Aımaqtar • 10 Aqpan, 2020

Qazaq tilinde oqymasa, ne úshin mektep saldyq?!

1305 retkórsetildi

Byltyr aýdan ortalyǵy Tereńkólde qazaq tilinde bilim beretin mektep bola tura, qazaqtyń 52 balasy orys mektebiniń birinshi synybyna barǵan. Oblys ortalyǵynyń irgesindegi Kenjekól aýylynda jarqyraǵan qazaq mektebi salyndy. Biraq aýyl balalarynyń teń jartysy orys mektebinde bilim alýda.

Al jergilikti til janashyrlaryn, «Qazaq tili» qoǵamy múshelerin óńiri­mizde qazaq tilinde bilim alatyn oqý­shylar sanynyń azdyǵy oılantady. Jergilikti ult ókilderi balalaryn aýyl­d­aǵy orys mektepterinde oqytady. Son­dyq­tan til janashyrlary aýyldaǵy, qaladaǵy barlyq orys mektepterinen jappaı qazaq synyptaryn ashýdy usynýda.

Mysaly, Sharbaqty aýdanyndaǵy 24 mekteptiń 5-eýi qazaq tildi, 7-eýi aralas mektep. Aýdan mektepterinde oqıtyn 2895 oqýshynyń 1017-si qazaq tilinde bilim alady. Osy 24 mektepte 2895 oqýshy orys tilinde bilim alsa, sonyń 1498-i – qazaq.

Al Tereńkól aýdandyq ishki saıasat jáne tilderdi damytý bóliminiń málimetinshe, aýdandaǵy 25 mektepte 3087 oqýshy oqysa, 951-i qazaq mektebinde bilim alady.

Eki aýdanda da turǵyndardyń deni – ózge ult ókilderi. Ár jyldary aýdan ortalyqtary Tereńkólde, Sharbaqtyda jańadan qazaq mektepteriniń qurylysy júrgizilip, paıdalanýǵa berildi. Jelezın, Ýspen, Tereńkól, Sharbaqty, Aqtoǵaı, Baıanaýyl aýdandarynda, jekelegen aýyldarda jańa qazaq mektepteri boı kóterdi.

Biraq aýdan ortalyǵynda turatyn 52 balanyń ata-anasy orys mektebin tańdaǵan. Bul sonda jergilikti bilim berý bólimderiniń, ákimdikterdiń qazaq balalarynyń qaıda baryp bilim alatyndaryna salǵyrt qaraǵany ma?..

Al aýdan ortalyǵy Sharbaqty aýyly temirjoldyń eki jaǵynda ornalasqan. Aýyl balalary temirjoldan ótip, ortalyqtaǵy qazaq mektebine keledi. Turǵyndar №3 orys mektebinen qazaq synyptarynyń ashylýyn kútýde.

Tipti barlyq aýdan ortalyqtarynda orys tilinde bilim beretin mektepter bar. Oqýshylary sanamalap kelgende qazaqtyń balalary bolyp shyǵady. Týǵan tilin bilmeıtinder onsyz da az emes. Soltústikke ońtústikten kóship kelgen otbasylardyń ul-qyzdaryna qazaq tilinde bilim beretin mektep kerek ekeni belgili. Onsyz da óńirdegi aýyldarda bala sany azaıýda. Mektepterde sanaýly oqýshydan qaldy. Mysaly, Ýspen aýdany, Qaraózek aýylynda bıyl 13 bala birinshi synypqa barsa, 11-i orys synybynda, 2 bala ǵana qazaq tilinde oqýda. О́ńirdegi bilim bólimderi men jergilikti mektep, aýyl, aýdan ákimdikteri aýyldaǵy qazaqtyń balasyn Úkimet salyp bergen qazaq tilindegi mektepte oqytýdy jappaı qolǵa almaı bolmaıdy.

 

Pavlodar oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Qıyrdaǵy qaıyrymdy qazaq

Qoǵam • Búgin, 06:45

Mýzykalyq mádenıet – mektepten

Rýhanııat • Búgin, 06:36

Turǵyndardyń talap-tilegi taldanady

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Azııanyń úzdigi atandy

Aýyr atletıka • Búgin, 06:30

Kúnine bir jaqsylyq jasa!

Rýhanııat • Búgin, 06:27

Shákirtteri birinshi oryndy bergen emes

Aımaqtar • Búgin, 06:25

Mýzeı qory tolyqty

Rýhanııat • Búgin, 06:23

О́tinishter partııa nazarynda

Aımaqtar • Búgin, 06:20

Jańa jolda júz aqaý

Qoǵam • Búgin, 06:17

Qurylysty aıaqtaýǵa kepildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:17

«Klassıkter» úshinshi oryn aldy

Sport • Búgin, 06:15

Almaty, 1921 jyl, 8 maýsym

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Jańa energııa blogy iske qosylady

Ekonomıka • Búgin, 06:00

Qaıran, Qumsaı!..

Rýhanııat • Búgin, 05:31

Soltústik shuǵylasy

Rýhanııat • Búgin, 05:25

Qashqan sarbaz ustaldy

Qazaqstan • Búgin, 05:05

Baqylaý barynsha kúsheıtildi

Saıasat • Búgin, 05:05

Japon ıeni: keshe jáne búgin

Ekonomıka • Búgin, 05:05

Negizsiz tekserý – kásipke kedergi

Aımaqtar • Búgin, 05:05

Joldama úshin judyryqtasady

Kásipqoı boks • Búgin, 05:00

Uqsas jańalyqtar