Basylym basshylary • 12 Aqpan, 2020

Basylym basshylary - Qasym ShÁRIPOV (1912-1984)

20 retkórsetildi

Q.Sháripov Qyzylorda oblysynyń Tereńózek aýdanynyń túlegi. Jastaıynan eńbekke aralasyp, túrli basqyshtardaǵy oqýdy da oıdaǵydaı aıaqtaǵan ol jýrnalıstıkaǵa jas kezinen aralasady. 1929 jyly “Lenınshil jasta” (qazirgi “Jas Alash”) ádebı qyzmetker, bólim meńgerýshisi bolyp isteıdi. Sonan keıin Máskeýdegi memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń jumysshy fakýltetin (1930-1931 j.j.) bitirip, sol oqý ornynyń ádebıet-ssenarıı fakýltetinde de oqıdy (1931-1933 j.j.).

Uly Otan soǵysy bastalǵanǵa deıin qaıtadan jýrnalıstıka salasynda eńbek etedi, partııalyq basylymdarda, Partııa tarıhy ınstıtýtynda jaýapty qyzmetter atqarady. Soǵysqa qatysyp, I.V.Panfılov atyndaǵy 8-gvardııalyq dıvızııanyń rota polıtrýgy, maıdandyq gazetterdiń redaktory bolady.

1946-1974 jyldary Qazaqstan KP Ortalyq Komıteti janyndaǵy Partııa tarıhy ınstıtýty dırektorynyń orynbasar bolyp júrip, V.I.Lenın shyǵarmalarynyń 35 tomyn qazaq tiline aýdarý isin basqardy, Qazaqstan KP Ortalyq Komıtetiniń Ǵylym jáne mádenıet bólimi meńgerýshisiniń orynbasary boldy, “Sosıalıstik Qazaqstan” gazetiniń redaktory, QazTAG dırektory sııaqty laýazymdy qyzmetterdi atqardy.

Qasym Sháripuly bizdiń gazetti basqarýǵa (1949 jyldyń naýryzynan 1951 jyldyń jeltoqsanyna deıin jáne 1955 jyldyń tamyzynan 1960 jyldyń qyrkúıegine deıin) eki ret kelip, eki ret ketken kisi. Mundaı oqıǵa óte sırek. Onyń alǵash ret qyzmetten bosatylýy týraly shákirti Balǵabek Qydyrbekuly óziniń “Jetpis bestiń otyz jetisi” degen eńbeginde bylaı dep jazady: “Elý birinshi jyldyń qyrkúıeginde Qasym Sháripov ornynan bosady. Oǵan negizgi sebep dep tapqany: qazaq tarıhyna jazǵan synynda Kenesary Qasymovty maqtady degen aıyp taǵyldy... Q.Sháripovti ornynan bosatty. Biraq ol qaýlynyń (Q.Sháripovti ornynan alý jónindegi) júzege asýy týra úsh jarym aıǵa sozyldy. О́ıtkeni, redaktordyń jalǵyz kináli emestigine Máskeý kóńil aýdardy”.

Osylardy aıta kelip, Bákeń Q.Sháripovtiń Qazaqstan basshylyǵyna P.K.Ponomarenko men L.I.Brejnev kelgen soń, ıaǵnı 1955 jyldyń jazyna taman qaıtadan “Sosıalıstik Qazaqstandy” basqarýǵa jiberilgenin jazady.

Qazaq baspasóziniń qara shańyraǵynyń tórinde talaı marqasqalar otyrdy ǵoı. Q.Sháripov sondaı myqty redaktorlardyń biri boldy. Ol Qazaqstan Kompartııasy 4, 8, 10 sezderinde Ortalyq Komıtet múshesi, 12, 13 sezderinde Tekserý komıssııasynyń múshesi bolyp saılandy. Birneshe ret Joǵarǵy Keńestiń depýtaty boldy. Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy (1959-1971 j.j.), KSRO Jýrnalıster odaǵy basqarmasynyń hatshysy (1960-1971 j.j.) qyzmetterin de atqardy. II-dárejeli Otan soǵysy, Eńbek qyzyl Tý, Qurmet Belgisi ordenderimen jáne birneshe medalmen marapattalǵan.

Sońǵy jańalyqtar

Juma: Almatyda 28 indet oshaǵy karantınde tur

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Almatyda zerthanalar sany artady

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar