Parlament • 11 Aqpan, 2020

Májiliste normashyǵarmashylyqty jetildirýge qatysty túzetýler tanystyryldy

21 retkórsetildi

Búgin Májiliste «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine normashyǵarmashylyqty jetildirý máseleleri boıynsha ózegrister men túzetýler engizý týraly» zań jobasynyń tanystyrylymy ótti. Bul týraly Parlament Májilisiniń baspasóz qyzmeti habarlady.

Zań jobasy aldyńǵy qatarly álemdik tájirıbeni eskere otyryp, onyń ishinde aqyldy retteý qaǵıdattaryn paıdalanýdy keńeıtý arqyly Qazaqstanda normashyǵarmashylyǵy praktıkasyn reformalaý maqsatynda ázirlendi.

Otyrysty ashqan Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Nurlan Ábdirov atap ótkendeı, ázirlengen zań jobasy negizgi maqsattan basqa quqyq qoldaný tájirıbesindegi problemalardy joıý, vedomstvoaralyq úılestirýdiń tıimdiligin arttyrý, Úkimettiń zańnamalyq bastamalaryn talqylaý prosesine azamattardyń basym kópshiligin tartý, zań shyǵarýdyń boljamdy-taldamalyq quramdas bóligin jaqsartý, qoldanystaǵy rásimderdi ońtaılandyrý, ǵylymı saraptamalardyń rásimderin jetildirý jáne zań shyǵarý prosesiniń jekelegen satylarynyń qaıtalanýyn joıý jónindegi birqatar ilespe mindetter de sheshetin bolady.

Zań jobasynyń novellalary týraly Ádilet vıse-mınıstri Natalıa Pan baıandady. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, jobaǵa kelesi túzetýler usynylyp otyr:

Birinshi. Endi zańnamalyq túzetýge bastamashylyq etý úshin memlekettik organ aldymen tıisti taldamalyq materıaldardy qosa bere otyryp, konsýltasııalyq qujatty qalyptastyryp, ony jurtshylyqpen talqylaýy tıis. Bul qujat memlekettik organnyń kózimen belgili bir saladaǵy qoldanystaǵy retteý máseleleri týraly aqparatty qamtýy tıis. Budan ári bul qujat jurtshylyqtyń pikirin eskere otyryp tolyqtyrylýy múmkin.

Qoǵamdyq pikir alǵannan keıin problemalar men olardy sheshýdiń usynylatyn joldaryn tıisti memlekettik organdar pysyqtaıtyn bolady. Osylaısha, qoldanystaǵy retteý problemalary birinshi kezekte jurtshylyqpen talqylanatyn bolady jáne sodan keıin ǵana qandaı da bir sheshimder qabyldanatyn bolady.

Ekinshi. Zań jobasynyń tujyrymdamasyn ázirleý satysynda ázirleýshi organ ózi qol jetkizýge nıetti naqty ındıkatorlardy aıqyndaýǵa tıis.

Zań qabyldanǵannan keıin bir jyl ótken soń ázirleýshi organ ÁM-ne jańa retteýdiń naqty oń nemese teris salystyrmaly nátıjeleri keltirilgen esepti usynady. Esep sondaı-aq «Ashyq NQA» portalynda jarııalanady, bul zańdardyń tıimdiligin memlekettik organdarǵa ǵana emes, azamattarǵa da baǵalaýǵa múmkindik beredi.

Úshinshi. Zań jobalaryna ǵylymı quqyqtyq saraptama júrgizý tártibin qaıta qaraý usynylady. Zań jobalaryn quqyqtyq saraptaýǵa tıisti tizilimnen tikeleı sarapshylardy tartý usynylady, ony ǵylymı quqyqtyq saraptamanyń úılestirýshisi retinde zańnama jáne quqyqtyq aqparat ınstıtýty júrgizetin bolady. Bul tizilimge ǵylymı saraptama júrgizý erejelerinde belgilengen talaptarǵa sáıkes keletin kez kelgen jeke tulǵa kire alady.

Tórtinshi. Azamattar men bızneske qosymsha mindetter júkteıtin normalarǵa qatysty «ótpeli kezeń» praktıkasyn zańnamalyq deńgeıde belgileý usynylady. Qabyldanǵan zańdar sheńberinde aldaǵy ózgeristerge qoǵamnyń tıisinshe túsindirý jumysynyń jetispeýshiligi men daıyn emestigi jańa zańdardyń normalary durys qabyldanbaýy múmkin jaǵdaıǵa alyp keledi. Osyǵan baılanysty memlekettik organdar bıznes pen azamattardyń daıyndyǵyn eskere otyryp, jańa retteýdi qoldanysqa engizý merzimin belgileýdi usynady. Bul rette eń az merzim 60 kúndi quraıdy.

Besinshi. Aldaǵy zańnamalyq ózgerister týraly halyqqa jáne bızneske aqparat berý jáne túsinikteme berý tetikterin kúsheıtý usynylady. Bul úshin árbir zań jobasyna jáne qabyldanǵan zańǵa engizilgen ózgerister týraly azamattardy habardar etý tásilderi men merzimderin ashatyn is-sharalardy qamtıtyn aqparattyq súıemeldeý baǵdarlamasy qosa beriletin bolady.

Altynshy. Qazirgi ýaqytta «Sıfrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasy sheńberinde normashyǵarmashylyq proseske jasandy ıntellekt elementterin, sondaı-aq derekterdiń úlken kólemimen jumys isteýge arnalǵan taldaý quraldaryn engizý múmkindigi pysyqtalýda. Mysaly, 2019 jyly Úkimettiń zańnamalyq bastamasynyń «E-zańnama» aqparattyq júıesi ázirlendi. Qazir ony pysyqtaý jáne memlekettik organdardyń basqa júıelerimen ıntegrasııalaý boıynsha is-sharalar júrgizilýde.

Zań jobasy boıynsha talqylaý odan ári Májilis depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń hatshysy Svetlana Bychkova jetekshilik etetin jumys tobynda jalǵasady.

Sońǵy jańalyqtar

Jetisaılyq jomart jandar

Aımaqtar • Keshe

Ishan baǵy qaıta qalpyna keledi

Rýhanııat • Keshe

? (Suraq belgisi) Poema

Ádebıet • Keshe

Senzýrasyz Abaı

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar