge tarady. Alaıda, eldiń basyna osyndaı qıyn jaǵdaı kelip jatqanda, el aǵalarynyń kóp kóme­gin kórdik. Memleket basshy­sy Qasym-Jomart Toqaevtyń pármenimen der kezinde qurylǵan  Úkimettik komıssııa aýyldardy aralap, turǵyndarmen kezdesýde. Istiń mán-jaıyna úńilip, aýdan ahýalyn jiti baqylaýǵa aldy. Árdaıym turaqtylyq pen tatýlyqty tý etip júrgen qazaq eliniń basshysy Qasym-Jomart Kemelulyna alǵys aıtamyz. Qazir aýylda dúrbeleń basyldy. Jaǵdaı turaqty. Memleket tara­py­nan kópshiliktiń qaýipsiz­digi úshin tıisti jumystar at­qa­ry­lýda.

Talaı jyldan beri Qordaı jerinde ómir súrip kelemiz. Yntymaǵy men birligi jarasqan qazaq halqymen birge bir elde, bir jerde turamyz. Halyqqa eń birinshi tynyshtyq pen beı­bitshilik kerek. Qazaq eliniń beı­­bitshilik saıasaty Qordaı aýda­nynda bolǵan oqıǵa kezinde de joǵary deńgeıde kórinis tap­ty. Halyqty sabyrǵa shaqyryp, jol kórsetken, elge barlyq múm­kin­dikti jasaǵan Prezıdentke rah­met! Bul – turmystyq kıkil­jiń. Endi barlyǵy da zań boıynsha, quqyqtyq sala aıasynda rettelse eken deımin. Mundaı jaǵdaı endi qaıtalanbasyn dep tileımin. Elimizde tek tynyshtyq bolsyn!

                                    

Aısha Idybo,

oblystyq «Vynhýa» dúngen mádenı assosıasııasynyń tóraıymy:                                                                         

–  Eki-úsh kúnnen beri eldiń bá­rin ábigerge salyp jatqan el ishin­­degi dúrbeleń basyldy. Talaı jyldan beri tatý-tátti kún ke­ship kele jatqan eldiń arasyn­da osyn­daı kelispeýshilik bola­dy dep oılaǵan joqpyz. Adamdar­dyń qashanda tileıtini tynysh­tyq qoı. Bizdiń de tynyshtyqta, beı­bit­shilikte ómir súrgimiz keledi.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev shuǵyl sheshim qabyldap, Úkimettik komıssııany Qor­daıǵa jiberdi. Munda tártip saq­shylary da jaǵdaıdy retke kel­tirýde. Aýylymyz qaıtadan baıa­ǵy qalpyna kelip, halyq baıaǵy­daı alańsyz ómir súre bas­tady. Ásirese balalardyń qaýip­­sizdigi birinshi orynda bol­ǵany qýantady.

Búginde aýyldaǵy jaǵdaı qal­pyna keldi. Adam shyǵyny boldy. Al komıssııany bastap kelgen Berdibek Saparbaev jergilikti halyq­pen kezdesip, órtelgen úıler­diń qalpyna keltiriletinin, barlyq shyǵynnyń óteletinin aıtty. Halyqty sabyrǵa shaqy­ryp, dál qazir alańdaýǵa eshqan­daı da negiz joq ekenin málim­dedi. Shynynda da polıseıler tur­ǵyn­dardyń qaýipsizdigin qorǵap, kúni-túni jumys atqarý­da. Ol úshin memlekettiń basynda otyrǵan azamattarǵa alǵys aıtamyn. Eldiń arasy qashanda beıbit bolsyn dep tileımin. Azamat­tar­dy tártipke baǵynyp, sabyr saq­taýǵa, tynyshtyqpen ómir súrýge shaqyramyn. Endi mundaı jaǵdaı qaıtalanbaıdy dep senemin.

 Buzylǵan úıler qalpyna keltirilip, kómek kórsetiledi

Senbi kúni túnde Jambyl oblysy­nyń Qordaı aýdanynda quqyqtyq tártipti buzý faktileri tirkelgen joq. Jaǵdaı turaqtaldy, aýyl­dyqtardyń ómiri qalypty arnasyna túsýde.

Úkimet komıssııasy jumysy­nyń ekinshi kúnin aýyldar men shekara mańy ótkizý pýnktterin aralaýdan bastady.

«Qarasý» shekara beketinde adamdar joq, al Qyrǵyzstannan kelgen adamdar kezegi «Aýqatty» pýnkttinde paıda bolǵan. Bular – osyǵan deıin kórshiles respýb­lıkaǵa ketip qalyp, endi úılerine oralyp jatqan qazaqstandyqtar. Olardyń ishinde áıelder men balalar kóp.

Berdibek Saparbaev otandas­tarymyzdan sabyrlyq saqtap, arandatýlardyń yqpalynda ket­peýdi surady.

«Sizderden arandatýlarǵa ermeýdi suraımyz. Buzylǵan bar­lyq úılerdi biz qalpyna kel­tiremiz, otbasylarǵa kómek kór­­setemiz. Bizdiń mamandar jumys istep jatyr, zalaldy baǵalaýda. Barlyǵyńyzǵa taǵy aıtary­myz, ketip qalǵan, qazir Qy­rǵyz­standa óz týystaryn pana­lap jat­­qan jaqyn-jýyq­tary­ńyzǵa el­ge qaıtý kerek­tigin jetkiz­seńiz­der», – dedi B.Sapar­baev ótkizý pýnkttin­de jınalǵan qaýym­ǵa. Ol son­daı-aq ótken táýlik ishin­de esh­qandaı oqıǵa da, quqyq buzý­shy­lyq ta bolmaǵanyn, jaǵdaı turaq­tal­ǵanyn atap kórsetti.

Aıta keteıik, elge oralyp jat­qan qazaqstandyqtar shekaradan jeńildetilgen rejimde ótedi.

Úkimettik komıssııa Sortóbe jáne Masanchı aýyldarynda bolyp, qaza tapqandardyń otbasylaryna baryp kóńil aıtty.

«Prezıdent Q.K.Toqaev pen Úki­­mettiń atynan shyn qaıǵyryp kó­ńil aıtamyz. Biz sizderdi bul qıyn­­­­­­dyqta qaldyrmaımyz, qaýip­­siz­dikterińizdi qamta­ma­syz ete­miz. Otbasylary­ńyzǵa kó­­mek­­­­te­semiz, memleket sizderdi qol­­­­daı­­­­tyn bolady», dedi B.Saparbaev.

Qaza tapqandardyń týǵan-týys­tary men jergilikti turǵyn­dar bılikten kinálilerdi taýyp, jazaǵa tartýdy surady.

Sonymen qatar vıse-premer tártipsizdik kezinde zardap shekken turǵyn úılerdi, áleýmettik jáne kommersııalyq nysandardy aralap kórdi.

«Memleket basshysy otba­sylar­ǵa barlyq qajetti kómek­ti jáne qoldaýdy kórsetýdi tap­syrdy. Komıssııa quramyn­da In­dýs­trııa jáne ınfraqury­lym­dyq damý birinshi vıse-mınıstri Q.О́s­kenbaev keldi. Qazir mamandar keltirilgen zardapty baǵalap ja­tyr, barlyǵy qoldanystaǵy zańna­maǵa sáıkes qalpyna keltiriletin bolady», dedi B.Saparbaev.

Sonymen qatar Úkimet komıs­sııasynyń músheleri jerleý rásimderine qatysty.

 

Jambyl oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar