Abaı • 11 Aqpan, 2020

Danalyqtyń dara shyńy

403 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Shaıyrlar qalasy Bakýden bastaý alǵan Abaı jyly barsha túrki jurtyna ashyq dep jarııalanyp otyr. Bul ázerbaıjan-qazaq ádebı qatynastarynyń damýynda mańyzdy ról atqaratyny sózsiz.

Danalyqtyń dara shyńy

Abaı – danalyqtyń dara shyńy. Qazaqqa ǵana emes, bútin túrki jurtyna ortaq jarqyn tulǵa. Qazaq eliniń táýelsizdik jolyndaǵy baǵyt-baǵdaryn aıqyndap, búginge deıin jol kórsetip keledi. Qazaq halqynyń úkilegen úmiti men aq adal tilegi, maqsaty men muraty, muńy men zary dál osy Abaı shyǵarmalarynyń ón boıynda tunyp tur. Hakimniń jekelegen shyǵarmalary ázerbaıjan tiline aýdarylyp, oqyrman oljasyna aınaldy. Ázerbaıjan men qazaq ádebı-mádenı baılanystary kóneden belgili. Tarıhqa úńiler bolsaq, oǵyz-qypshaq folklorlyq mádenıetimen, dástúri­men úndesken mol sabaqtastyqty kóremiz. Túrki halyqtarynyń epıkalyq mádenıetinde aıryqsha mánge ıe Qorqyt jyrlarynyń qazaq dalasyndaǵy sarynyn da aıtýǵa bolady. Tipti qos baýyrlas eldiń ádebı túp-tamyrynyń ortaq negizde ekenin aǵartýshy ǵalym, oıshyl Abaı Qunanbaıulynyń Fızýlı, Shámsı, Sáıhalı, Naýaı, Saǵdı, Fırdaýsı dep jyrǵa qosqanynan ańǵarýǵa bolady. Bul rette túrki áleminiń alybyna degen Ázerbaıjan eliniń qurmeti aıryqsha, sheksiz jaqsy kóredi desem, artyq aıtqandyq emes. Baký ulttyq ýnıversıtetinde onshaqty jyldan beri jumys istep kele jatqan «Abaı ortalyǵy» ulys­aralyq qoǵamdyq-saıası jáne mádenı-rýhanı ortada sheshýshi ról atqaratyndyǵyn atap ótken jón. Uly oıshyldy týǵanymyzdaı qasterlep, onyń máńgi ólmes muralaryn qaster tutyp kelemiz. Al bıylǵy Abaı jylynda atqarylýy tıis sharýaǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge, belsene aralasýǵa ázirmiz ári nátıjeli bolatynyna senimim kámil.

 

Isa Gabıbbeılı,

akademık, Ázerbaıjan ǵylym akademııasynyń vıse-prezıdenti